Môùi ñaây, trong moät baøi phoûng vaán toâi cuûa Nguyeät San Vaên Hoïc Khôûi Haønh, nhaø vaên Vieân Linh laø chuû nhieäm tôø baùo ñaõ vieát: “Töø naêm 1975 Toaøn Phong baét ñaàu vieát vaên trôû laïi ñeå ñoùng goùp vaøo neàn vaên hoïc Vieät Nam ôû haûi ngoaïi”. Toâi vieát vaên trôû laïi vì ñaõ coù ngöôøi ñoïc. Cuõng vì theá, maø khi toâi göûi moät trong nhöõng baøi vieát ñaàu tieân baèng tieáng Vieät ôû haûi ngoaïi cho baùo Ñaát Môùi ôû Seattle, anh chuû buùt cuõng ñaõ giôùi thieäu: “Vieát saùch laø ñeå truyeàn thoâng hoaëc quaûng baù nhöõng ñieàu hieåu bieát mong chuyeån ñaït noãi nieàm taâm söï ñeán ngöôøi ñoïc. Caøng ñöôïc nhieàu ngöôøi ñoïc caøng laø ñieàu maø taùc giaû mong öôùc”. Baøi naøy coù ñeà laø “Theo AÙnh Tinh Caàu” laø moät baøi tuøy buùt trong ñoù toâi taâm söï raèng sau khi göûi baûn thaûo moät cuoán saùch veà quyõ ñaïo khoâng gian toâi vieát cho moät nhaø xuaát baûn ôû AÂu chaâu thì ñöôïc hoï ñaùnh giaù cao nhöng cuõng cho bieát laø vì trình ñoä cuoán saùch ôû baäc cao hoc neân soá löôïng in laàøn ñaàu seõ khoâng quaù ba ngaøn cuoán. Cuoán saùch vôùi töïa ñeà laø “Optimal Trajectories in Atmospheric Flight” ñöôïc nhaø xuaát baûn Elsevier Scientific Publications Inc. ôû Hoøa Lan in ra vaøo naêm 1980 ñaõ baùn heát ngay trong voøng hai hay ba naêm, nhöng nhaø xuaát baûn ñaõ khoâng cho in laïi vì maáy ngaøn cuoán saùch ñaõ ñöôïc tieâu thuï nay ñaõ ñöôïc naèm trong nhöõng thö vieän ñaïi hoïc hay treân giaù saùch cuûa nhöõng khoa hoïc gia caàn ñeán taøi lieäu ñoù, ñeám taát caû khoâng quaù ba ngaøn. Phaûi chôø moät theá heä sau, cho moät lôùp ngöôøi môùi, cuoán saùch môùi coù dòp thuaän tieän ñeå in ra, vaø coù cho taùi baûn cuõng phaûi ñöôïc caäp nhaät hoùa vôùi nhöõng taøi lieäu môùi. Trong theá giôùi khoa hoïc cuûa thôøi ñaïi naøy khoâng coù gì ñöôïc coi laø tröôøng toàn vónh cöûu. 

