(Ñoäc giaû caàn phaûi tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình)
BS Phaïm Anh Duõng, ABFP
Thaùng 8, Naêm 2000
Santa Maria, California, USA
Email: dapdap@pol.net
KIM DUNG... GIAÛ
Hoàng Hoa Kieám laø moät boä truyeän kieám huyeät. Teân taùc giaû ôû ngoaøi bìa saùch laø Kim Dung vaø do Ñieàn Trung Töû dòch thuaät.
Nhöõng trang ñaàu tieân cuûa boä chuyeän keå chuyeän coâ naøng Lyù Moäng Ngoïc, tình côø nhìn thaáy thaày giaùo Luïc Phæ Thanh duøng phöông phaùp Phuø Dung Kim Chaâm phoùng kim gieát ruoài, maø sau ñoù ñöôïc Luïc Phæ Thanh nhaän laøm hoïc troø daäy coâng phu voõ ngheä.
Ngoaøi chuyeän ñuôïc hieäp só Luïc Phæ Thanh phoùng kim gieát, ñeå cho nhöõng "ngöôøi thöôøng" laáy quaït hay giaáy baùo gaáp laïi ñaäp cheát vaø ñeå cho nhöõng nhaø khoa hoïc nghieân cöùu, coù leõ khoâng thaáy ai duøng ruoài nhaëng vaøo vieäc gì khaùc höõu ích caû. Ai cuõng nghó ruoài nhaëng laø nhöõng coân truøng raát baån, gaây beänh vaø chaúng ai muoán "daây vaøo" ruoài nhaëng laøm gì cho "mang hoïa".
Nhöng ruoài nhaëng ñeû ra doøi (fly larva hay maggots) vaø nhöõng con doøi ñaõ ñöôïc duøng boû vaøo caùc veát thöông nhieãm truøng, ñeå laøm laønh veát thöông thay cho thuoác truï sinh (antibiotic). Coù nhöõng thaønh coâng hieäu quaû khoâng ngôø cuûa phöông phaùp trò beänh baèng doøi (maggot therapy).
Thaät ra chuyeän chöõa veát thöông baèng doøi khoâng phaûi laø vaán ñeà chæ môùi ñöôïc thöïc hieän gaàn ñaây. Haøng bao nhieâu theá kyû ngaøy xöa, tröôùc khi khaùm phaù ra truï sinh, caùc thaày thuoác ñaõ duøng doøi ñaët vaøo veát thöông ñeå laøm maát ñi nhöõng moâ, teá baøo ñaõ cheát thoái hay ñeå cho veát thöông choùng laønh. Phöông phaùp naøy sau ñoù bò baõi boû hoaøn toaøn, vì söï phaùt minh ra thuoác truï sinh, hay coøn goïi laø thuoác khaùng sinh, ñeå choáng laïi nhöõng beänh nhieãm vi truøng.
Tuy vaäy, sau moät thôøi gian xöû duïng, truï sinh coù theå maát hieäu quaû vì söï khaùng thuoác cuûa vi truøng. Caøng veà sau naøy, vi truøng caøng khaùng thuoác truï sinh nhieàu hôn. Truï sinh khoâng coøn hieäu nghieäm nöõa vì vi truøng ñaõ "quen thuoác". Lyù do chính laø thuoác ñöôïc duøng nhieàu quaù vaø nhieàu khi quaù caåu thaû.
Ngaøy nay, taïi moät soá quoác gia taân tieán keå caû Anh Quoác vaø Hoa Kyø, coù nhöõng y só laïi quay trôû laïi caùch chöõa nhöõng veát thöông nhieãm truøng baèng phöông phaùp ban sô: hoï laïi duøng doøi!
