Y HOÏC VAØ VAÊN NGHEÄ (116)

(Ñoäc giaû caàn tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình)

BS Phaïm Anh Duõng, ABFP

Santa Maria, California, U.S.A.

Thaùng 09, 2000

QUAÛNG ÑÖÔØNG MAI

Söông treân nghaønh coøn thaém saéc mai

Hoa ñua cöôøi chaøo ñoùn gioù vui

Non nöôùc bình minh uoáng nghìn muoân tia saùng

Ñaây laø ñoaïn môû ñaàu cuûa moät baøi haùt taû quang caûnh cuûa moät buoåi sôùm mai ñeïp trôøi, hoa vui möøng ñoùn gioù döôùi aùnh naéng maët trôøi chan hoøa. Coù moät loãi nhoû, chöõ nghaønh ôû ñaây taùc giaû vieát khoâng ñuùng chính taû. Chính ra phaûi vieát ngaønh (khoâng coù chöõ h sau chöõ g) coù nghóa laø caønh hay nhaùnh.

Ñoù laø moät baûn nhaïc noåi tieáng ñöôïc saùng taùc khoaûng 1/2 theá kyû tröôùc: Quaûng Ñöôøng Mai, moät baøi haùt coù theå noùi laø coù phaàn nhaïc tuyeät haûo vaø lôøi baøi ca cuõng hay.

Ngöôøi vieát nhaïc cho baøi Quaûng Ñöôøng Mai laø nhaïc só Nguyeãn Höõu Ba, cuõng laø taùc giaû cuûa caùc baûn haùt khaùc nhö Löûa Röøng Ñeâm, Tieán, Tieáng Haùt Quaân Nam... nhöõng baûn taân nhaïc coù muïc ñích daáy ñoäng loøng yeâu nöôùc Vieät cuûa caùc thanh nieân thôøi ñoù.

Tröôùc heát coù hai ñieåm caàn xaùc ñònh veà baøi haùt Quaûng Ñöôøng Mai .

Thöù nhaát, baøi haùt coù leõ nhieàu ngöôøi bieát do nhaïc só Nguyeãn Höõu Ba vieát nhaïc, nhöng chaéc chaû maáy ai ñeå yù ñeán ngöôøi vieát lôøi laø Sôn Tuøng. Vaø ñaây cuõng laø moät ñieàu baát coâng baèng. Nhöõng ngöôøi laøm thô, vieát lôøi cho baûn nhaïc phaûi ñöôïc nhôù vaø nhaéc ñeán. Coù theå noùi, lôøi baøi nhaïc hay thô ñöôïc phoå nhaïc laø khoaûng 40%, neáu khoâng noùi laø 50% linh hoàn cuûa baøi haùt.

Thöù hai, baøi nhaïc cuûa Nguyeãn Höõu Ba vaø Sôn Tuøng thöôøng ñöôïc nhieàu ngöôøi, nhaát laø nhöõng ngöôøi sinh ñeû ôû mieàn Baéc Vieät, goïi nhaàm laãn laø Quaõng Ñöôøng Mai (daáu ngaõ) nhöng nguyeân thuûy teân laø Quaûng Ñöôøng Mai (daáu hoûi).

Môùi ñoïc qua, ngöôøi ta coù leõ nghó ngay laø taùc giaû ñaõ phaùt aâm chöõ quaõng theo loái ngöôøi Nam Vieät sai ñi thaønh quaûng vaø vì vaäy ñaõ cuõng vieát sai.

Khoâng chaéc ñaõ nhö vaäy. Ñoïc vaø suy luaän cho kyõ, neáu quaû thaät caùc taùc giaû bò aûnh höôûng cuûa tieáng Nam thì ñaõ duøng chöõ ngaøn, nhöng hoï ñaõ duøng chöõ nghìn cuûa ngöôøi Baéc ôû moät chöõ khaùc cuõng trong ñoaïn nhaïc treân.

Quaõng chính ra coù nghóa laø khoaûng, ñoaïn hay chaëng vaø quaõng ñöôøng mai nghóa seõ laø ñoaïn ñöôøng ngaøy mai hay chaëng ñöôøng töông lai.

Nhöng quaûng coù nghóa khaùc, laø roäng raõi. Nhö vaäy, cuõng coù theå hai taùc giaû ñaõ muoán noùi laø ñöôøng roäng ngaøy mai cuõng nhö laø quaûng loä töông lai, neáu muoán duøng chöõ Haùn Vieät.

