LTS. Ngaøy Chuû nhaät 23 thaùng 3, naêm 2003, vaøo 1:30 giôø chieàu ôû Thaùnh Ñöôøng Töï Do ôû Ñöôøng Quimby, thaønh phoá San Jose, California, tröôùc moät soáù ñoâng ñaûo vaøo khoaûng 300 ngöôøi tham döï, ba vò daân cöû tuoåi treû Vieät Nam laø Luaät sö Nguyeãn Quoác Laân, UÛy vieân Hoäi ñoàng Giaùo duïc Hoïc khu Garden Grove, California, Cöû nhaân Andy Quaùch, Nghò vieân thaønh phoá Westminster, California vaø Luaät sö Traàn Thaùi Vaân, Nghò vieân kieâm Phoù thò tröôûng thaønh phoá Garden Grove, California, ñaõ ra maét Coäng ñoàng vaø caùc Cô quan Truyeàn thoâng Baéc California ñeå töôøng trình nhöõng hoaït ñoäng vaø thaønh quaû chính trò  maø hoï ñaõ ñaït ñöôïc trong nhöõng ngaøy vöøa qua. Nhaân dòp naøy hai nghò vieân Andy Quaùch vaø Traàn Thaùi Vaân ñaõ chính thöùc trao Nghò Quyeát cuûa nhöõng Hoäi ñoàng Thaønh phoá Westminster vaø Thaønh phoá Garden Grove coâng nhaän laù Côø Vaøng Ba Soïc Ñoû laø laù côø chính thöùc ñaïi dieän cho Coäng ñoàng ngöôøi My õgoác Vieät. Moät nhaân só ñòa phöông laø giaùo sö Nguyeãn Xuaân Vinh ñaõ ñöôïc ban toå chöùc môøi ra nhaän nhöõng nghò quyeát lòch söû naøy. Döôùi ñaây chuùng toâi ñaêng nguyeân vaên lôøi ngoû cuûa giaùo sö trong buoåi leã.

            Toâi raát haân haïnh ñöôïc Ban toå chöùc môøi noùi ñoâi lôøi trong buoåi ra maét Coäng ñoàng vaø caùc cô quan Truyeàn thoâng Baéc Cali cuûa ba vò daân cöû tuoåi treû Vieät Nam ñaõ ñeán vôùi chuùng ta ngaøy hoâm nay. 
            Chuùng ta thöôøng nghó ñeán moät khoaûng ñôøi hai möôi laêm naêm nhö laø thôøi gian cho moät theá heä treû lôùn leân vaø böôùc vaøo cuoäc ñôøi hoaït ñoäng. Khi chuùng ta vaøo ngöôõng cöûa thieân nieân kyû 2000 thì moät phaàn tö theá kyû cuõng ñaõ troâi qua keå töø ngaøy ngöôøi Vieät aøo aït rôøi nöôùc ra ñi. Moät phaàn tö theá kyû naøy cuõng ñaõ ñöa laïi cho coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi moät theá heä môùi. Trong hai naêm vöøa qua ñaõ coù nhieàu baøi vieát veà söï hoäi nhaäp vaøo xaõ hoäi môùi cuûa khoái ngöôøi Vieät di cö, ôû moïi quoác gia treân theá giôùi, vaø ñaëc bieät ôû Hoa Kyø, vaø nhôø ñoù maø chuùng ta bieát ñöôïc laø giôùi treû Vieät ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh tích xuaát saéc trong moïi ngaønh. Nhöng coù ñieàu ñaùng tieác laø nhöõng tin thaønh coâng cuûa ngöôøi mình thöôøng ñeán vôùi chuùng ta raát thöa thôùt, vaø chæ qua nhöõng baøi