            Khi chuùng ta böôùc vaøo thieân nieân kyû 2000 thì moät phaàn tö theá kyû cuõng ñaõ troâi qua keå töø ngaøy ngöôøi Vieät aøo aït rôøi nöôùc ra ñi. Moät phaàn tö theá kyû naøy cuõng ñaõ ñöa laïi cho coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi moät theá heä môùi. Chuùng ta ai cuõng bieát laø giôùi treû Vieät ôû haûi ngoaïi ñaõ ñaït ñöôïc nhöõng thaønh tích xuaát saéc trong moïi ngaønh. Nhöng coù ñieàu ñaùng tieác laø nhöõng tin thaønh coâng cuûa ngöôøi mình thöôøng ñeán vôùi chuùng ta raát thöa thôùt, vaø chæ qua nhöõng baøi baùo tieáng Vieät, phoå bieán trong coäng ñoàng. Moät ñoâi khi ta ñoïc ñöôïc nhöõng tin töùc naøy treân baùo Myõ hay ñöôïc nhìn thaáy treân nhöõng ñaøi truyeàn hình. Cho ñeán nay nhöõng tröôøng hôïp nhö theá naøy cuõng coøn hieám hoi vaø toâi nghó nhöõng ngöôøi laøm trong ngaønh truyeàn thoâng, neáu gaëp dòp thì neân phoå bieán nhanh choùng nhöõng tin töùc thaønh coâng cuûa theá heä treû ñeå gaây phaán khôûi trong loøng moïi ngöôøi. Tin môùi nhaát trong naêm 2002 laø moät baøi vieát cuûa kyù giaû Robert Little cuûa baùo The Baltimore Sun veà nöõ khoa hoïc gia Döông Nguyeät AÙnh ñaõ giuùp cho Naval Surface Warfare Center ôû Indian Head, Maryland cheá taïo thaønh coâng bom noå “nhieät aùp” (thermobaric) raát coâng hieäu ñeå dieâït tröø ñòch quaân aån saâu trong loøng nuùi. Baøi baùo ñaõ ñöôïc dòch ra tieáng Vieät vaø phoå bieán roäng raõi trong coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi. Cuøng moät luùc hai baûn tieáng Anh vaø tieáng Vieät cuõng ñöôïc tung ra treân maïng löôùi ñieän toaùn toaøn caàu. Töø möôøi naêm nay, theá heä thöù hai cuûa nhöõng ngöôøi Vieät di cö ñaõ baét ñaàu ñoùng goùp höõu hieäu vaøo ñaát nöôùc naøy vaø nhöõng thaønh quaû cuûa caùc baïn phaûi ñöôïc giôùi thieäu vôùi moïi ngöôøi, tröôùc heát treân baùo chí tieâùng Vieät, vaø neáu coù nhöõng tröôøng hôïp thaät xuaát saéc nhö vôùi khoa hoïc gia Döông Nguyeät AÙnh thì chính ngöôøi mình phaûi chuyeån tin tôùi giôùi truyeàn thoâng Anh ngöû môùi phaûi. Nhöõng coäng ñoàng AÙ chaâu khaùc nhö coäng ñoàng Trung Hoa hoï thöôøng laøm nhö theá ñeå giôùi thieäu söï thaønh coâng cuûa saéc daân hoï treân toaøn quoác. Cuõng vì vaäy maø tieáng noùi cuûa hoï ñöôïc chính quyeàn laéng nghe nhieàu hôn so vôùi caùc coäng ñoàng goác AÙ chaâu khaùc. 

            Thaùng 7 naêm 2000, nhaân dòp Ñaïi Hoäi Voõ Bò Haûi Ngoaïi kyø thöù 12 ôû Orange County, California, ñoaøn Thanh Thieáu Nieân Ña Hieäu goàm coù caùc con vaø chaùu cuûa nhöõng Cöïu SVSQ Tröôøng Voõ Bò Quoác Gia Vieät Nam ñöôïc chính thöùc giôùi thieäu ôû ñaïi hoäi vaø treân toaøn caàu. Toâi coù vinh döï ñöôïc anh Toång Hoäi Tröôûng Traàn Vaên Thö vaø chaùu Traàn Quoác Duõng laø Toång Ñoaøn Tröôûng Thanh Thieáu