Tuy caùch ñaët chöõ Haùn Vieät quaûng ôû tröôùc chöõ ñöôøng hôi voâ lyù, nhöng caùch giaûi thích sau coù veû ñuùng hôn vì ñeán ñoaïn tieáp theo, thaáy roõ coù moät con ñöôøng coù naéng vaø con ñöôøng thaät roäng raõi:

Chim líu lo cöôøi vang trôøi, tung caùnh bay chuyeàn khaép nôi

Ong böôùm say maøu naéng töôi, treân ñöôøng roäng xa khôi

Roài qua moät ñoaïn nhaïc khoâng lôøi, caên baûn cuõng chæ laø nhaïc laäp laïi cuûa ñoaïn treân:

La la la la la la la

La la la la la la la

La la la la la la la

La la la la la la

Ñeán ñieäp khuùc, seõ laïi thaáy quaûng loä ngay töø ñaàu:

Naøo, naøo thanh nieân, ñöôøng roäng coøn chôø chaân böôùc

Chôù phieàn ñöôøng tröôøng voâ bieân; hoàn maïnh, loøng daïn, chaân kieân

Caát tieáng leân, ca leân anh em, cho ngöôøi ñôøi chuùt thuù eâm ñeàm

Loøng nguyeàn giuùp ích muoân ngöôøi, vaø tìm aùnh saùng cho ñôøi

Ñöôøng tieán leân nhöïa tuoân traøo, ñöôøng tieán leân haêng haùi

Ñôøi chuùng ta duø theá naøo, quyeát beàn daây thaân aùi

Maët trôøi chieáu saùng, raïng ngôøi treân ñöôøng ñi:

Vui söôùng ñi ñôøi khoâng saàu, vui haùt ñi cuøng tieán mau

Cho aùnh döông cuøng saùng sau, soi ñôøi ñeïp xinh sao.

Nghe ñoaïn naøy thaáy roõ ñaây laø moät ngaøy naéng ñeïp vaø seõ coù raát nhieàu naéng trong ngaøy.

Cöù theo nhaïc só Nguyeãn Vaên Ba vaø Sôn Tuøng maø tieán leân ñi treân con ñöôøng roäng, ñöôøng daøi ñaày naéng chieáu coi boä thaät haøo höùng.

Tuy nhieân, phaûi coi chöøng vì neáu vì ñöôøng daøi, ñi maõi ñi hoaøi vaø ôû ngoaøi trôøi phôi naéng ngaøy naøy qua ngaøy khaùc, xaùc suaát bò ung thö da seõ nhieàu hôn nhöõng ngöôøi khoâng phôi naéng.

Coù moät soá kieán thöùc caên baûn caàn bieát veà aùnh saùng maët trôøi vaø da.

Nhöõng ngöôøi phôi naéng coù laøn da maàu ñaäm hôn (tan), nhöng thaät ra maàu da ñaäm naøy laø moät daáu hieäu da ñaõ bò aùnh saùng maët trôøi laøm hö haïi. Phôi naéng nhieàu, da ñaäm maàu nhö vaäy seõ laøm da nhaên sôùm vaø deã bò ung thö hôn bình thöôøng.

Nhöõng ñieàu sau ñaây caàn bieát, ñeå baûo veä da khoûi bò aûnh höôûng tai haïi cuûa aùnh naéng:

1. Traùnh aùnh maët trôøi chieáu tröïc tieáp (direct exposure) vaøo da nhaát laø vaøo muøa Haï, khi tia töû ngoaïi (UV) khaù maïnh.

2. Phaûi caøng caån thaän hôn neáu coù nhöõng hoaït ñoäng ngoaøi trôøi ôû vuøng cao ñoä (high altitudes), hay ôû nhöõng choã coù tuyeát vì aùnh saùng maët trôøi ñöôïc tuyeát phaûn chieáu theâm.

3. Maëc quaàn aùo, ñoäi noùn roäng vaønh ñeå ngaên aùnh saùng maët trôøi khoûi chieáu thaúng vaøo da.

4. Duøng kem choáng naéng (sunscreen) vôùi soá SPF toái thieåu laø 15. Chi tieát naøy thöôøng coù ghi ôû ngoaøi loï kem vaø chæ duøng loaïi kem coù ghi roõ raøng soá SPF.

5. Duøng kem choáng naéng tröôùc khi ñi ra naéng. Boâi kem vaøo da ôû nhöõng choã seõ bò naéng chieáu vaø moãi 1 ñeán 3 giôø ñoàng hoà nhôù boâi laïi.

6. Caàn boâi moâi vôùi nhöïa moâi (lip balm), vì moâi khaù nhaäy caûm vôùi maët trôøi.

Rieâng veà moâi cuûa ñaøn baø, coù moät ñieåm thuù vò cuõng neân bieát. Neáu caùc coâ caùc baø khoâng thích duøng nhöïa moâi, ñaùnh son moâi cuõng ñöôïc bieát coù baûo veä moâi cho phuï nöõ moät phaàn naøo.

Vaø, maøu moâi thaém cuûa em, oâi sao maø ñeïp vaø deã... yeâu:

...Anh yeâu laøn moâi thaém, ñöa anh vaøo moäng vaøng

Anh yeâu taø aùo traéng, ngaùt leân maàu hoa naéng

Anh yeâu vaàng toùc roái, coù hoa vaøng ngaïi ngaàn

Anh yeâu roài yeâu maõi, yeâu em vaø yeâu em.

(Yeâu Em Vaø Yeâu Em/nhaïc vaø lôøi Phaïm Anh Duõng)

Baøi ca naøy cuõng... ñaëng laém ñoù! Hoång coù noùi giôûn ñaâu aø!

(Patient Care/June 15, 2000/p.111

Quaûng Ñöôøng Mai/Tyø Baø xuaát baûn naêm 1950)