XÖÙ NGÖÔØI MUØ


Nguyeãn Duy Chính 

H. G. Wells, moät vaên só noåi tieáng chuyeân veà truyeän giaû töôûng, coù vieát moät truyeän ruùt töø coå tích xöù Peru nhan ñeà laø The Valley of the Blind ( Thung Luõng cuûa Ngöôøi Muø ). Caâu chuyeän keå raèng coù moät nhoùm ngöôøi caùch ñaây 14 theá heä, laïc vaøo trong moät thung luõng cuûa vuøng nuùi cao trong daãy Andes Alps vaø töø ñoù caùch ly haún theá giôùi loaøi ngöôøi. Vì cao ñoä cuûa khu vöïc, vaø theâm moät beänh truyeàn nhieãm maét hoï môø daàn vaø sau cuøng moïi ngöôøi ñeàu hoùa muø. Ñôøi noï keá tieáp ñôøi kia, ñaùm daân naøy phaùt trieån nhöõng giaùc quan cuûa hoï vaø linh maãn ñaëc bieät. Hoï coù theå nhaän bieát ngöôøi khaùc baèng böôùc chaân, vaø coù theå bieát ñöôïc traïng thaùi ngöôøi khaùc baèng tieáng noùi, baèng nhòp tim. Hoï coù theå haùi traùi, gaët luùa chæ nhôø vaøo khöùu giaùc. Vaø cuoäc ñôøi cuûa hoï traøn treà haïnh phuùc.

 Moät ngaøy kia, moät bieán coá xaûy ñeán ñe doïa ñôøi soáng thaùi bình cuûa hoï. Moät thanh nieân thích phieâu löu voâ tình laïc vaøo Thung Luõng Cuûa Ngöôøi Muø. Chaøng trai thaáy mình laø ngöôøi duy nhaát coù ñoâi maét saùng neân ñoäng loøng traéc aån nguyeän seõ ôû laïi ñeå giuùp ñôõ ñaùm ngöôøi khoán khoå. Theá nhöng anh ta khoâng caùch naøo coù theå laøm cho nhöõng ngöôøi muø hieåu raèng hoï laø nhöõng ngöôøi baát haïnh, vaø ôû treân ñôøi coù nhöõng ngöôøi vôùi ñoâi maét saùng. Anh ta tìm ñuû moïi caùch ñeå chöùng minh ñoâi maét höõu ích vaø laø moät aân suûng cuûa trôøi ñaát, nhöng voâ hieäu. Töø chaïy ñua, haùi quaû, saên thuù, baét chim, nhöõng ngöôøi muø khoâng nhöõng chaúng keùm maø coøn troäi hôn anh ta laø khaùc. Thaønh ra, nhöõng thöû thaùch anh ta ñöa ra laïi coù haäu quaû traùi ngöôïc. Chaøng trai bò toaøn theå daân muø coi laø moät keû taøn pheá, ñoâi maét laø moät khuyeát taät laøm maát khaû naêng phaùt trieån caùc giaùc quan khaùc.
Ít laâu sau, anh ta ñem loøng yeâu thöông moät coâ gaùi. Dó nhieân coâ ta cuõng muø nhöng anh ta hi voïng sau khi laáy nhau seõ ñem coâ trôû veà theá giôùi vaên minh vaø cöùu chöõa. Nhöng söï vieäc laïi xaûy ra ngoaøi yù muoán. Khi hoûi coâ gaùi coù baèng loøng khoâng coâ ta traû lôøi :
- Em cuõng yeâu anh vaø muoán thaønh vôï thaønh choàng. Chæ ngaët moät ñieàu, neáu anh khoâng buoàn thì em phaûi noùi thaät, maét anh coù taät nhö theá cha meï em khoâng chòu sôï raèng sau naøy beänh anh laây ra moïi ngöôøi khaùc thì khoå. Neáu quaû thöïc anh yeâu em thì em ñaõ coù caùch. Em seõ môøi moät thaày lang ñeán giaûi phaãu maét cho anh ñeå anh heát beänh, khi aáy hai ñöùa mình seõ chung soáng vôùi nhau. Moå khoâng ñau ñaâu, keát quaû baûo ñaûm. Neáu anh baèng loøng saùng mai em seõ môøi oâng ta ñeán.
Suoát ñeâm, chaøng thanh nieân traèn troïc. Anh ta hieåu nhöõng gì coâ gaùi noùi. Hoï muoán anh cuõng muø vaø giaûi phaãu chaúng qua chæ laø moùc caëp maét cuûa anh ta thoâi. Hoï muoán anh ta bình thöôøng, maø bình thöôøng coù nghóa laø muø. Nhöõng ngöôøi maø caûm giaùc cuûa hoï bò giôùi haïn nhö theá, hoï chæ suy nghó trong caùi giôùi haïn aáy thoâi.
Trong ñeâm toái, khi aùnh saùng vaø boùng ñen khoâng khaùc bieät, nghó ñeán ngöôøi yeâu, anh saün saøng chaáp nhaän taát caû ñeå daâng hieán cho aùi tình. Tröôùc khi theå xaùc ñui muø, con tim baét lyù trí anh muø quaùng. Theá nhöng, khi aùnh thaùi döông loùe daïng, maøu saéc röïc rôõ cuûa trôøi ñaát phuû ñaày tröôùc maét. Nhöõng caùnh ñoàng, nhöõng ñoùa hoa, nhöõng caùnh chim vaø baàu trôøi xanh laøm cho vaïn vaät hoài sinh sau moät ñeâm. Ngöôøi thanh nieân taän höôûng nhöõng giaây phuùt cuoái cuøng cuûa caûnh trí, vaø nhuû thaàm lôøi giaõ bieät aùnh maët trôøi. Boãng anh giaät mình. Khoâng theå ñöôïc, ta khoâng theå chui ñaàu vaøo boùng ñeâm maõi maõi, khoâng theå chòu kieáp taøn pheá vì moät tình yeâu. Ta khoâng phaûi sinh ra ñaõ muø, ta ñaõ coù ñoâi maét saùng vaø duø coù choïc cho muø, loøng ta cuõng khoâng sao bình thaûn nhö hoï. Ta seõ suoát ñôøi ñau khoå. Vaø nhö ñieân cuoàng chaøng traïi chaïy nhö bay ra khoûi thung luõng trôû veà vôùi loaøi ngöôøi.

