BS Phaïm Anh Duõng, ABFP
Santa Maria, California, U.S.A.
Thaùng 03, 2000
HEØ VEÀ VAØ MUØA HEØ TÔÙI
Ñoá quyù vò teân baûn nhaïc vaø taùc giaû baûn nhaïc coù caâu ñaàu tieân ngaøy xöa ñöôïc moät "cao thuû ngoân ngöõ" naøo ñoù, bieát haùt ñaõ "cheá" lôøi laïi vaø ñöôïc "löu truyeàn" trong... daân gian nhö sau:
"Ñaàu boàng boàng ñít cong cong chaïy doïc theo phoá haøng Boâng..."
Chaéc chaén nhieàu ngöôøi cuõng ñoaùn ñöôïc. Ñoù laø baøi Heø Veà cuûa nhaïc só Huøng Laân. Ngoaøi baûn nhaïc Vieät Nam Minh Chaâu Trôøi Ñoâng, Huøng Laân coøn noåi tieáng vôùi baøi haùt Heø Veà vaø lôøi thaät söï caâu ñaàu baûn nhaïc nhö sau:
"Trôøi hoàng hoàng saùng trong trong, ngaøn phöôïng rung naéng ngoaøi song..."
Vaø nguyeân vaên lôøi vaøi caâu tieáp theo cuûa baøi haùt laø:
"...Caønh meàm meàm, gioù du eâm loïc maøu maây bích ngoïc qua maøu duyeân
Ñaøn nhòp nhaøng, haùt vang vang, nhaïc hoøa thô ñoùn heø sang
Heø veà trong khoùm truùc meàm ñaàu bôø
Heø veà trong tieáng saùo dieàu daät dôø
Heø veà gieo aùnh tô..."
Baûn nhaïc hay naøy tröôùc kia ôû Vieät Nam thöôøng ñöôïc trình baày moãi khi ñeán muøa Heø.
Vaøo muøa Haï, thôøi ñoù caùc tröôøng hoïc ôû Vieät Nam ñöôïc nghæ ba thaùng lieân tieáp tröôùc khi vaøo moät nieân hoïc môùi vaø do ñoù coù chöõ "nghæ heø", töø chöõ va-caêng, nguoàn goác töø tieáng Phaùp laø vacances. ÔÛ Phaùp, khoâng hieåu baây giôø ra sao, nhöng nghe noùi ngaøy xöa moãi naêm taát caû caùc coâng sôû ñeàu ñöôïc nghæ ba thaùng heø, khoâng laøm vieäc.
Anh ngöõ cuõng coù chöõ vacation. Nhöng neáu dòch laø "nghæ heø" thì hoaøn toaøn khoâng ñuùng. Vì vacation cuûa nhöõng ngöôøi laøm vieäc taïi caùc coâng hay tö sôû ôû Hoa Kyø coù theå vaøo baát cöù luùc naøo, baát kyø boán muøa Xuaân Haï Thu Ñoâng, khi xin ñöôïc pheùp nghæ. Neáu dòch laø "nghæ vieäc" coi boä cuõng khoâng oån, vì coù theå nhaàm vôùi chuyeän nghæ vieäc luoân vì töø chöùc hay bò sa thaûi.
Ngoân ngöõ cuûa chuùng ta, nhöõng ngöôøi Vieät ôû Hoa Kyø baây giôø taïm laø "nghæ vacation", "ñi vacation" hay "laáy vacation".
Coù moät soá ngöôøi say meâ coâng vieäc, ñöôïc nghæ nhöng khoâng chòu nghæ ñeå "ñi vacation". Tieáng Myõ ñeå chæ nhöõng ngöôøi naøy laø workaholics.
Gaàn ñaây, trong buoåi hoïp thöôøng nieân cuûa American Psychosomatic Society ôû Savannah taïi tieåu bang Georgia, oâng Brooks B. Gump vaø baø Karen A. Matthews thuoäc Psychology Department ôû State University of New York taïi Oswego vöøa coâng boá keát quaû moät cuoäc khaûo cöùu cho thaáy neáu ngöôøi ta khoâng chòu "laáy vacation" seõ coù haïi cho söùc khoûe.