Nieân Ña Hieäu môøi veà ñeå ngoû lôøi vôùi theá heä thöù hai cuûa Voõ Bò. Töø nhieàu naêm nay toâi ñaõ vieát veà nhöõng thaønh coâng cuûa giôùi treû Vieät vaø cuõng ñaõ nhieàu laàn noùi chuyeän vôùi caùc baïn ôû khaép nôi, nhöng ñaây laø laàn ñaàu tieân toâi tieáp xuùc vôùi moät theá heä ñoàng nhaát mang doøng maùu kieân cöôøng vaø anh duõng cuûa oâng cha, nhöõng sinh vieân ñaõ theo tieáng goïi cuûa non soâng nhaäp nguõ ñeå ñöôïc huaán luyeän thaønh nhöõng só quan taøi danh cuûa ñaát nöôùc. Caùc chaùu mang söù maïng noái tieáp truyeàn thoáng Voõ Bò, gaây tình thaân aùi trong ñaïi gia ñình, luyeän taøi naêng ñeå ñoùng goùp höõu hieäu vaøo xaõ hoäi môùi, nhöng cuõng khoâng queân coäi nguoàn, nghe theo lôøi phuï maãu vaø huynh tröôûng ñeå gìn giöõ nhöõng truyeàn thoáng cao ñeïp cuûa ñaát nöôùc. Gaëp caùc baïn treû ôû ñaïi hoäi, caùc chaùu treû thì coøn ñang theo hoïc ôû caùc ñaïi hoïc, caùc anh chò lôùn hôn nay ñaõ laø nhöõng coâng daân loãi laïc ôû moïi ngaønh, laø caùc baùc só, kyõ sö, luaät gia hay ôû trong thöông tröôøng, nhöõng chaùu ôû trong quaân ñoäi caû ba ngaønh haûi, luïc vaø khoâng quaân neáu maëc quaân phuïc tôùi döï toâi ñaõ nhìn thaáy thaáp thoaùng nhöõng caáp hieäu thieáu taù hay ñoâi khi laø trung taù, loøng toâi thaáy roän raøng moät nieàm vui khoân taû. Baøi noùi chuyeän toâi ñaõ vieát saün, nhöng ñoaïn khuyeân caùc em coá gaéng hoïc hoûi ôû hoïc ñöôøng vaø ôû tröôøng ñôøi cho theo kòp baèng ngöôøi, toâi ñaõ boû ñi vì thaáy laø nhöõng lôøi khuyeân naøy thöïc söï khoâng caàn thieát. Söï thaønh coâng cuûa caùc chaùu, nhö toâi ñaõ nhìn thaáy, thaät ñaõ laøm vinh döï cho ngöôøi ñoàng höông vì ñaõ laø nhöõng taám göông saùng treân mieàn ñaát môùi. Ñeå buø laïi toâi ñaõ noùi nhieàu veà söï caàn thieát noái voøng tay lôùn ñeå xaây döïng neân moät coäng ñoàng Vieät lôùn maïnh ôû haûi ngoaïi vì caùc em ñaõ baét tay vaøo vieäc, ñaõ baét ñaàu tieáp nhaän traùch vuï laõnh ñaïo coäng ñoàng ñöôïc chuyeån töø oâng cha tôùi theá heä sau. Duø bieát moät soá trong caùc chaùu hieän dieän coù nhieàu ngöôøi sinh ra treân ñaát nöôùc naøy, ñaõ noùi thoâng thaïo Anh ngöõ hôn laø tieáng meï ñeû, nhöng toâi ñaõ noùi vôùi caùc chaùu baèng tieáng Vieät meán yeâu, vaø khi nhìn thaáy trong hoäi tröôøng nhöõng caëp maét saùng ngôøi theo doõi töøng chöõ, töøng caâu toâi noùi, toâi ñaõ thöïc söï nhìn thaáy töông lai saùng laïn cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät ôû haûi ngoaïi, vaø sau ñaây neáu caùc chaùu laøm tieáp söù maïng coøn dang giôû cuûa oâng cha laø tìm moïi caùch ñeå ñöa laïi daân chuû, töï do vaø  phuù cöôøng cho queâ höông xöa thì toâi cuõng ñaõ nhìn thaáy moät vieãn töôïng toát ñeïp cho hôn baåy möôi trieäu ngöôøi coøn soáng treân giaûi ñaát Vieät Nam. 

