(Ñoäc giaû caàn phaûi tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình)
BS Phaïm Anh Duõng, ABFP
Santa Maria, California, U.S.A.
Thaùng 04, 2000
NHÔÙ EM NÖÔÙC MAÉT LÖNG TROØNG
Nhöõng ngöôøi yeâu nhau maø chaúng may khoâng ñöôïc ôû gaàn nhau thì dó nhieân hay... nhôù nhau:
"Nhôù ai nhôù maõi theá naøy
Nhôù ñeâm queân nguû, nhôù ngaøy queân aên" (Ca Dao Vieät Nam)
Nhôù nhau coù theå ñi thaêm nhau vaø soáng cheát gì cuõng phaûi... loäi:
"Em ôi, em Haø Noäi
Ngoaøi aáy daãu xa vôøi
Maáy soâng anh cuõng loäi
Maáy ñeøo anh cuõng qua..." (Em Haø Noäi/thô Phaïm Thaønh Taøi-nhaïc Nguyeãn Tuaán)
Tuy vaäy, vaãn coù khi gaëp khoù khaên thaønh... sôï vaø khoâng ñi ñöôïc:
"Nhôù em anh cuõng muoán voâ
Sôï truoâng nhaø Hoà, sôï phaù Tam Giang" (Ca Dao Vieät Nam)
Vì theá, nhieàu luùc ñaønh ôû xa vaø chæ bieát... nhôù, tô töôûng vaäy thoâi:
"Nhôù ai con maét lim dim
Chaân ñi thaát theåu nhö chim tha moài
Nhôù ai heát ñöùng laïi ngoài
Ngaøy ñeâm tô töôûng moät ngöôøi tình nhaân" (Ca Dao Vieät Nam)
Nhieàu quyù baø, quyù coâ ngô ngaån khoùc vì... nhôù quaù:
"Nhôù ai, em nhöõng khoùc thaàm
Hai haøng nöôùc maét ñaàm ñaàm nhö möa
Nhôù ai ngô ngaån ngaån ngô
Nhôù ai ai nhôù, baây giôø nhôù ai
Nhôù ai boâi hoåi, boài hoài
Nhö ñöùng ñoáng löûa, nhö ngoài ñoáng than" (Ca Dao Vieät Nam)
Maáy oâng, nhôù quaù cuõng... khoùc luoân:
"...Nhôù em maáy ñoä taø döông
Vaán vöông ñænh Ngöï, doøng Höông ngaäp ngöøng
Nhôù em nöôùc maét löng troøng
Tay ñan naêm ngoùn goïi mong em veà..."
(Nöôùc Chaûy Qua Caàu/thô Hoaøng Ngoïc Quyønh Giao-nhaïc Phaïm Anh Duõng)
Ngaøy xöa, neáu coù nhôù nhau maø ôû xa nhau queân aên queân nguû thì chæ coù... nuôùc vieát thö hôøn doãi, nhöng phaûi haøng nhieàu ngaøy sau thö môùi ñeán ñöôïc vaø nhö vaäy ñaõ... maát thôøi gian tính roài. Ngaøy nay, coù nhieàu phöông tieän truyeàn thoâng khaùc vaø thoâng duïng nhaát laø goïi ñieän thoaïi cho ngöôøi thöông, ñeå coù theå ngay laäp töùc... nhoõng nheõo: "Ngöôøi ta nhôù... thaønh ñang khoùc ñaây neø!"
Ñieän thoaïi raát tieän lôïi cho taát caû moïi ngöôøi. Nhôø noù, ngöôøi ta coù theå noùi chuyeän ñöôïc deã daøng vôùi nhöõng ngöôøi trong gia ñình, hoï haøng, hay baïn beø, ngöôøi yeâu ôû xa.Töø ngaøy ñöôïc saùng cheá, ñieän thoaïi ngaøy caøng hoaøn haûo hôn. Ngoaïi tröø nhöõng khi thôøi tieát raát xaáu, thöôøng ñieän thoaïi ngaøy nay nghe raát roõ raøng, nhieàu khi ngöôøi noùi chuyeän ñieän thoaïi coù theå coù caûm giaùc nhö ñang ôû beân caïnh ngöôøi ôû ñaàu daây beân kia. Vì vaäy, nhieàu ngöôøi thích noùi chuyeän ñieän thoaïi laâu, coù khi haøng giôø thì thaàm maõi vaãn chöa döùt chuyeän.