baùo tieáng Vieät, phoå bieán trong coäng ñoàng. Moät ñoâi khi ta ñoïc ñöôïc nhöõng tin töùc naøy treân baùo Myõ hay ñöôïc nhìn thaáy treân nhöõng ñaøi truyeàn hình. Cho ñeán nay nhöõng tröôøng hôïp nhö theá naøy cuõng coøn hieám hoi vaø toâi nghó nhöõng ngöôøi laøm trong ngaønh truyeàn thoâng, neáu gaëp dòp thì neân phoå bieán nhanh choùng nhöõng tin töùc thaønh coâng cuûa theá heä treû ñeå gaây phaán khôûi trong loøng moïi ngöôøi. Toâi laáy moät thí duï laø moät tin quan troïng trong naêm 2002 laø moät baøi vieát cuûa kyù giaû Robert Little cuûa baùo The Baltimore Sun veà nöõ khoa hoïc gia Döông Nguyeät AÙnh ñaõ giuùp cho Naval Surface Warfare Center ôû Indian Head, Maryland cheá taïo thaønh coâng bom noå “nhieät aùp” (thermobaric) raát coâng hieäu ñeå dieâït tröø ñòch quaân aån saâu trong loøng nuùi. Baøi baùo ñaõ ñöôïc dòch ra tieáng Vieät vaø phoå bieán roäng raõi trong coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi. Cuøng moät luùc hai baûn tieáng Anh vaø tieáng Vieät cuõng ñöôïc tung ra treân maïng löôùi ñieän toaùn toaøn caàu. 
            Töø möôøi naêm nay, theá heä thöù hai cuûa nhöõng ngöôøi Vieät di cö ñaõ baét ñaàu ñoùng goùp höõu hieäu vaøo ñaát nöôùc naøy vaø nhöõng thaønh quaû cuûa caùc baïn phaûi ñöôïc giôùi thieäu vôùi moïi ngöôøi, tröôùc heát treân baùo chí tieâùng Vieät, vaø neáu coù nhöõng tröôøng hôïp thaät xuaát saéc nhö vôùi khoa hoïc gia Döông Nguyeät AÙnh thì chính ngöôøi mình phaûi chuyeån tin tôùi giôùi truyeàn thoâng Anh ngöû môùi phaûi. Nhöõng coäng ñoàng AÙ chaâu khaùc nhö coäng ñoàng Trung Hoa hoï thöôøng laøm nhö theá ñeå giôùi thieäu söï thaønh coâng cuûa saéc daân hoï treân toaøn quoác. Cuõng vì vaäy maø tieáng noùi cuûa hoï ñöôïc chính quyeàn laéng nghe nhieàu hôn so vôùi caùc coäng ñoàng goác AÙ chaâu khaùc. Toâi ñaõ coù dòp ñi nhieàu nôi vaø tieáp suùc vôùi caùc baïn treû Vieät, vaø tin töùc thaønh coâng cuûa caùc baïn ôû ñuû moïi ngaønh thaät ñaõ laøm cho chuùng ta thaáy töï haøo. Thaùng 7 naêm 2000, nhaân dòp Ñaïi Hoäi Voõ Bò Haûi Ngoaïi kyø thöù 12 ôû Orange County, California, ñoaøn Thanh Thieáu Nieân Ña Hieäu goàm coù caùc con vaø chaùu cuûa nhöõng Cöïu SVSQ Tröôøng Voõ Bò Quoác Gia Vieät Nam ñöôïc chính thöùc giôùi thieäu ôû ñaïi hoäi vaø treân toaøn caàu. Toâi coù vinh döï ñöôïc môøi chuyeän vôùi caùc baïn vaø ñaây laø laàn ñaàu tieân toâi tieáp xuùc vôùi