|
(ñoäc giaû caàn phaûi tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình) Baùc Só Phaïm
Anh Duõng, ABFP
Santa Maria, California, U.S.A. Thaùng 4 , Naêm 1999 Thí duï nhö: “Laàn thöù taùm chuùng mình ñi chôi vôùi nhau, em maëc aùo maàu vaøng, anh maëc quaàn maàu xanh. Anh khoâng coøn nhôù nöõa aø?”. Hoaëc laø: “Khoaûng ba möôi maáy naêm tröôùc, ñoä 11 giôø saùng moàng Ba Teát naêm con Coïp, ñang ñi leã ôû Laêng OÂng Baø Chieåu, coù caùi coâ maëc aùo hoàng coù caøi boâng hoa maàu tím nhaït ôû ngöïc. Daùng ngöôøi troâng nho nhoû xinh xinh, cöôøi “mím chi”, maét long lanh, vaãy tay chaøo anh. Maët anh luùc ñoù hôi ngaån ngô. Anh queân roài hay sao?”. Vaán ñeà ñaøn baø coù trí nhôù toát hôn ñaøn oâng “toái daï” khoâng phaûi laø chuyeän ñuøa vaø vöøa ñaõ ñöôïc chöùng minh moät caùch khoa hoïc. Baø Penelope J. Davis thuoäc Ñaïi hoïc Griffith ôû Nathan, Queensland, UÙc Ñaïi Lôïi ñaõ töôøng thuaät keát quaû cuûa 5 cuoäc nghieân cöùu. Nhöõng cuoäc khaûo cöùu naøy hôi khaùc nhau moät chuùt, nhöng taát caû ñeàu coù lieân quan ñeán nhöõng xuùc ñoäng vaø trí nhôù treân caû treû con vaø ngöôøi lôùn, caû hai phaùi nam vaø nöõ. Cuoäc khaûo cöùu thöù nhaát cuûa caùc em khoaûng 10 ñeán 15 tuoåi. Caùc em ñöôïc hoûi xem bao nhieâu laàn ñaõ nhôù ñöôïc nhöõng kyû nieäm gaây xuùc ñoäng nhö laø buoàn, lo sôï, xaáu hoå... Keát quaû laø caùc em gaùi, baát keå loaïi xuùc ñoäng naøo vaø baát keå hoïc ñeán lôùp naøo, cuõng nhôù ñöôïc nhieàu kyû nieäm gaây xuùc ñoäng hôn nhöõng em trai. Vaø “con gaùi” cuõng hoài töôûng chuyeän cuõ nhanh hôn laø “con trai”. Nhöõng khaûo cöùu tieáp theo thöïc hieän ôû nhöõng sinh vieân ñaïi hoïc taïi Hoa Kyø vaø UÙc Ñaïi Lôïi. Keát quaû cho thaáy ñaøn baø chaúng nhöõng “nhôù dai” hôn ñaøn oâng veà caû nhöõng chuyeän vui vaø nhöõng chuyeän buoàn cuûa chính hoï, maø ñaøn baø laïi coøn nhôù ñöôïc nhieàu nhöõng chuyeän xuùc ñoäng xaåy ñeán cho ngöôøi khaùc! Baø Davis phaùt bieåu raèng nöõ phaùi coù trí nhôù toát, nhôù nhieàu vaø nhôù laïi nhanh, hôn nam phaùi laø vì hoï ñaõ...“daán thaân” nhieàu hôn trong vieäc nhaän thöùc nhöõng bieán coá gaây xuùc ñoäng trong cuoäc ñôøi. Cuõng theo baø Davis, lyù do saâu xa coù theå baét nguoàn ngay töø caùch giaùo duïc trong gia ñình. Ngay töø khi coøn beù, caùc em gaùi ñaõ ñöôïc “xaõ hoäi hoaù” hôn em trai ñeå sao ñöôïc söï chuù yù nhieàu. Hôn nöõa caùc phuï huynh cuõng thöôøng “taâm söï” vôùi con gaùi nhieàu hôn vôùi con trai. Cuøng moät chuyeän, caùc em gaùi thöôøng ñöôïc boá meï keå laïi vôùi nhieàu chi tieát hôn. Vì vaäy maø con gaùi quen daàn, khi lôùn leân ñaøn baø con gaùi coù khaû naêng nhôù ñöôïc nhöõng chi tieát duø laø raát nhoû vôùi nhöõng xuùc ñoäng keøm theo. (Thí duï nhö “chuyeän aùo hoàng coù caøi boâng hoa maàu tím nhaït” ôû treân ñaõ ñöôïc nhôù laâu ñeán nhö vaäy!). Thaät laø phieàn phöùc cho ñaøn oâng “toái daï” vaø choùng queân! Quyù vò ñaøn oâng thöôøng than thôû raèng mình “toái daï”, raèng caùc baø thöôøng coù trí nhôù raát toát hôn chính mình. Nhieàu baø “nhôù dai” moät caùch kyø laï! Thí duï nhö: “Laàn thöù taùm chuùng mình ñi chôi vôùi nhau, em maëc aùo maàu vaøng, anh maëc quaàn maàu xanh. Anh khoâng coøn nhôù nöõa aø?”