TIN TÖÙC Y HOÏC (110) VAØ...
(Ñoäc giaû caàn phaûi tham khaûo theâm vôùi Baùc Só Gia Ñình cuûa mình
)BS Phaïm Anh Duõng, ABFP
Santa Maria, California, U.S.A.
Thaùng 07, 2000
CHUYEÄN TÌNH T.T.KH.
Ca só danh tieáng Hoaøng Oanh vöøa phaùt haønh moät CD thô nhaïc môùi vôùi töïa ñeà Chuyeän Tình T.T.Kh. Trong ñoù coù baøi thô Hai Saéc Hoa Ti-Goân vôùi moät ñoaïn sau:
...Ngöôøi aáy thöôøng hay vuoát toùc toâi
Thôû daøi trong luùc thaáy toâi vui
Baûo raèng: "Hoa daùng nhö tim vôõ
Anh sôï tình ta cuõng vôõ thoâi!"...
Ñoù laø caùch ví von cuûa thi só T.T.Kh. khi dieãn taû chuyeän thaát tình. Treân thöïc teá, bò vôõ tim thaät thì ñaâu coøn söùc maø than thôû næ non nhö vaäy!
Coù maáy khi ngöôøi ta thaáy tim vôõ? Vaø coù caùch naøo ñeå ñeà phoøng chuyeän tim vôõ?
Tim bò vôõ (cardiac rupture), coù theå laø do tai naïn. Thí duï bò ñaùnh maïnh vaøo ngöïc, bò ñaäp ngöïc vaøo voâ-laêng khi gaëp tai naïn xe hôi, luùc laùi xe maø queân khoâng ñeo daây chaèng buïng ngöïc (seat belt). Chuyeän naøy coù theå traùnh ñöôïc baèng caùch ñöøng coù... choïc giaän ngöôøi khaùc, phaûi laùi xe cho caån thaän vaø neân ñeo daây chaèng khi leân ngoài treân xe.
Nhöng coù khi tim bò vôõ laø do beänh taät. Tim coù theå bò vôõ laø moät trong nhöõng bieán chöùng laøm cheát ngöôøi khi ngöôøi ta bò töû taâm cô (myocardial infartion hay noâm na laø heart attack) vôùi nguyeân nhaân chính laø vì bò beänh ngheït ñoäng maïch tim (coronary heart disease hay coronary artery disease).
Muoán traùnh bò vôõ tim, caàn giaûm thieåu nhöõng hieåm hoïa (risk factors) coù theå gaây ra beänh ngheït ñoäng maïch tim:
1. Cao aùp huyeát
2. Ñaùi ñöôøng
4. Löôïng môõ cholesterol trong maùu cao, nhaát laø loaïi cholesterol xaáu LDL
5. Löôïng môõ triglycerides trong maùu cao
6. Maäp uø (obesity)
7. Huùt thuoác
8. Di truyeàn
Caùi hieåm hoïa cuoái cuøng thì ñaønh chòu, khoâng thay ñoåi ñöôïc. Coù nghóa laø neáu coù boá me, anh chò emï bò beänh ngöôøi ta deã bò beänh hôn bình thöôøng.
Nhöng nhöõng hieåm hoïa khaùc coù theå giaûm thieåu ñöôïc. Nghóa laø chòu khoù boû huùt thuoác, aên uoáng traùnh thöùc aên nhieàu môõ maøng, aên ít vaø vaän ñoäng ñeå bôùt troïng löôïng. Caàn ñi baùc só ñeàu ñeå ñöôïc theo doõi vaø neáu caàn uoáng thuoác cho caùc beänh cao aùp huyeát, ñaùi ñöôøng, vaø cao môõ.
Coù nhöõng thöù thuoác coù theå laøm beänh ngheït ñoäng maïch tim thaønh naëng hôn vaø ngöôøi ñaõ bò beänh caàn traùnh duøng nhö hydralazine (chöõa cao aùp huyeát), ergotamine hay sumatriptan (chöõa nhöùc ñaàu migraine)...
Trôû laïi vôùi chuyeän hoa nhö tim vôõ cuûa Hai Saéc Hoa Ti-Goân.Thi só T.T.Kh. quaû thaät laø moät teân tuoåi ñaëc bieät, moät hieän töôïng laï trong laøng thô Vieät Nam.