Vì thích noùi chuyeän ñieän thoaïi laâu ñeán haøng giôø duø coù theå ñang baän, nhöõng ngöôøi naøy trong khi mieäng vöøa noùi chuyeän tay vaãn phaûi laøm vieäc gì khaùc. Do ñoù, hoï khoâng caàm ñieän thoaïi maø laïi keïp vaøo giöõa vai traùi vaø ñaàu, ñeå caû hai tay ñöôïc töï do laøm chuyeän khaùc.
Tuy nhieân, nhöõng ngöôøi thích noùi chuyeän ñieän thoaïi laâu phaûi ñeå yù vaø traùnh ñöøng keïp ñieän thoaïi nhö vaäy, vì coù theå bò tai bieán maïch maùu naõo (CVA cerebrovascular accident, stroke).
Moät tôø baùo y hoïc chuyeân veà beänh thaàn kinh phaùt haønh vaøi thaùng tröôùc ñaây coù töôøng thuaät moät tröôøng hôïp beänh lyù ñaùng chuù yù.
Beänh nhaân laø moät baùc só chuyeân khoa beänh taâm thaàn ngöôøi Phaùp 43 tuoåi. Ngaøy bò beänh, oâng noùi chuyeän ñieän thoaïi hôn moät tieáng ñoàng hoà vaø cuøng luùc ñaõ keïp ñieän thoaïi vaøo giöõa vai traùi vaø ñaàu. Sau khi chaám döùt cuoäc ñieän ñaøm, baát thình lình maét traùi cuûa oâng bò muø khoâng nhìn thaáy gì caû, tai traùi nghe thaáy tieáng keâu reng reng vaø oâng khoâng noùi ñöôïc thaønh tieáng nöõa. Ñoù laø nhöõng trieäu chöùng cuûa beänh tai bieán beänh maïch naõo.
Beänh nhaân ñöôïc ñöa vaøo beänh vieän ngay vaø keát quaû khaùm nghieäm ñaõ cho thaáy coù söï toån thöông cuûa moät ñoäng maïch chính ôû beân traùi cuûa coå (carotid artery). Bình thöôøng ñoäng maïch coå naøy chuyeån ñöa maùu töø tim leân ñaàu cung caáp döôõng khí vaø caùc chaát dinh döôõng cho phaàn naõo boä phía beân traùi. Vì ñoäng maïch bò toån thöông, maùu chaïy leân naõo bò ít ñi. Naõo bò thieáu maùu vaø sinh ra nhöõng trieäu chöùng cuûa tai bieán ñoäng maïch naõo. Caùc baùc só ñieàu trò suy ñoaùn lyù do ñoäng maïch coå bò toån thöông vì beänh nhaân ñaõ duøng ñieän thoaïi nhö taû ôû treân.
May maén thay, nhöõng trieäu chöùng beänh cuûa beänh nhaân nhö muø maét traùi, tai traùi coù tieáng ñoäng, aù khaåu ñaõ chaám döùt sau vaøi giôø ñoàng hoà vaø beänh nhaân ñaõ phuïc hoài hoaøn toaøn. OÂng baùc só taâm lyù naøy thaät laø may vì chæ bò tai bieán ñoäng maïch maùu taïm thôøi (TIA Transient Ischemic Attack) vaø sau ñoù oâng chæ phaûi uoáng thuoác laøm maùu loaõng ra trong ba thaùng. Neáu khoâng may, giaû duï nhö noùi ñieän thoaïi laâu hôn nöõa, oâng coù theå bò nhöõng trieäu chöùng ñoù vónh vieãn.
Nhö vaäy, neáu coù ñieän thoaïi cho "ai ñoù" maø muoán noùi chuyeän laâu thì nhôù haõy caàm ñieän thoaïi baèng tay vaø ñöøng keïp ñieän thoaïi vaøo coå nhö kieåu treân ñaây.
Vì ngoaøi chuyeän phaûi traû tieàn ñieän thoaïi vieãn lieân khaù nhieàu maø coù khi coøn bò toån haïi nguy hieåm ñeán söùc khoûe.
Neurology 1999;53:1886-1887