Baøi thô ñöôïm thôm ngaït ngaøo, ñaày noàng naøn hoa quyønh, loaøi hoa tuyeät ñeïp nôû veà ñeâm.
   Tuy nhieân, tieác laø luùc naøy laïi phaûi taïm ngöng moät chuùt ñeå baøn chuyeän nhöõng... “muøi khaùc” vaø noùi ñeán phöông phaùp ñònh beänh baèng caùch...“ngöûi” trong laõnh vöïc y khoa!
    Nhöõng ñoâng y só khoâng duøng theâm nhöõng thöû nghieäm maùu hay quang tuyeán ñeå ñoaùn beänh. Hoï chæ chaån beänh baèng caùch baét maïch, nhìn vaøo, noùi chuyeän vôùi... beänh nhaân maø thoâi. Coù ngöôøi nhieàu kinh nghieäm, nghe noùi hoï chæ caàn... ngöûi muøi beänh nhaân ñaõ ñoaùn ñöôïc beänh roài.
    Laøm sao maø chæ ngöûi maø coù theå ñoaùn ñöôïc beänh? Sao “kyø cuïc” vaäy “haù”?
    Naøy caùc “ngaøi” baùc só “taây y”, quyù vò ñöøng cöôøi voäi! Khoâng chöøng trong töông lai gaàn ñeán, y khoa taây phöông cuõng seõ duøng phöông phaùp “ngöûi beänh” ñeå ñoaùn beänh ñaáy!
    Caùc khoa hoïc gia ôû Cranfield University taïi Anh Quoác cho bieát hoï ñang thöû duøng moät duïng cuï ñieän töû goïi laø “maùy khöùu chaån” (Diag-Nose) ñeå ñònh beänh nhieãm truøng ñöôøng tieåu (UTI urinary tract infection). Baùc só Selly Saini, ngöôøi khaûo cöùu, cho bieát duïng cuï naøy ñaõ ñöôïc duøng ñeå ñaùnh giaù phaåm chaát thöùc aên trong kyõ ngheä thöïc phaåm haøng naêm roài.
     Nhieãm truøng ñöôøng tieåu raát thöôøng xaåy ra, nhaát laø ôû ñaøn baø. Thöôøng thì deã ñònh beänh vaø deã chöõa. Nhöng nhieàu tröôøng hôïp khoù, caàn ñònh beänh ñuùng vaø nhanh. Neáu khoâng chính xaùc vaø chaäm treã, cho thuoác sai, ngoaøi chuyeän laøm vi truøng trôû thaønh khaùng thuoác, ñoâi khi beänh coøn gaây bieán chöùng khaù naëng. Do ñoù, yeáu toá thôøi gian tính ñoâi khi laø vieäc toái quan troïng.
     Trong cuoäc khaûo cöùu ñang tieán haønh, Baùc só Saini vaø ngöôøi phuï taù Jan Leiferkus ñaõ troän nöôùc tieåu ngöôøi beänh vôùi moät moâi tröôøng sinh tröôûng (growth medium) ñaëc bieät coù nhöõng chaát ñöôïc ñieàu cheá saün ñeå cho vi truøng coù theå “aên” ñöôïc. Khi vi truøng tieâu thuï nhöõng chaát naøy, nhöõng muøi ñaëc bieät seõ ñöôïc sinh saûn vaø coù theå nhaän thöùc ñöôïc baèng maùy khöùu chaån.
     Bình thöôøng, muoán ñònh beänh chính xaùc, caùc y só caàn caáy vi truøng vaø seõ maát ñoä 2 ngaøy ñeå coù keát quaû chính xaùc. Maùy khöùu chaån coù theå cho bieát keát quaû chæ trong voøng  6 giôø ñoàng hoà.
     Cuoäc khaûo cöùu ñaõ ñöôïc thöïc hieän ñöôïc khoaûng 2 thaùng vaø keát quaû raát laø khaû quan.
     Trong töông lai, coù theå nguyeân taéc naøy cuõng ñöôïc aùp duïng ñeå khaùm phaù nhöõng beänh khaùc nhö beänh ho lao, beänh loeùt bao töû, beänh ung thö bao töû, ung thö thöïc quaûn, ung thö phoåi... laø nhöõng beänh coù theå gaây nhöõng thay ñoåi trong hôi thôû cuûa con ngöôøi.
     Nhö treân ñaõ laø quaù ñuû cho chuyeän... “ngöûi” trong y khoa roài.
     Baây giôø, haõy trôû veà vôùi hoa quyønh ngaùt höông trong moät ñeâm thaät khuya, thaät vaéng nheù:
     “...Trong ñeâm traêng sao vaøng daùng quyønh
     Hoàn ta ngaây say tô duyeân               
     Moâi em daâng thôm moät chuùt tình
    Ngaït ngaøo saéc ñoùa trinh nguyeân...”          
(Daï Quyønh Höông / thô Hoaøng Ngoïc Quyønh Giao)