Chæ vôùi boán baøi thô Hai Saéc Hoa Ti-Goân, Baøi Thô Thöù Nhaát, Baøi Thô Ñan AÙo vaø Baøi Thô Cuoái Cuøng, ra ñôøi vaøo thaäp nieân 1930, ngöôøi kyù teân T.T.Kh. ñaõ ñeå danh laïi cho haäu theá.
Baøi thô Hai Saéc Hoa Ti-Goân dó nhieân noåi tieáng nhaát.
Tröôùc heát baøn qua ñeán hoa ti-goân töùc laø antigone (tieáng Phaùp) laø moät loaïi hoa daây ñen, khoâng coù muøi thôm. Hoa coù hai maøu, maøu traéng vaø maøu hoàng vôùi hình daïng coù theå töôûng töôïng nhö quaû tim vôõ.
Nhieàu thi só Vieät Nam saùng taùc caû ñeán haøng traêm hay coù khi ñeán haøng ngaøn baøi thô, coù theå noùi cuõng hay töông töï hoaëc hay hôn vaäy, nhöng khoâng coù ñöôïc teân noåi nhö T. T. Kh. Taïi sao?
Noùi chung nhöõng taùc phaåm vaên ngheä vaên thô nhaïc hoïa... coù ñöôïc tieáng vaø coøn toàn taïi vôùi thôøi gian, ngoaøi giaù trò ñích thöïc caàn nhöõng yeáu toá quan troïng khaùc.
Thöù nhaát, chuyeän tình T.T.Kh. ñoái vôùi thôøi ñoù coù theå noùi laø laõng maïn, raát laõng maïn. Theo yù töôûng baøi thô, taùc giaû laø moät ngöôøi con gaùi ñaõ coù choàng maø vaãn thöông yeâu mô töôûng ñeán moät ngöôøi khaùc vaø coù can ñaûm vieát ra nhöõng ñieàu nhö vaäy, duø döôùi danh hieäu bí maät.
Ñieåm thöù hai vaø coù leõ laø ñieåm quan troïng hôn. Vì T.T.Kh. laõng maïn nhö vaäy, ai cuõng muoán bieát naøng laø ai. Nhieàu ngöôøi laïi töï nhaän T.T.Kh. laø ngöôøi tình cuûa mình. Moïi ngöôøi coá tìm toøi toâng tích cuûa taùc giaû vaø khoâng bao giôø coù caâu traû lôøi döùt khoaùt. Caøng khoâng coù ñöôïc caâu traû lôøi, moïi ngöôøi laïi caøng toø moø. Roài baøn taùn, ñaët theâm giaû thuyeát, vieát baùo veà giaû thuyeát vaø laïi tìm caùch kieåm chöùng giaû thuyeát... Noù nhö laø moät voøng luaån quaån vaø nhaân ñoù baøi thô cuøng taùc giaû trôû thaønh baát töû. Neáu ngöôøi ta ñaõ bieát ñöôïc chính xaùc T.T.Kh. laø ngöôøi naøo ñoù thì coù theå baøi thô Hai Saéc Hoa Ti-Goân vaø taùc giaû chöa chaéc ñaõ noåi tieáng nhö vaäy.
Thöïc teá, coù leõ khoâng ai bieát roõ T.T.Kh. laø ai caû vaø coù theå khoâng ai bieát roõ T.T.Kh. coù thaät hay laø khoâng nöõa, ngoaïi tröø chính ngöôøi vieát ra boán baøi thô. Nhöng ai ñaõ vieát 4 baøi thô naøy?
Naêm 1937, Hai Saéc Hoa Ti-Goân xuaát hieän treân tôø baùo Tieåu Thuyeát Thöù Baåy xuaát baûn taïi Haø Noäi. Baøi thô do moät ngöôøi ñaøn baø treû, coù veû buoàn ñaõ mang ñeán baøi thô trong moät phong bì daùn kín göûi cho chuû buùt. Ba baøi sau ñöôïc chuyeån ñeán toøa baùo baèng ñöôøng böu ñieän.