moät theá heä ñoàng nhaát mang doøng maùu kieân cöôøng vaø anh duõng cuûa oâng cha, nhöõng sinh vieân ñaõ theo tieáng goïi cuûa non soâng nhaäp nguõ ñeå ñöôïc huaán luyeän thaønh nhöõng só quan taøi danh cuûa ñaát nöôùc. Gaëp caùc baïn treû ôû ñaïi hoäi, caùc chaùu treû thì coøn ñang theo hoïc ôû caùc ñaïi hoïc, caùc anh chò lôùn hôn nay ñaõ laø nhöõng coâng daân loãi laïc ôû moïi ngaønh, laø caùc baùc só, kyõ sö, luaät gia hay ôû trong thöông tröôøng, nhöõng chaùu ôû trong quaân ñoäi caû ba ngaønh haûi, luïc vaø khoâng quaân neáu maëc quaân phuïc tôùi döï toâi ñaõ nhìn thaáy thaáp thoaùng nhöõng caáp hieäu thieáu taù hay ñoâi khi laø trung taù, loøng toâi thaáy roän raøng moät nieàm vui khoân taû. Nhöng khi trôû veà, noùi chuyeän vôùi nhöõng ngöôøi baïn Hoa Kyø, thì toâi laïi thaáy hoï khoâng bieát nhieàu veà nhöõng ñoùng goùp cuûa ngöôøi mình, khoâng bieát laø con em mình ñaõ laùi nhöõng phi cô phaûn löïc sieâu thanh, tham chieán ôû vuøng Vònh caùch ñaây hôn möôøi naêm, vaø baây giôø chaéc ñaïi chuùng Hoa Kyø cuõng khoâng bieát raèng hieän nay nhieàu thanh nieân Myõ goác Vieät ñang coù maët trong traän chieán ôû Trung Ñoâng vôùi Iraq. 
            Cuøng chung soáng treân ñaát nöôùc naøy, maø caùc ngöôøi thuoäc caùc saéc daân khaùc, vaø ñaëc bieät laø khoái ña soá laø nhöõng ngöôøi da traéng, khoâng bieát nhieàu veà taàøm quan troïng cuûa söï ñoùng goùp cuûa chuùng ta laø nhöõng ngöôøi Myõ goác Vieät vaøo xaõ hoäi Hoa Kyø, chính laø vì chuùng ta chöa thöïc söï daán thaân hoaït ñoäng trong nhöõng laõnh vöïc vaø trong nhöõng ñòa baøn coù lieân heä tôùi ngöôøi baûn xöù. Khi maø nhöõng hoaït ñoäng cuûa chuùng ta, nhöõng ñoùng goùp cuûa chuùng ta, nhöõng quyeát ñònh cuûa chuùng ta khoâng thöïc söï coù aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán ñôøi soáng cuûa nhöõng ngöôøi Hoa Kyø noùi chung, thì duø raèng coäng ñoàng Vieâït Nam coù ñöôïc coi nhö laø moät coäng ñoàng thònh vöôïng chaêng nöõa, chuùng ta vaãn chæ ñöôïc nhìn nhö laø nhöõng ngöôøi di cö môùi tôùi maø thoâi. 