. Hoaëc laø: “Khoaûng ba möôi maáy naêm tröôùc, ñoä 11 giôø saùng moàng Ba Teát naêm con Coïp, ñang ñi leã ôû Laêng OÂng Baø Chieåu, coù caùi coâ maëc aùo hoàng coù caøi boâng hoa maàu tím nhaït ôû ngöïc. Daùng ngöôøi troâng nho nhoû xinh xinh, cöôøi “mím chi”, maét long lanh, vaãy tay chaøo anh. Maët anh luùc ñoù hôi ngaån ngô. Anh queân roài hay sao?”. Vaán ñeà ñaøn baø coù trí nhôù toát hôn ñaøn oâng “toái daï” khoâng phaûi laø chuyeän ñuøa vaø vöøa ñaõ ñöôïc chöùng minh moät caùch khoa hoïc. Baø Penelope J. Davis thuoäc Ñaïi hoïc Griffith ôû Nathan, Queensland, UÙc Ñaïi Lôïi ñaõ töôøng thuaät keát quaû cuûa 5 cuoäc nghieân cöùu. Nhöõng cuoäc khaûo cöùu naøy hôi khaùc nhau moät chuùt, nhöng taát caû ñeàu coù lieân quan ñeán nhöõng xuùc ñoäng vaø trí nhôù treân caû treû con vaø ngöôøi lôùn, caû hai phaùi nam vaø nöõ. Cuoäc khaûo cöùu thöù nhaát cuûa caùc em khoaûng 10 ñeán 15 tuoåi. Caùc em ñöôïc hoûi xem bao nhieâu laàn ñaõ nhôù ñöôïc nhöõng kyû nieäm gaây xuùc ñoäng nhö laø buoàn, lo sôï, xaáu hoå... Keát quaû laø caùc em gaùi, baát keå loaïi xuùc ñoäng naøo vaø baát keå hoïc ñeán lôùp naøo, cuõng nhôù ñöôïc nhieàu kyû nieäm gaây xuùc ñoäng hôn nhöõng em trai. Vaø “con gaùi” cuõng hoài töôûng chuyeän cuõ nhanh hôn laø “con trai”. Nhöõng khaûo cöùu tieáp theo thöïc hieän ôû nhöõng sinh vieân ñaïi hoïc taïi Hoa Kyø vaø UÙc Ñaïi Lôïi. Keát quaû cho thaáy ñaøn baø chaúng nhöõng “nhôù dai” hôn ñaøn oâng veà caû nhöõng chuyeän vui vaø nhöõng chuyeän buoàn cuûa chính hoï, maø ñaøn baø laïi coøn nhôù ñöôïc nhieàu nhöõng chuyeän xuùc ñoäng xaåy ñeán cho ngöôøi khaùc! Baø Davis phaùt bieåu raèng nöõ phaùi coù trí nhôù toát, nhôù nhieàu vaø nhôù laïi nhanh, hôn nam phaùi laø vì hoï ñaõ...“daán thaân” nhieàu hôn trong vieäc nhaän thöùc nhöõng bieán coá gaây xuùc ñoäng trong cuoäc ñôøi. Cuõng theo baø Davis, lyù do saâu xa coù theå baét nguoàn ngay töø caùch giaùo duïc trong gia ñình. Ngay töø khi coøn beù, caùc em gaùi ñaõ ñöôïc “xaõ hoäi hoaù” hôn em trai ñeå sao ñöôïc söï chuù yù nhieàu. Hôn nöõa caùc phuï huynh cuõng thöôøng “taâm söï” vôùi con gaùi nhieàu hôn vôùi con trai. Cuøng moät chuyeän, caùc em gaùi thöôøng ñöôïc boá meï keå laïi vôùi nhieàu chi tieát hôn. Vì vaäy maø con gaùi quen daàn, khi lôùn leân ñaøn baø con gaùi coù khaû naêng nhôù ñöôïc nhöõng chi tieát duø laø raát nhoû vôùi nhöõng xuùc ñoäng keøm theo. (Thí duï nhö “chuyeän aùo hoàng coù caøi boâng hoa maàu tím nhaït” ôû treân ñaõ ñöôïc nhôù laâu ñeán nhö vaäy!). Thaät laø phieàn phöùc cho ñaøn oâng “toái daï” vaø choùng queân! Journal of Personality and
Social Psychology 1999;76:498-510
|