Noùi ñeán Hai Saéc Hoa Ti-Goân cuûa T.T.Kh., phaûi nhaéc ñeán thi só Thaâm Taâm, taùc giaû baøi thô noåi tieáng Toáng Bieät Haønh.
ÔÛ Phoå Thoâng Taïp Chí ngaøy 15 thaùng 8 naêm 1961, Nguyeãn Vyõ vieát laïi, theo lôøi keå cuûa thi só Thaâm Taâm. Luùc ñoù, T.T.Kh. coù teân thaät Traàn Thò Khaùnh laø ngöôøi yeâu cuûa Thaâm Taâm. Coâ Khaùnh ñi laáy choàng. Thaâm Taâm thaát tình, laïi coøn bò baïn beø nhö Traàn Huyeàn Traân, Vuõ Troïng Can... cheá nhaïo. Thi só Thaâm Taâm ñau ñôùn, vieát ra 4 baøi thô kyù teân T.T.Kh. ñeå keå chuyeän tình duyeân. Sau ñoù cuõng theo Nguyeãn Vyõ, Thaâm Taâm cho bieát coâ Khaùnh raát giaän vì nghó Thaâm Taâm ñònh phaù haïnh phuùc gia ñình cuûa mình. Cuoái cuøng, Thaâm Taâm vieát theâm baøi thô Göûi T.T.Kh. vaø baøi thô Dang Dôû coù ñeà ôû ngay döôùi töïa laø ñeå taëng T.T.Kh. Noùi toùm laïi theo Nguyeãn Vyõ, Thaâm Taâm cho bieát coâ Khaùnh coù thaät nhöng 4 baøi thô noãi tieáng kyù teân T.T.Kh. laø do chính thi só Thaâm Taâm saùng taùc. Thieáu phuï ñem thô laïi toøa baùo chæ laø em hoï cuûa oâng.
Caâu chuyeän T.T.Kh. töôûng ñaõ coi nhö roõ raøng. Nhöng söï vieäc khoâng giaûn dò nhö vaäy.
Baøi thô Coâ Gaùi Vöôøn Thanh cuûa Nguyeãn Bính cuõng nghe noùi laø ñeå taëng T.T.Kh. vôùi giaû thuyeát T.T. Kh. ñaõ laø tình nhaân cuûa thi só Nguyeãn Bính.
Naêm 1974, nhaø vaên Theá Phong trong quyeån saùch Löôïc Söû Vaên Ngheä Vieät Nam do nhaø xuaát baûn Vaøng Son xuaát baûn cho laø Traàn Thò Khaùnh vaø Thaâm Taâm yeâu nhau vaø chính coâ Khaùnh luùc ñoù ñaõ töï saùng taùc caû boán baøi thô cuûa mình.
Vaø ñeán naêm 1994 chính Theá Phong vieát chung vôùi Traàn Nhaät Thu kyù teân Theá Nhaät trong quyeån T.T.Kh.- Naøng Laø Ai, xuaát baûn ôû trong nöôùc, laïi ñöa ra moät caâu chuyeän khaùc. Theo saùch naøy, T.T.Kh. teân thaät laø Traàn Thò Vaân Chung, phaûi boû ngöôøi yeâu laø vaên só Thanh Chaâu. OÂng Thanh Chaâu ñau khoå quaù ñaõ vieát moät truyeän tình buoàn Hoa Ti-Goân ñaêng ôû baùo Tieåu Thuyeát Thöù Baåy. Theo Theá Nhaät, baø Vaân Chung coøn laø thi só Vaân Nöông, ñaõ traû lôøi Thanh Chaâu baèng 4 baøi thô vôùi buùt hieäu T.T.Kh.
Naêm 1954, sau hieäp ñònh Geneøve, Thanh Chaâu ôû laïi mieàn Baéc coøn Vaân Nöông theo choàng laø luaät sö Leâ Ngoïc Chaán di cö vaøo Nam Vieät. Ñeán sau "Giaûi Phoùng" 1975, luaät sö Chaán phaûi ñi caûi taïo. Khoaûng thôøi gian naøy, oâng Thanh Chaâu coù vaøo Saøi Goøn tìm gaëp laïi T.T.Kh. trong moät cuoäc gaëp gôõ rôi leä. Sau khi luaät sö Chaán maát ôû Vieät Nam, nöõ thi só Vaân Nöông ñem con caùi qua soáng beân Phaùp.
