(Ñoäc giaû caàn phaûi tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình)
Santa Maria, California, U.S.A.
Thaùng 01, 2000
Nhöõng boä phaän trong cô theå ñaøn baø thöôøng ñöôïc maáy oâng thi só, nhaïc só ñem ra laøm ñeà taøi. Ña soá laø hoï baøn ñeán nhöõng cô quan nhö moâi, maét, ngoùn tay, mieäng... Tay, ngoùn tay thì thöôøng thaáy trong thô, trong nhaïc tình aùi nhö laø "Baøn tay ñöa anh ra khoûi loøng ngöôøi. Moät ñeâm keâu leân hôi thôû tuyeät vôøi. Baøn tay eâm aùi, oâi baøn tay khoan khoaùi!" (Moät Baøn Tay/nhaïc Phaïm Duy) nhöng phaûi noùi trong tình yeâu, ít thaáy ai vieát ñeán... baøn chaân hay ngoùn chaân.
Taïi sao coù söï "baát coâng" nhö vaäy nhæ? Chaân khoâng... sôø ñöôïc nhö tay, nhöng ít ra chaân cuõng coøn... kheàu ñöôïc chöù! Coù theå vì baøn chaân ôû... "thaáp" nhaát so vôùi caùc "thöù" khaùc thaønh ra bò... "khi deã"? Hay laø taïi chaân hay coù muøi... hoâi neân ngöôøi ngheä só khoâng tìm thaáy caûm höùng?
Duø sao chaêng nöõa, ngaãm nghó cho kyõ, chaân laø moät cô quan raát quan troïng. Khoâng coù chaân, "traâu" laøm sao maø... ñi... "tìm coät" ñöôïc? Thaønh ra, cuõng neân baøn qua ñeán chaân... ñaøn baø!
Ñaøn baø ñöôïc keå vaøo loaïi "chaân yeáu tay meàm" töø nhöõng ngaøy xa xöa. Caùc "cuï", dó nhieân chaéc laø "cuï oâng", ñaõ dieãn taû phaùi nöõ nhö sau:
"Ñaøn baø yeáu chaân, meàm tay
Laøm aên chaúng ñöôïc, laïi hay noû moàm" (Tuïc Ngöõ Vieät Nam)
Tuy laø bò "maéng" laø "noû moàm" nhö vaäy, nhöng khi ôû xa thì vaãn thaáy nhôù caùi... chaân "ngöôøi khaùc" vaø buoàn chaùn cho ñoâi chaân cuûa... mình, "ñi maõi maø khoâng ñeán nôi":
"Chaân ñi chaúng tôùi chaân oâi!
Chaân ñi chaúng tôùi, chaân ngoài xuoáng ñaây
Ngoài buoàn tính ñoát ngoùn tay
Tính ñi, tính laïi ngoùn naøy hôn traêm
Tính thaùng, roài laïi tính naêm
Tính thaùng, thaùng ñoaïn, tính naêm, naêm roài
Ñoâi ta bieát thuôû naøo nguoâi?" (Ca Dao Vieät Nam)
"Ngöôøi" vieát nhaïc "Thieàn... Tình ca" Trònh Coâng Sôn, roõ raøng beà ngoaøi "oám nhom" "nhö "laù lieãu", nhöng hình nhö thích... "noùi chuyeän baèng... chaân tay".
Trong baøi thô phoå nhaïc duy nhaát, nhaïc só coù "baøn" ñeán... caû chaân laãn tay:
"ÖØ thoâi em veà, chieàu möa gioâng tôùi
Baây giôø anh vui, ñoâi baøn tay ñoùi
Baây giôø anh vui, ñoâi baøn chaân moûi, thôøi gian nôi ñaây..."
(Cuoái Cuøng Cho Moät Tình Yeâu/thô Trònh Cung, nhaïc Trònh Coâng Sôn)
Hình aûnh cuûa ñoâi chaân traàn traéng, mòn cuûa ñaøn baø laø moät hình aûnh ñeïp:
"...Trôøi coøn laøm möa, möa rôi theânh thang
Töøng goùt chaân traàn, em queân em em queân
OÂi mieàn giaùo ñöôøng, ngaøy chuû nhaät buoàn
Coøn ai coøn ai?..." (Tuoåi Ñaù Buoàn/nhaïc Trònh Coâng Sôn)
Nhöng, ñi chaân ñaát nhôõ daüm phaûi... ñinh seõ ñau laém vaø coù theå bò... phong ñoøn gaùnh. Roài, neáu ñi chaân traàn nhieàu, chaân bò chai ñaù thì ñaâu coù ñeïp nöõa. Thaønh "ngöôøi ta" phaûi ñi... giaày.