            Trung tuaàn thaùng 5 naêm 2001, toâi ñöôïc Haõng Dupont laø moät haõng hoùa chaát haøng ñaàu ôû Hoa Kyø, vôùi truï sôû chính ôû Willmington, Delaware, môøi tôùi laøm dieãn giaû danh döï ôû Ñaïi Hoäi Löôõng Nieân caùc nhaân vieân AÙ chaâu treân toaøn caàu. Vì laø moät haõng xöa nay vaãn töï haøo veà nhöõng thaønh coâng khoa hoïc, neân moãi kyø ñaïi hoäi, thöôøng thì coù vaøo khoaûng  500 ngöôøi tham döï, ban toå chöùc laïi môøi moät khoa hoïc gia goác AÙ coù uy tín ñeán laøm dieãn giaû. Kyø naøy caùc anh chò khoa hoïc gia ngöôøi Vieät trong haõng ñaõ ñeà nghò vôùi caùc baïn ñoàng nghieäp ngoaïi quoác ñeå môøi toâi tôùi laøm dieãn giaû danh döï vaø, sau khi toâi nhaän lôøi môøi chính thöùc cuûa ban toå chöùc, caùc anh chò ñaõ toå chöùc cho chuùng toâi moät cuoäc thaêm vieáng thaâït ñaày ñuû goàm caû moät buoåi tieáp xuùc vôùi caùc thaân höõu ôû Philadelphia laø moät thaønh phoá lôùn trong vuøng. Toâi ñaõ raát vui möøng khi thaáy caùc chuyeân gia ngöôøi Vieät cuûa mình laøm cho Haõng Dupont, thöôøng thì laø caùc kyõ sö, tieán só hoaù hoïc, hay döôïc só, toát nghieäp taïi Hoa Kyø, cuõng löu taâm ñeán söï baûo toàn vaên hoùa maø toå chöùc nhöõng lôùp daäy tieáng Vieät cho ngöôøi ñoàng höông ôû trong vuøng. Chuyeán Ñoâng du naøy cuûa toâi, töø California tôùi, cuõng cho toâi dòp gaëp laïi caùc chieán höûu ôû vuøng Hoa Thònh Ñoán vì vaøo buoåi cuoái tuaàn toâi tôùi laïi coù böõa côm gaây quyõ haøng naêm cuûa Lieân Hoäi Cöïu Quaân Nhaân. Toâi nhaän lôøi môøi tham döï ñeå ñoùng goùp vaøo quõy töông trôï cuûa Lieân Hoäi vaø ñoàng thôøi laøm dieãn giaû cho buoåi toái hoâm aáy vì toâi ñöôïc bieát laø moät phaàn soá tieàn thu hoaïch ñöôïc seõ ñöôïc chuyeån vaøo quyõ giuùp Lyù Toáng hieän coøn ñang trong voøng lao lyù ôû Thaùi Lan. Trong böõa tieäc, chaùu Löõ Anh Thö laø Toång Ñoaøn Phoù Thanh Thieáu Nieân Ña Hieäu ñaõ laïi chaøo chuùng toâi, luùc ñoù ñang ngoài cuøng baøn aên vôùi hai vò thaân sinh cuûa chaùu laø cöïu Trung Töôùng Löõ Lan vaø phu nhaân vaø cuõng ñaõ cho toâi bieát nhöõng hoaït ñoäng vaø söï phaùt trieån cuûa Toång Ñoaøn trong naêm vöøa qua. 

            Sau chuyeán veà mieàn Ñoâng trong naêm qua toâi ñaõ suy nghó nhieàu veà söï caàn thieát vaän ñoäng moät phong traøo saùng taùc vaên thô baèng tieáng Vieät cho theá heä treû hieän ñang soáng treân nöôùc ngöôøi. Tuy caùc chaùu ñaõ laø coâng daân cuûa nhöõng nöôùc daân chuû vaø huøng cöôøng treân theá giôùi, nhöng duø cho caùc chaùu sinh soáng ôû Anh hay ôû Phaùp quoác, ôû Hoa Kyø hay ôû Gia Naõ Ñaïi, hay ôû baát kyø moät nöôùc naøo khaùc, moät nöôùc taân tieán naøo cuõng laø moät nöôùc