ÔÛ Hoa Kyø, ôû Ñaïi Hoïc Ñöôøng California taïi Irvine (UCI), coù moät trung taâm chuyeân moân duøng doøi ñeå chöõa veát thöông nhieãm chuøng ñaõ thoái raõ. Hoï cuõng saûn xuaát moät soá doøi ñeå baùn nhöng chæ göûi ñeán vaøi nhaø thöông ôû Hoa Kyø ñeå duøng chöõa beänh
Vieäc duøng doøi ñeå chöõa trò ôû Hoa Kyø töông ñoái khoâng ñuôïc phoå bieán nhieàu nhö beân Anh Quoác vaø moät soá quoác gia AÂu Chaâu khaùc.
Trong moät laù thö ñöôïc ñaêng ôû British Medical Journal, soá ngaøy 20 thaùng Ba, naêm 1999, Baùc só John Church, thuoäc International Biotherapy Society ôû Bourne End cuøng nhöõng y só khaùc ôû beänh vieän Princess of Wales ôû Bridgend, Anh Quoác, cho bieát ñaõ ñaët nhöõng con doøi voâ truøng (sterile larva) vaøo veát thöông vaø ñaõ laøm saïch, laøm laønh veát thöông bò nhieãm truøng.
Theo nhöõng chuyeân vieân y khoa naøy, chöõa veát thöông baèng doøi cuõng gaàn nhö laø laøm moät cuoäc giaûi phaãu sinh hoïc (biosurgery). Vaø cuõng theo hoï, phöông phaùp duøng doøi ñaõ thaáy coù hieäu nghieäm trong nhieàu loaïi veát thöông nhieãm truøng khaùc nhau, coù nhöõng vi truøng khaùng ñuû moïi thöù thuoác truï sinh. Ñaëc bieät, hoï cho bieát coù nhöõng keát quaû raát khaû quan trong vieäc chöõa nhöõng veát loeùt nhieãm truøng ôû baøn chaân cuûa nhöõng beänh nhaân bò ñaùi ñöôøng (ulceration of diabetic foot). Thöôøng nhöõng veát thöông naøy raát khoù chöõa vaø coù khi khoâng chöõa ñöôïc, phaûi cöa chaân.
Cô cheá cuûa phöông phaùp duøng doøi chöõa veát thöông nhieãm truøng chöa ñöôïc roõ raøng. Caùc taùc giaû cuûa laù thö töø Anh Quoác nghó coù theå vì doøi ñaõ sinh saûn ra moät chaát töông töï nhö laø truï sinh, hoaëc laø doøi ñaõ laøm thay ñoåi noàng ñoä acid (pH) cuûa veát thöông, hoaëc doøi ñaõ tieâu hoùa vaø gieát vi truøng. Trong moät cuoäc khaûo cöùu, ngöôøi ta ñaõ coøn tìm thaáy trong phaân tieát (secretion) cuûa doøi coù nhöõng chaát laøm kích thích ñöôïc söï sinh saûn nhöõng teá baøo, moâ laønh maïnh.
Nhöõng vieân chöùc y teá trong chính phuû Anh coù veû ñoàng yù nhö vaäy. Theo caùc taùc giaû cuûa laù thö, ñaõ coù hôn 3500 loï ñöïng doøi voâ truøng (sterile larvae) loaïi Lucilia sericata, laø doøi cuûa loaøi ruoài nhaëng xanh (the common greenbottle), loaïi nhaëng thöôøng bay ôû trong nhaø, ñöôïc göûi cung caáp ñeán 400 trung taâm y khoa ôû beân Anh.
Toång quaùt, hieän nay phöông phaùp chöõa trò baèng doøi vaãn chöa ñöôïc phoå bieán roäng raõi vaø chæ ñeå daønh cho nhöõng tröôøng hôïp caùc veát thöông lôû loeùt ôû giai ñoaïn cuoái, ñaõ thoái duø ñaõ chöõa baèng nhieàu truï sinh khaùc nhau hay giaûi phaãu.
Baùc só John Church vaø caùc ñoàng moân cuûa oâng ôû Anh Quoác ñeà nghò neân duøng doøi ñeå chöõa caùc veát thöông nhieãm truøng sôùm hôn, thay vì ñôïi ñeán luùc cuoái khi thaáy "heát thuoác chöõa". Hoï cho laø duøng doøi chöõa veát thöông an toaøn vaø hieäu nghieäm nhö truï sinh.