Chuyeän cuõng coù veû coù lyù vì quaû coù baøi vieát cuûa Thanh Chaâu maø coù baøi thô Hai Saéc Hoa Ti-Goân nhö thaáy trong ñoaïn thô sau:
...Buoàn quaù hoâm nay xem tieåu thuyeát
Thaáy ai cuõng ví caùnh hoa xöa
Nhö hoàng töïa traùi tim tan vôõ
Vaø ñoû nhö maøu maùu thaém pha...
Chính vaên só Thanh Chaâu cuõng coù leân tieáng traùch caùc thi só Thaâm Taâm vaø Nguyeãn Bính ñaõ ñaët ra nhöõng huyeàn thoaïi T.T.Kh. vôùi nhöõng muïc ñích khoâng coù veû khoâng ñöôïc minh baïch.
Tuy nhieân, sau ñoù töø Phaùp baø luaät sö Leâ Ngoïc Chaán töùc nöõ só Vaân Nöông ñaõ leân tieáng cöïc löïc caûi chính vaø phuû nhaän hoaøn toaøn caâu chuyeän treân!
Thaät laø ñuû chuyeän khaùc nhau, tuøy theo "ngöôøi trong cuoäc" cho bieát chi tieát khaùc nhau! Caøng ñoïc, caøng muoán tìm hieåu vaø caøng thaáy khoâng coù giaû thuyeát naøo chaéc chaén caû.
Coù moät ñieàu khaù chaéc chaén: CD Chuyeän Tình T.T.Kh. cuûa Hoaøng Oanh laø moät taùc phaåm ñaëc bieät. CD coù nhöõng gioïng ngaâm thô ñieâu luyeän, nhöõng tieáng haùt hay, caùc gioïng ñoïc truyeàn caûm cuûa caùc ngheä só coù tieáng. Ngoaøi Hoaøng Oanh coøn coù söï goùp söùc cuûa Hoàng Vaân, Haø Thanh, Moäng Lan, Mai Hieân, Ñoaøn Yeân Linh, Troïng Nghóa vaø Trung Chænh. Taát caû 4 baøi thô ñaãm leä cuûa T.T.Kh, baøi thô Göûi T.T.Kh. cuûa Thaâm Taâm, truyeän ngaén Hoa Ti-Goân cuûa Thanh Chaâu, nhöõng baøi haùt Hai Saéc Hoa Ti-Goân cuûa Traàn Thieän Thanh, Chuyeän Tình T.T.Kh. cuûa Song Ngoïc, Baøi Thô Cuoái Cuøng cuûa Hoaøng Thi Thô... ñöôïc goùi gheùm vaøo CD thô nhaïc coù moät khoâng hai naøy. Phaàn nhaïc ñeäm ñöôïc thöïc hieän do caùc nhaïc só Quoác Toaûn (döông caàm), Hoaøng Loäc (taây ban caàm), Nguyeãn Chaâu (ñaøn tranh) vaø Ngoïc Noâi (saùo).
Veà Hoaøng Oanh. Ca só Hoaøng Oanh baét ñaàu töø söï nghieäp töø nhöõng naêm cuoái thaäp nieân 1950. Noåi tieáng haùt hay vaø ngaâm thô thaät truyeàn caûm, nhöng haàu nhö ngöôøi ngheä só naøy khoâng xuaát hieän treân caùc saân khaáu ñaïi nhaïc hoäi. Hoaøng Oanh khoâng gioáng caùc ngheä só khaùc ôû choã ñoù. Teân tuoåi cuûa Hoaøng Oanh laø töø gioïng ngaâm, tieáng haùt thöôøng chæ göûi qua laøn soùng ñieän cuûa nhöõng chöông trình thô, nhaïc cuûa ñaøi phaùt thanh vaø qua nhöõng CD, baêng nhaïc thô, video.