ña vaên hoaù, ôû trong xaõ hoäi naøo cuõng coùù nhieàu saéc daân vaø moãi nhoùm daân toäc naøo cuõng coù nhöõng quyeàn lôïi rieâng cuûa hoï, vaø nhöõng truyeàn thoáng toát ñeïp hoï muoán giöõ gìn. Söï thaønh coâng cuûa giôùi treû Vieät laø moät ñieàu laøm cho chuùng ta haõnh dieän, nhöng phaûi coù moät söï ñoàng tieán cuûa caû taäp theå môùi coù theå gaây ñöôïc söùc maïnh cho caû coäng ñoàng Vieät ôû moãi quoác gia chuùng ta cö nguï, vaø phaûi nhö theá thì nhöõng söï ñoùng goùp cuûa chuùng ta, coi nhö laø daân goác Vieät, môùi ñöôïc traân troïng ñoùn nhaän ôû moïi nôi. Chaát keo sôn gaén boù moïi ngöôøi vaø goàm taát caû nhöõng thaønh coâng caù nhaân laïi laøm thaønh moät boù hoa chung töôi thaém, ñeå khoe höông saéc ôû nöôùc ngöôøi, laø tieáng noùi vaø chöõ vieát cuûa chuùng ta. Trong thôøi ñieåm naøy, hôn bao giôø heát khi hôn moät phaàn tö theá kyû ñaõ troâi qua, keå töø ngaøy chuùng ta rôøi nöôùc ra ñi, khi maø theá heä con chaùu chuùng ta ñaõ tröôûng thaønh, ñaõ keát hôïp thaønh nhöõng hoäi ñoaøn ñeå cuøng maïnh tieán, chuùng ta phaûi nhieät lieät khuyeán khích caùc nhaø laøm vaên hoaù, caùc nhaø giaùo duïc, caùc thi vaên ngheä só gaây neân moät phong traøo saùng taùc höôùng veà tuoåi treû . Cho ñeán nay trong nhöõng saùng taùc vaên hoaù Vieät ô ûhaûi ngoaïi, duø laø vaên thô, nhaïc hoïa hay ñieâu khaéc, hay qua baát cöù moät moâi tröôøng ñeå dieãn taû naøo, ngöôøi ngheä só thöôøng boäc loä söï rung caûm cuûa rieâng mình chöù ít khi nhaèm vaøo moät ñoái töôïng thöôûng laõm naøo. Traùi laïi khi xöa, luùc coøn ôû trong nöôùc chuùng ta laïi thöôøng coù nhöõng loaïi saùch Tuoåi Hoàng, vaø treân nhieàu baùo laïi coù nhöõng trang Thieáu Nhi, coát daønh cho giôùi treû. Nhöng toâi vaãn hy voïng raèng, tuy trong nhöõng naêm ñaàu ñònh cö ôû nöôùc ngöôøi, theá heä phuï maãu phaûi lo kieám soáng, giôùi treû hoïc hoûi nhieàu ôû hoïc ñöôøng hôn laø trong gia ñình, trình ñoä ñoïc vaø vieát tieáng Vieät cuûa caùc em yeáu keùm, nhöng ôû thôøi ñieåm naøy khi maø, sau hôn moät phaàn tö theá kyû, moät coäng ñoàng Vieät ôû haûi ngoaïi ñaõ thaønh hình, ôû moãi nôi ñaõ coù moät toå chöùc roõ reät, trong haøng nguû daán thaân ñeå ñaûm nhieäm nhöõng traùch vuï chung ñaõ coù nhöõng khuoân maët treû aên noùi löu loaùt, vôùi moät theá heä môùi chuùng ta nay ñaõ coù theâm haøng traêm ngaøn ñoäc giaû khao khaùt chôø ñôïi ñoïc nhöõng saùng taùc noùi veà queâ höông xöa vieát cho nhöõng con ngöôøi ñang muoán tìm hieåu veà coäi nguoàn. Chuùng ta seõ ñöôïc thaáy nhöõng saùng taùc höôùng veà giôùi treû xuaát hieän moãi ngaøy moät nhieàu trong vöôøn vaên hoaù Vieät ôû haûi ngoaïi.  