Trôû laïi chuyeän kieám huyeät Trung Hoa cuûa Kim Dung. Taùc giaû Kim Dung coù raát nhieàu boä kieám huyeät coù theå noùi laø tuyeät taùc nhö Luïc Maïch Thaàn Kieám, Coâ Gaùi Ñoà Long, Anh Huøng Xaï Ñieâu, Thaàn Ñieâu Ñaïi Hieäp, Tieáu Ngaïo Giang Hoà, Loäc Ñænh Kyù... Nhöõng boä truyeän khaùc cuõng hay laø Thaàn Ñao Hoà Ñaïi Ñôûm, Huyeát Hoa Luïc... Ñoäc giaû chuyeän Kim Dung bò loâi cuoán, say meâ vaø coù theå nhaän ngay ra buùt phaùp thaàn kyø, coù moät khoâng hai treân ñôøi, cuûa oâng.
Nhöng, coù nhieàu chuyeän kieám hieäp ñeà teân taùc giaû laø Kim Dung nhöng coù theå ñoaùn ñöôïc khoâng phaûi do chính Kim Dung vieát.
Hoàng Hoa Kieám laø moät thí duï ñieån hình, roõ raøng do moät ngöôøi... Vieät Nam vieát!
Vaøo chuyeän, baét ñaàu cuûa trang thöù nhaát laø nhöõng caâu thô:
"Chaøng tuoåi treû voán doøng haøo kieät
Xeáp buùt nghieân theo vieäc ñao cung..."
Chaû leõ Kim Dung laïi laáy thô Chinh Phuï Ngaâm Khuùc cuûa Nöõ Só Vieät Nam Ñoaøn Thò Ñieåm ra ñeå laøm thô môû ñaàu cho quyeån truyeän. Chuyeän tuy coù theå xaåy ra nhöng khoâng leõ laïi xaåy ra!
Trang thöù hai, ngöôøi vieát muoán giaû laøm Kim Dung, nhöng ñaõ laïi... "loøi ñuoâi" ra ngay:
"...Thôøi aáy nöôùc ta nhaèm thôøi Taây Sôn Nguyeãn Hueä, beân Taøu vaøo ñôøi vua Caøn-Long nhaø Thanh naêm thöù möôøi ba, vaøo giöõa tieát thu laïnh leõo..."
Khoâng theå naøo Kim Dung laïi coù theå vieát: "...Thôøi aáy nöôùc ta nhaèm thôøi Taây Sôn Nguyeãn Hueä...". OÂng Kim Dung ñaâu coù phaûi laø ngöôøi Vieät Nam!
Nhöng caên baûn quan troïng nhaát laø Hoàng Hoa Kieám laø moät trong nhöõng quyeån tieåu thuyeát kieám huyeät thaät nhaøm chaùn. Caøng ñoïc veà sau caøng thaáy khoâng hay vaø khoù coù theå ñoïc heát ñöôïc caû boán quyeån. Khoâng theå naøo Kim Dung coù theå vieát chuyeän khoâng coù gì hay nhö vaäy!
Töông töï nhö Hoàng Hoa Kieám, nhöõng boä chuyeän nhö Haäu Coâ Gaùi Ñoà Long, Haäu Thaàn Ñieâu Ñaïi Hieäp... in ra ñeà teân taùc giaû Kim Dung nhöng ñoïc thaáy roõ ngay khoâng phaûi cuûa oâng. Nhöõng quyeån truyeän naøy ñeà coù nhöõng coát chuyeän, tình tieát... thaät laø taàm thöôøng, khoâng maïch laïc vaø laøm ñoäc giaû thaáy chaùn ngaùn, maát thì giôø khi ñoïc.
Ñoù laø nhöõng chuyeän kieám huyeät haàu nhö chaéc chaén ñaõ vieát ra bôûi nhöõng Kim Dung... giaû!
British Medical Journal 1999;318:807-808
The Orange County Register June 18, 2000