Cuoäc khaûo cöùu coù khoaûng 12,000 ngöôøi ñaøn oâng trung nieân vaø moãi naêm, trong 5 naêm lieân tieáp, nhöõng ngöôøi naøy ñöôïc hoûi xem naêm vöøa qua coù "nghæ vacation" hay khoâng. Sau ñoù, taát caû ñöôïc theo doõi trong 9 naêm tieáp theo.
Keát quaû cho thaáy nhöõng ngöôøi khoâng chòu "ñi vacation" trong taát caû 5 naêm lieàn ñaõ bò beänh Ngheït Ñoäng Maïch Tim (Coronary Artery Disease) nhieàu hôn vaø bò cheát veà beänh naøy nhieàu hôn nhöõng ngöôøi "chòu khoù" "laáy vacation" moãi naêm.
Töû xuaát cuûa nhöõng ngöôøi "ñi vacation" ñeàu moãi naêm, toång quaùt vì moïi nguyeân nhaân khaùc nhau giaûm bôùt ñöôïc 20% vaø neáu chæ noùi veà beänh tim giaûm ñeán 30%.
Nhöõng ngöôøi khaûo cöùu ñeà nghò taát caû moïi ngöôøi ñeàu neân "nghæ vacation", vöøa ñöôïc höôûng thuù vò nghæ laøm vieäc, ñi chôi cho "thö thaû" vaø ñoàng thôøi giöõ gìn söùc khoûe.
Quay laïi vôùi chuyeän muøa Heø trong aâm nhaïc Vieät Nam.
Trong taân nhaïc Vieät Nam, muøa Thu ñöôïc nhaéc ñeán nhieàu nhaát. Nhöõng baûn tình ca muøa Thu phaûi noùi laø nhieàu voâ keå. Sau ñoù, ít hôn muøa Thu nhieàu, ñeán nhaïc cuûa muøa Ñoâng vaø muøa Xuaân.
Nhöng nhaïc veà muøa Heø ít hôn raát nhieàu, ít nhaát. Do ñoù, muøa Haï cuõng khoâng coù maáy baûn nhaïc noåi tieáng. Nhöõng baøi ñöôïc haùt nhieàu laàn, coù leõ chæ ñeám ñöôïc treân ñaàu ngoùn tay maø thoâi. Ngoaøi baûn Heø Veà (Huøng Laân) coøn coù Khuùc Ca Muøa Heø (Canh Thaân), Haï Traéng (Trònh Coâng Sôn), Toùc Em Chöa UÙa Naéng Heø (Phaïm Maïnh Cöông), Ngaøy Thaùng Haï (Phaïm Duy)...
Coù moät baûn môùi ñöôïc saùng taùc, môùi so vôùi nhöõng baûn vöøa keå treân, nhöng chaéc cuõng phaûi khoaûng 10 ñeán 15 naêm roài, Tình Ca Muøa Haï (Leâ Ñöùc Long) do ca só Thaùi Hieàn haùt trong moät CD phaùt haønh ñaõ khaù laâu roài, nghe cuõng khaù hay nhöng khoâng thaáy ñöôïc ca só khaùc haùt laïi nöõa.
Baây giôø, coù moät baûn nhaïc khaùc, cuõng veà muøa Heø, ñeå quyù vò cho bieát teân baûn nhaïc vaø teân taùc giaû nheù:
"Muøa Heø tôùi!
Ngaøn phöôïng thaém, ñuøa trong naéng môùi
Doøng soâng trong vaét xoay quanh ñoài ñöa soùng troâi
Trôøi trong saùng
Haøng maây traéng, cuoän troâi laõng ñaõng
Baày chim ríu rít hoùt leân möøng muøa heø sang..."
Coù leõ khoâng maáy ai bieát ñeán baûn nhaïc "khoâng noåi tieáng" naøy!
Ñoù laø baûn nhaïc Muøa Heø Tôùi. Taùc giaû laø moät "ngoâi sao" chöa saùng ñaõ... môø: Phaïm Anh Duõng!
Reuters Health, March 03, 2000