            Trong buoåi noùi chuyeän vôùi Ñoaøn Thanh Thieáu Nieân Ña Hieäu toâi ñaõ nhaén nhuû caùc chaùu laø thaønh coâng caù nhaân laø moät ñieàu ñaùng quùy nhöng söï vöôn leân cuûa caû moät taäp theå môùi laø ñieàu chuùng ta mong ñôïi. Moät con eùn khoâng mang laïi ñöôïc caû muøa xuaân. Noùi vôùi caùc chaùu nhö vaäy vì toâi vaãn thöôøng nghó laø phaûi coù caû moät lôùp ngöôøi, mai sau cuøng chung moät lyù töôûng xaây döïng cho Vieät Nam thaønh moät quoác gia thònh vöôïng, ñaët treân neàn taûng daân chuû vaø coù moät neàn giaùo duïc nhaân baûn ñeå naâng cao daân trí, caûi toå laïi guoàng maùy haønh chaùnh cho höõu hieäu, môùi mong thöïc hieän ñöôïc nhöõng gì mô öôùc cho ñaát nöôùc. Hieän giôø, nhö laø moät nhaø vaên vaø moät nhaø giaùo, mong muoán tìm nhöõng ñoàng chí, ñeå cuøng vieát cho theá heä sau ñoïc vaø bieát tôùi nhöõng veû hay, ñeïp cuûa queâ höông, ñeå goùp theâm phaàn ñöùc duïc cho haønh trang kieán thöùc cuûa caùc chaùu, toâi thaáy mình coøn coâ ñôn quaù, vaãn nhö laø moät keû ñoäc haønh ñi trong ñöôøng ñôøi. Nhöng hoâm nay, moät ngaøy ñeïp trôøi ôû Thung Luõng Hoa Vaøng, mieàn Baéc Cali, toâi tình côø ñoïc ñöôïc baøi vieát “Ñöôøng Veà” cuûa Traàn Daät vaø Leâ Ngoâ AÙi Lan treân moät nguyeät san vaø boãng nhieân nhö thaáy caû moät muøa xuaân ñaõ laïi. Baøi vieát naøy chính laø nhö toâi haèøng chôø ñôïi, mong moûi ñöôïc nhieàu nhaø vaên thô vieát ra vaø göûi ñeán ñaøn con chaùu ñang caàn ngöôøi höôùng daãn treân nöôùc ngöôøi. Tröôùc khi noùi veà baøi vaên cuûa hai taùc giaû, toâi ghi laïi nguyeân vaên döôùi ñaây ñoaïn cuoái :

            “Toâi chôït nghó tôùi hôn hai trieäu ngöôøi Vieät ñaõ tung caùnh bay khaép boán phöông trôøi treân theá giôùi mong öôùc laøm sao ñem tình thöông giöõa ngöôøi con ngöôøi vaø con ngöôøi môùi giaûi quyeát ñöôïc taän goác nhöõng vaán naïn cuûa con ngöôøi haàu ñem laïi haïnh phuùc cho cuoäc soáng, môùi hoaù giaûi ñöôïc moïi söï dò bieâït maâu thuaãn, chæ coù tình thöông môùi ñem laïi cho cuoäc soáng haøi hoøa, môùi giuùp cho con ngöôøi thaêng hoa, môùi taïo neân cô hoäi ñoaøn keát ñeå ñöa luoàng gioù vaên minh, tieán boä, thònh vöôïng, töï do vaø thanh bình cho queâ höông mình töôi saùng. 
            Toâi thaáy nhö coù moät thuùc baùch: Chuùng ta haõy cuøng nhau baét tay lo cho theá heä con chaùu baây giôø laø töông lai tröôùc maét, ñoù laø gia taøi quùy baùu cuûa nöôùc Vieät vôùi nhöõng thaønh coâng röïc rôõ ñang chôø ñoùn maàm non giaøu loøng nhieät huyeát. Ñoù laø nhöõng Con EÙn maø queâ höông ñang mong ñôïi ñeå tìm laïi moät muøa xuaân huy hoaøng cho moät Vieät Nam töông lai. 