 Caâu chuyeän khoâng chæ thuaàn laø moät caâu chuyeän ñeå giaûi trí. Noù daïy chuùng ta moät baøi hoïc. Nhaân loaïi laø moät taäp theå muø. Vaø loaøi ngöôøi seõ haïnh phuùc vôùi caùi ñang coù, neáu khoâng boãng döng coù nhöõng keû saùng maét nhìn ñöôïc caùi toái taêm. Cuoäc ñôøi luùc naøo cuõng laø moät cuoäc tranh ñaáu gay go giöõa keû muø, yeân vui trong theá giôùi cuûa hoï vaø nhöõng ngöôøi tìm ñöôïc nhöõng ñieàu môùi vaø daùm nhìn vaøo nhöõng ñieàu hoï thaáy. Theá nhöng loaøi ngöôøi khoâng chaáp nhaän nhö theá. Bieát bao nhieâu nhaø baùc hoïc ñaõ phaûi im tieáng, nhieàu ngöôøi phaûi leân giaøn hoûa, leân ñoaïn ñaàu ñaøi vì hoï nhìn ra moät ñieàu môùi hôn nhöõng gì maø ngöôøi khaùc ñaõ tin. Giaûn dò nhaát laø ta neân thöùc thôøi. Thöùc thôøi laø chaáp nhaän moät caùi giaù phaûi traû. Nheï nhaøng, khoâng ñau ñôùn, baûo ñaûm nhö cuoäc moå maét maø chaøng thanh nieân trong caâu chuyeän treân toan chaáp nhaän.
 Nhaém maét laïi, ñöøng nghó ngôïi, ñöøng taùch mình ra khoûi ñaùm ñoâng. Töø boû caëp maét mình, töø boû quan ñieåm cuûa mình, töø boû töï do cuûa mình. Thaät deã daøng. Ñaùm ñoâng seõ nhieät lieät taùn thöôûng ta, seõ baûo veä ta, kính troïng ta. Cuoäc ñôøi seõ eâm ñeàm vaø coù moïi thöù. 
Tröø chính CON NGÖÔØI THÖÏC cuûa mình.