            Nhöng vôùi lôùp ngöôøi treû daàn daàn ñi vaøo nhöõng ngaønh luaät phaùp, chính trò vaø xaõ hoäi, nhieàu ngöôøi goác Vieät, caû phaùi nam laãn phaùi nöõ, ñaõ ñöôïc boå nhieäm vaøo chöùc vuï thaåm phaùn, phuï taù phaùp lyù cho nhöõng daân bieåu tieåu bang vaø lieân bang, ñaõ coù nhöõng luaät gia ngöôøi Vieät ñöôïc tuyeån laøm vieäc ôû vaên phoøng thaåm phaùn Toái Cao Phaùp Vieän. Ngöôøi loãi laïc nhaát phaûi laø tieán só Ñinh Phuïng Vieät, laø giaùo sö ôû tröôøng luaät khoa danh tieáng cuûa ñaïi hoïc Georgetown, vaø caùch ñaây hai naêm, khi môùi ba möôi hai tuoåi maø oâng ñaõ ñöôïc Toång Thoáng George W. Bush ñeà nghò vôùi Quoác Hoäi Hoa Kyø ñeå ñöôïc boå nhieäm giöõ chöùc vuï thöù tröôûng Boä Tö Phaùp. Vaøo ngaøy 18 thaùng 9, naêm 2002, ñoäc giaû tieáng Anh coù theå ñoïc ñöôïc treân nhaät baùo Los Angeles Times baøi vieát cuûa kyù giaû Eric Lichtblau nhieät lieät ca tuïng oâng Ñinh Vieät laø ngöôøi ñaõ döïa vaøo hieán phaùp Hoa Kyø ñeå vieát taøi lieäu cho Boä Tö Phaùp coù theå chöùng quyeát vaø cho pheùp nhöõng cô quan coâng quyeàn ñöôïc nhöõng quyeàn haïn roäng raõi ñeå löu giöõ vaø thaåm vaán nhöõng ngöôøi tình nghi laøm luõng ñoaïn neàn an ninh quoác gia. Trong baøi baùo, taùc giaû ñöa ra yù kieán laø oâng Ñinh Vieät coù theå laø ngöôøi goác AÙ chaâu ñaàu tieân sau naøy coù theå ñöôïc ñeà nghò vaøo trong Toái Cao Phaùp Vieän Hoa Kyø. Chuùng ta coù theå noùi laø giôø ñaây neáu ngöôøi Myõ khi ñi phi cô, coù bôùt lo aâu hôn veà naïn khoâng taëc, khuûng boá, chính laø nhôø ôû nhöõng baûng phaân taùch hieán phaùp cuûa thöù tröôûng Ñinh Vieät ñaõ giuùp cho cô quan FBI quyeàn haïn roäng raõi hôn ñeå khaùm phaù nhöõng toà chöùc khuûng boá ñang hoaït ñoäng treân noäi ñòa Hoa Kyø. Tröôøng hôïp oâng Ñinh Vieät chæ laø moät thí duï noåi baät nhaát ñeå quaàn chuùng Hoa Kyø bieát ñeán chuùng ta, nhöng neáu chæ coù moät con eùn maø thoâi thì ñaõ khoâng mang ñöôïc laïi caû moät muøa xuaân. Hoaït ñoäng cuûa giôùi treû Vieät, ñoùng goùp vaøo xaõ hoäi naøy, khi xöa chuû yeáu ôû trong y khoa, hay ôõ trong ngaønh kyõ thuaät cao, nay ñaõ lan ra ôû ñuû moïi ngaønh vaø ñaõ ñöôïc nhöõng ngöôøi baûn xöù bieát tôùi. Giôø ñaây neáu ngöôøi daân theo doõi tin töùc traän chieán vôùi Iraq qua nhöõng maøn aûnh truyeàn hình ôû vuøng Vònh, thì chaéc seõ nhìn thaáy khi ñaøi loan tin ñòa phöông, coù nhöõng phoùng vieân treû, nam vaø nöõ, mang teân laø hoï Vuõ, hoï Traàn, hoï Nguyeãn ... nghe thaät xa laï, nhöng roài ñaây sau khi quen thuoäc, khaùn thính giaû seõ bieát raèng ñoù laø nhöõng teân hoï Vieät Nam, vaø nhöõng phoùng vieân truyeàn hình ñoù laø nhöûng ngöôøi khi caùch ñaây ít laâu ñaõ theo cha meï tôùi giaûi ñaát naøy trong luùc coøn tuoåi aáu thô. 
