Beänh xöông soáp (osteoporosis) thöôøng xaåy ra ôû ñaøn baø sau khi kinh nguyeät ñaõ taét. Vì thieáu kích thích toá nöõ (estrogen), xöông trôû thaønh roãng vì bò maát calcium vaø nhöõng chaát khaùc, khoâng coøn cöùng caùp nhö luùc treû. Moãi naêm ôû Hoa Kyø ñoä 1.5 trieäu ngöôøi gaãy xöông vì xöông soáp, nhaát laø gaãy xuïp (compressed fracture) xöông soáng, do mang saùch naëng hay coù theå töï nhieân bò gaãy.

Beänh xöông soáp thöôøng khoâng coù trieäu chöùng gì caû, cho ñeán khi bò gaãy xöông vaø xöông raát deã bò gaãy. Chæ caàn ngaõ nheï laø coù theå gaãy xöông ñuøi, xöông coå tay. Gaãy xöông bò ñau ñôùn, coù luùc caàn giaûi phaãu vaø coù khi coøn coù theå nguy hieåm ñeán tính maïng.

Khi gaãy xöông soáng, vì xöông bò suïp neân löng bò cong, khoøm löng vaø ngöôøi thaáp ñi:

"Baø coøng ñi chôï trôøi möa

Caùi toâm, caùi teùp ñi ñöa baø coøng" (Ca Dao Vieät Nam)

Caùch phoøng ngöøa vaø chöõa beänh cho quyù vò phuï nöõ laø taäp theå duïc, uoáng calcium, sinh toá D, uoáng kích thích toá nöõ, raloxifen (Evista) hay alendronate (Fosamax), duøng thuoác xòt muõi calcitonin (Miacalcin). Xöông seõ ñaëc hôn, cöùng vaø chaéc chaén hôn.

Nhöng khoâng phaûi chæ coù ñaøn baø môùi bò beänh xöông soáp. Vì ñaøn oâng ít bò xöông soáp hôn ñaøn baø, thaønh ra caùc baùc só thöôøng khoâng ñeå yù nhieàu ñeán caùch phoøng ngöøa vaø chöõa trò beänh xöông soáp ôû phaùi nam.

Töông töï nhö ñaøn baø, caùc baùc só cuõng coù theå phoøng ngöøa beänh ôû ñaøn oâng baèng caùch cho hoï taäp theå duïc, uoáng calcium ñoä 1 gm vaø sinh toá D ñoä 400 IU (international units) moãi ngaøy.

Thaùng 10, naêm 1999, Baùc só Eric Orwoll thuoäc Oregon Health University taïi Portland, ñaõ töôøng trình keát quaû moät cuoäc nghieân cöùu y hoïc taïi ñaïi hoäi haøng naêm cuûa American Society of Bone and Mineral Research.

Coù taát caû 241 ngöôøi ñaøn oâng khoaûng 63 tuoåi bò beänh xöông soáp ñaõ ñöôïc ñònh beänh tröôùc baèng caùc ño maät ñoä xöông (bone density) hoaëc ñaõ töøng bò gaãy xöông vì xöông soáp. Hoï ñöôïc chia laøm hai nhoùm, 146 ngöôøi ñöôïc cho duøng 10 mgs alendronate moãi ngaøy vaø 95 ngöôøi kia chæ ñöôïc uoáng thuoác giaû (placebo).

Nhöõng ngöôøi naøy ñeàu ñöôïc cho uoáng calcium vaø sinh toá D ñeå laøm xöông ñaëc hôn.

Sau hai naêm, ôû xöông soáng, maät ñoä xöông cuûa nhöõng ngöôøi duøng alendronate taêng ñeán 7.1% vaø nhöõng ngöôøi uoáng thuoác giaû chæ leân ñöôïc 1.8%. ÔÛ xöông ñuøi, maät ñoä xöông ngöôøi duøng alendronate taêng 4.4% vaø ngöôøi duøng thuoác giaû chæ coù 1.3%. Tæ soá nhöõng ngöôøi bò gaãy xöông soáng laø 3.1% neáu hoï duøng alendronate vaø 8.1% neáu hoï khoâng ñöôïc cho duøng thuoác.

Nhöõng ngöôøi duøng thuoác giaû, chieàu cao bò giaûm ñeán 4 laàn so vôùi ngöôøi uoáng alendronate.

Nhö vaäy ngoaøi chuyeän taäp theå duïc, duøng calcium vaø sinh toá D, duøng nam kích thích toá neáu bò thieáu, alendronate cuõng neân ñöôïc caùc baùc só nghó ñeán khi ñaøn oâng bò beänh xöông soáp.

Caàn nhôù, khoâng phaûi chæ coù ñaøn baø môùi bò beänh xöông soáp:

"Choàng coøng laáy vôï cuõng coøng

Naèm phaûn thì chaät, naèm nong thì vöøa" (Ca Dao Vieät Nam)