Nhieàu ngöôøi mang giaày hay bò ñau chaân. Ña soá ngöôøi ta ñau chaân laø vì hoï khoâng choïn ñuùng giaày cho vöøa vôùi chaân cuûa mình.
Hoäi Chænh Tröïc Chaân vaø Maét Caù Hoa Kyø (American Orthopaedic Foot and Ankle Society) khuyeán caùo moïi ngöôøi nhö sau khi choïn mua giaày:
-Khoâng neân mua giaày quaù nhoû vaø mong moûi giaày seõ daõn roäng ra.
-Ño caû 2 chaân ñeàu ñaën (regularly) vì kích thöôùc cuûa chaân coù theå thay ñoåi vôùi thôøi gian.
-Ña soá moïi ngöôøi coù moät chaân to hôn; khi mua giaày mua vöøa chaân to.
-Ñöùng leân khi ño chaân.
-Mua giaày vaøo cuoái ngaøy khi kích thöôùc cuûa chaân to nhaát.
-Ñi voøng quanh hieäu giaày ñeå chaéc chaén laø thoaûi maùi khi ñi giaày.
Ñeå coù 1 brochure mieãn phí, chæ daãn ñaày ñuû chi tieát vieäc choïn mua giaày cho ñuùng, göûi 1 phong bì khoå thöông maïi coù saün ñòa chæ vaø daùn saün tem, veà American Orthopaedic Foot and Ankle Society, Attn: Brochure Department, 1216 Pine Street, Suite 201, Seattle, WA 98101.
Giaày thoâng duïng nhaát, nhöng vaãn nhieàu ngöôøi coøn thích ñi guoác hay ñi haøi:
"Con ñöôøng hoaøng hoa
Em mang haøi luïc
Con ñöôøng baïch cuùc
Em mang haøi hoàng
Con ñöôøng saàu ñoâng
Em mang guoác tía
Anh ngoài thaám thía
Coäi saàu ñôm boâng.... (Guoác Tía/thô Phaïm Thieân Thö)
Baøi thô treân ñaây cuûa nhaø sö "hoaøn tuïc" ñaõ ñöôïc nhaïc só Nguyeãn Tuaán, roài nhaïc só Voõ Taù Haân phoå nhaïc thaønh hai baøi haùt hay, moãi baøi coù moät aâm höôûng khaùc nhau vaø ñaëc bieät.
Ngöôøi ñi, tieáng guoác goã deã coù tieáng ñoäng, coù theå chæ laø tieáng guoác leâ "queøn queït" voâ nghóa, nhöng cuõng coù theå laø tieáng reo cuûa söï vui möøng:
"...Haø Noäi ôi! Nöôùc hoà laø aùnh göông soi
Naéng heø toâ thaém leân moâi
Thanh bình tieáng guoác reo vui..." (Höôùng Veà Haø Noäi/nhaïc Hoaøng Döông)
Hay laø nhöõng tieáng buoàn trong moät ñeâm ñoâng laïnh vaéng:
"...Ñeâm ñoâng laïnh, oâi laïnh giaù!
Tieáng guoác buoàn xa voäi vaõ
Doøng soâng cuõ nöôùc cuoán troâi
Trôøi möa xuoáng thaám bôø moâi."
(Ñeâm Ñoâng Laïnh Trôøi Möa Xuoáng/nhaïc Phaïm Anh Duõng)
Ngoaøi guoác, haøi vaø giaày chaân coøn coù theå ñi deùp. Deùp thònh haønh nhaát laø deùp... nhaät, tuy... "leïp keïp" nhöng tieän duïng.
Sau "giaûi phoùng", coù hai caâu thô "tuyeät cuù meøo" vieát veà moät loaïi muõ vaø moät loaïi... deùp, ñöôïc "phe ta" löu haønh roäng raõi. YÙ nghóa thô ñaõ quaù roõ, khoâng caàn baøn theâm. Xin baùi phuïc taùc giaû, khoâng hieåu laø ai? Chaéc "ngöôøi" "khoâng tieän" ra maët. "Ngu" sao maø ra maët laøm gì ñeå ñöôïc "chieáu coá", töùc laø "ñöôïc" caùc "ñænh cao trí tueä"... "giaûi" ñi "caûi taïo" "muùt muøa"!
Vaø, ñeå môøi quyù vò "neám muøi" deùp... raâu:
"Ñoâi deùp raâu daãm naùt ñôøi tuoåi treû
Noùn tai beøo che laáp aùnh töông lai."