            Chính vì nay chuùng ta coù theå töï haøo maø noùi raèng, caû hai theá heä, nhöõng ngöôøi Vieät Nam ñi tieân phong trong cuoäc di cö sang nöôùc ngöôøi, vaø theá heä thöù hai, con em cuûa chuùng ta, ñeàu ñaõ coù nhöõng ñoùng goùp xöùng ñaùng vaøo ñaát nöôùc truù nguï vaø ñöôïc quaàn chuùng Hoa Kyø löu yù tôùi vaø toû loøng tín nhieäm, maø cuøng vôùi thieân nieân kyû môùi, coäng ñoàng ngöôøi Vieät ñaõ böôùc sang giai ñoaïn môùi, vaø chuyeån höôùng haønh ñoäng. Ngöôøi Vieät di cö, nay ñaõ laø coâng daân Hoa Kyø, chuùng ta seõ hoaït ñoäng ñeå trôû thaønh  nhöõng ngöôøi ñaïi dieän, khoâng phaûi chæ cho rieâng coäng ñoàng ngöôøi Vieät maø thoâi, maø laø ñaïi dieän cuûa chung moïi ngöôøi khi ñöôïc daân chuùng tín nhieäm qua caùc cuoäc baàu phieáu. Trong nhöõng ngöôøi treû ñi tieân phong trong giai ñoaïn naøy, hoâm nay chuùng ta coù haïnh ngoä ñöôïc tieáp ñoùn ba baïn treû Vieät Nam, nhöõng ngöôøi ñaõ gaây ñöôïc söï tính nhieäm cuûa daân chuùng Hoa Kyø ôõ ñòa phöông caùc anh cö nguï, ñeå ñöôïc ñaéc cöû vaøo nhöïng chöùc vuï ñaïi dieän. Toâi xin ñöôïc khen ngôïi vaø chuùc möøng ba vò khaùch quyù laø :

 Luaät sö Nguyeãn Quoác Laân, UÛy vieân Hoâïi ñoàng Giaùo duïc Hoïc khu Garden Grove, California.
 Cöû nhaân Andy Quaùch, Nghò vieân Thaønh phoá Westminster, California.
 Luaät sö Traàn Thaùi Vaân, Nghò vieân Thaønh phoá Garden Grove, California, vaø laø öùng cöû vieân Daân bieåu Tieåu bang California trong naêm 2004.
 
            Töø thuôû coøn xanh maùi ñaàu, toâi ñaõ naëng tình daân toäc. Tuy nöûa cuoäc dôøi soáng xa queâ höông maø luùc naøo toâi cuõng thaáy nhö gaén boù lieàn vôùi ñaát nöôùc. Cuõng vì vaäy maø ngaøy naøo ñaát nöôùc coøn laàm than, chöa ñöôïc thanh bình, töï do, thì loøng toâi vaãn chöa toaïi nguyeän. Nhö toaøn theå quùy vò, nhö moïi ngöôøi quoác gia, toâi mong moûi theá heä mình coù ngaøy ñöôïc thaáy ñaát nöôùc thoaùt ñöôïc aùch coäng saûn, queâ höông môû hoäi, tieáng saùo dieàu laïi nghe eâm dòu treân thoân xoùm nhö ñoä naøo. Nhöng neáu moäng khoâng thaønh thì yù nguyeän quang phuïc queâ höông phaûi ñöôïc theá heä treû tieáp noái. Khoái ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi, vaø ñaëc bieät laø caùc baïn treû, ñôøi thöù hai cuûa chuùng ta, hieän nay soáng ôû khaép moïi nôi treân maët ñòa caàu, vaø laø coâng daân cuûa nhöõng nöôùc cö nguï. Nhöng caùc baïn vaãn coù theå trung thaønh vôùi xöù sôû truù quaùn cuûa mình vaø cuøng moät luùc laøm ñöôïc ñieàu höõu ích cho queâ höông cuûa oâng cha khi xöa baèng caùch duøng moïi caùch ñeå tranh ñaáu cho söï thöïc hieän moät neàn daân chuû thöïc söï cho Vieät Nam. Nhöõng ngöôøi baïn treû ñeán vôùi chuùng ta ngaøy hoâm nay, caùc anh ñaõ theo lyù töôûng ñoù. Caùc anh ñaõ laø nhöõng ñaïi dieän xöùng ñaùng cho nhöõng ngöôøi