Hoaøng Oanh, ñeán nay vaãn ngaâm thô, vaãn haùt vaø coù theå ví nhö moät loaøi chim quyù, vaãn leân tieáng hoùt oanh vaøng göûi ñeán ñôøi taùc phaåm thaät ñoäc ñaùo, coù giaù trò : CD Chuyeän Tình T.T.Kh.
Quay laïi vôùi T.T.Kh. vaø boán baøi thô ñaõ laøm neân moät teân tuoåi lôùn.
T.T.Kh. laø ai? Ñieàu naøy chaéc chaû bao giôø coù caâu traû lôøi chính xaùc.
Coù caàn caâu traû lôøi hay khoâng? Khoâng, ñieàu naøy khoâng caàn thieát, khoâng coù gì quan troïng.
Haõy ñeå T.T.Kh. maõi maõi vaãn chæ laø T.T.Kh., moät ngöôøi coù leõ thaät söï khoâng ai bieát laø ai...
(caûm höùng töø baøi Nhö Hoàng Töïa Traùi Tim Tan Vôõ cuûa baùc só Nguyeãn Töôøng Vaân)
Ñòa chæ lieân laïc: Hoaøng Oanh
P.O. Box 9541
Fountain Valley, CA 92728
(714)964-7591
HAI SAÉC HOA TI-GOÂN
thô T.T.Kh.
Moät muøa thu tröôùc moãi hoaøng hoân
Nhaët caùnh hoa rôi chaúng thaáy buoàn
Nhuoäm aùnh naéng taø qua maùi toùc
Toâi chôø ngöôøi ñeán vôùi yeâu ñöông.
Ngöôøi aáy thöôøng hay ngaém laïnh luøng
Daûi ñöôøng xa vuùt boùng chieàu phong
Vaø phöông trôøi thaúm môø söông caùt
Tay vít daáy hoa traéng caïnh loøng.
Ngöôøi aáy thöôøng hay vuoát toùc toâi
Thôû daøi trong luùc thaáy toâi vui
Baûo raèng: "Hoa daùng nhö tim vôõ
Anh sôï tình ta cuõng vôõ thoâi!"
Thuôû ñoù naøo toâi ñaõ hieåu gì
Caùnh hoa tan taùc cuûa sinh ly
Cho neân cöôøi ñaùp: "Maøu hoa traéng
Laø chuùt loøng trong chaúng bieán suy."
Ñaâu bieát laàn ñi moät lôõ laøng
Döôùi trôøi ñau khoå cheát yeâu ñöông
Ngöôøi xa xaêm quaù! - Toâi buoàn laém
Trong moät ngaøy vui phaùo nhuoäm ñöôøng...
Töø ñaáy thu roài thu laïi thu
Loøng toâi coøn giaù ñeán bao giôø
Choàng toâi vaãn bieát toâi thöông nhôù...
Ngöôøi aáy, cho neân vaãn höõng hôø.
Toâi vaãn ñi beân caïnh cuoäc ñôøi
AÙi aân laït leõo cuûa choàng toâi
Maø töøng thu cheát, töøng thu cheát
Vaãn daáu trong tim boùng "moät ngöôøi"
Buoàn quaù hoâm nay xem tieåu thuyeát
Thaáy ai cuõng ví caùnh hoa xöa
Nhö hoàng töïa traùi tim tan vôõ
Vaø ñoû nhö maøu maùu thaém pha!
Toâi nhôù lôøi ngöôøi ñaõ baûo toâi
Moät muøa thu tröôùc raát xa xoâi...
Ñeán nay toâi hieåu thì toâi ñaõ
Laøm lôõ tình duyeân cuõ maát roài!
Toâi sôï chieàu thu phôùt naéng môø
Chieàu thu hoa ñoû ruïng chieàu thu
Gioù veà laïnh leõo chaân maây vaéng
Ngöôøi aáy ngang soâng ñöùng ngoùng ñoø
Neáu bieát raèng toâi ñaõ laáy choàng
Trôøi ôi! Ngöôøi aáy coù buoàn khoâng?
Coù thaàm nghó ñeán loaøi hoa vôõ
Töïa traùi tim phai, töïa maùu hoàng?
(Tieåu Thuyeát Thöù Baåy, soá 179, 30/10/1937)