daân ñaõ baàu mình. Hai anh Andy Quaùch vaø Traàn Thaùi Vaân ñaõ baày toû nhieät tình coâng daân khi caùch ñaây hai tuaàn, vaøo ngaøy thöù Hai, 10 thaùng 3, 2003, caùc anh höôùng daãn moät phaùi ñoaøn ngöôøi Myõ goác Vieät tôùi Boâï Ngoaïi giao Hoa Kyø ôû Hoa Thònh Ñoán ñeå trao kieán nghò yeåm trôï Toång Thoáng Bush trong caùc vaán ñeà choáng khuûng boá, cuï theå laø taáùn coâng quaân söï vaøo Iraq. Vaø ñeå ñaït ñöôïc nguyeän voïng cuûa khoái ngöôøi Vieät di cö treân giaûi ñaát naøy muoán cho chính nghóa quoác gia ñöôïc maõi maõi toàn taïi, hai vò daân bieåu ôû hai tænh mieàn Nam California ñaõ vaän ñoäng ñeå cho hai thaønh phoá Westminster vaø Garden Grove chaáp thuaän nhöõng Nghò Quyeát coâng nhaän laù côø Vaøng Ba Soïc Ñoû laø laù côø chính thöùc ñaïi dieän cho coäng ñoàng ngöôøi Myõ goác Vieät. Hoâm nay toâi raát xung söôùng vaø haõnh dieän ñöôïc nhaän töø tay hai nghò vieân treû tuoåi naøy nhöõng Nghò Quyeát lòch söû cuûa hai tænh mieàn Nam California. Nghò quyeát soá 3750 ñaõ ñöôïc Hoäi Ñoàng Thaønh Phoá Westminster thoâng qua, thuaän vaø pheâ chuaån ngaøy 19 thaùng Hai naêm 2003, vaø baûn chính thöùc toâi coù trong tay coù chöõ kyù cuûa baø Thò tröôûng Margie L. Rice. Nghò Quyeát soá 8486-03 ñaõ ñöôïc Hoäi Ñoàng Thaønh Phoá Garden Grove thoâng qua, thuaän vaø pheâ chuaån ngaøy 11 thaùng Ba naêm 2003, vaø baûn toâi coù trong tay coù chöõ kyù cuûa oâng Thò tröôûng Bruce A. Broadwater. Ñaây chæ laø nhöõng keát quaû hoaït ñoäng sô khôûi cuûa nhöõng ngöôøi treû Vieät Nam daán thaân vaøo ñòa baøn chính trò treân queâ höông môùi. Cuøng moât luùc nhöõng tin vui naøy ñöôïc loan ra baèng moïi phöông tieän thoâng tin trong taäp theå ngöôøi Vieät tî naïn treân toaøn caàu, tin töùc cuõng ñaõ gaây chaán ñoäng cho nhaø caàm quyeàn Vieät coäng. Chæ noäi chöa ñaày moät tuaàn leã sau khi Nghò Quyeát cuûa thaønh phoá Westminster coâng nhaän laù côø Quoác gia Vieät Nam laø laù côø bieåu töôïng cuûa ngöôøi Vieät ôû Haûi Ngoaïi thì Ñaïi söù Vieät coäng ôû Hoa Thònh Ñoán laø Nguyeãn Taâm Chieán ñaõ vieát thö phaûn khaùng vôùi Thoáng ñoác Gray Davis cuûa Tieåu bang California vaø göûi baûn sao tôùi Boä Ngoaïi giao Hoa Kyø ñeå nhôø can thieäp. Vaø sau khi nhaän ñöôïc chæ thò töø Toøa Ñaïi söù thì Toång laõnh söï Vieät coäng ôû San Francisco laø Nguyeãn Maïnh Huøng cuõng ñaõ vieát thö cho Baø Thò tröôûng Margie L. Rice ñeå xin pheá boû Quyeát Nghò. Vieäc laøm heát söùc hoà ñoà naøy chöùng toû raèng nhöõng vieân chöùc Vieät coäng khoâng bieát moät chuùt gì theå thöùc ñieàu haønh theo leà loái daân chuû treân nöôùc naøy. 

            Toâi tin raèng quùy vò cuõng nhö toâi, chuùng ta nhieät tình hoå trôï coâng vieäc laøm cuûa caùc anh, thuoäc vaøo lôùp treû Vieät ñang mang laïi vinh döï cho coäng ñoàng Vieät Nam.