            Ñoaïn vaên ñaõ vieát leân nhöõng lôøi toâi muoán vieát, nhöõng lôøi keâu goïi moïi ngöôøi chung söùc laïi ñeå lo cho theá heä sau. Caùc chaùu laø gia taøi cuûa nöôùc Vieät, ôû nöôùc ngoaøi vôùi nhöõng thaønh tích sieâu vieät, ñaõ laø nieàm haõnh dieän cuûa gioøng gioáng Laïc Hoàng. Phaàn kyõ thuaät chuyeân moân giôùi treõ Vieät ñaõ thaâu nhaäp ñöôïc ôû hoïc ñöôøng, nhöng phaàn ñöùc duïc coát yeáu laø nhôø söï daäy baûo cuûa cha meï trong gia ñình. Trong thôøi ñieåm naøy, hôn bao giôø heát, neàn ñaïo lyù coå truyeàn cuûa nöôùc mình caàn ñöôïc phoâ baày treân saùch vôû baèng moïi hình thöùc, ñeå caùc chaùu ñöôïc thaám nhuaàn khi ñoïc ñöôïc nhöõng haøng chöõ chaân thaønh cuûa nhöõng ngöôøi vieát coøn thieát tha ñeán queâ höông. Theo chieàu höôùng naøy maø hai taùc giaû Traàn Daät vaø Leâ Ngoâ AÙi Lan ñaõ vieát truyeän “Ñöôøng Veà”, moät truyeän ngaén ñöôïm noàng tình ngöôøi, chöùa ñaày ñaïo nghóa, loàng trong khung caûnh queâ höông xöù Hueá trong nöûa theá kyû vöøa qua. Trong truyeän coù baø AÙn, moät ngöôøi hieàn maãu, vaø laø moät goaù phuï ñöùc ñoä, ñoan trang, ñaõ nuoâi con neân ngöôøi, ñaõ giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi ngheøo khoù trong vuøng nhöõng naêm ñoùi khoå, ñaõ can thieäp vôùi chöùc quyeàn Taây phöông ñeå beânh vöïc daân laønh trong nhöõng naêm chinh chieán khoùi löûa. Ngöôøi con trai ñoäc nhaát cuûa baø ñöôïc ra nöôùc ngoaøi hoïc thaønh taøi, laäp gia ñình nhöng ít khi ñoaùi hoaøi ñeán queâ höông, queân caû vieäc caáp döôõng cho meï giaø haøng ngaøy mong moûi chôø ñôïi con chaùu veà thaêm. Moät ngöôøi baïn ñoàng hoïc vôùi anh laïi thaám nhuaàn leã nghóa AÙ Ñoâng, trong khi du hoïc gaëp ñöôïc baïn ñôøi hôïp yù, hai ngöôøi ñaõ veà nhaø xin pheùp gia ñình laøm leã thaønh hoân vaø sau naøy ñaõ nuoâi daäy con caùi theo truyeàn thoáng coäi nguoàn. Khoâng nhöõng theá ngöôøi baïn toát naøy laïi vaån thöôøng göûi tieàn veà cho baø AÙn vaø noùi laø con baø nhôø chuyeån veà ñeå ngöôøi hieàn maãu ñaùng kính coøn coù ñöôïc nieàm vui. Roài coù moät ngaøy anh khuyeân baïn ñöa gia ñình veà thaêm meï giaø vaø ngöôøi con ñaõ coù dòp taï loãi vôùi ngöôøi meï hieàn vaø sau ñoù taän loøng baùo hieáu ñeå baø AÙn ñöôïc thaáy an vui haïnh phuùc trong nhöõng ngaøy cuoái ñôøi. Ñoâi uyeân öông Traàn Daät vaø Leâ Ngoâ AÙi Lan bieát ñöôïc caâu chuyeän vì laø ngöôøi cuøng laøng vôùi baø AÙn, vaø tuy ít tuoåi hôn nhöng cuõng ñöôïc gaëp vaø quen bieát vôùi Phong vaø Taân laø ñoâi baïn hoïc trong truyeâïn. Nhôø bieát ñöôïc kinh nghieäm nuoâi daäy con caùi cuûa Phong vaø Taân, moät ngöôøi theo leà loái Taây phöông cuûa nöôùc hoäi nhaäp vaø moät ngöôøi coøn giöõ ñöôïc phong tuïc vaø leã nghóa AÙ Ñoâng maø sau naøy anh chò ñaõ tìm ra ñöôïc phöông caùch nuoâi daäy con caùi ôû nöôùc ngöôøi khi phaûi xa lìa queâ höông caùch ñaây hôn moät phaàn tö theá kyû. Môùi ñaây sau laàn thaêm vieáng queâ höông vaøo dòp Teát Nhaâm Ngoï 2002, khi trôû veà Hoa Kyø hai ngöôøi ñaõ vieát baøi “Ñöôøng Veà” ñeå chia seû taâm tình vôùi ngöôøi ñoàng höông. Caâu chuyeän ñaõ ñöôïc vieát laïi baèng moät vaên phong thaät nheï nhaøng, vaø trong ñoaïn keát hai ngöôøi ñaõ taû laïi caûnh moät chieàu xuaân coù naéng vaøng, daãn con chaùu ñi thaêm phaàn moä toå tieân vaø nhöõng ngoâi chuøa danh tieáng trong laøng. Ñoïc baøi vaên toâi cuõng caûm thaáy nhö hai taùc giaû ñaõ vieát ôû ñoaïn cuoái muøi höông thôm cuûa coû noäi hoa ñoàng nôi queâ höông vaø boãng nhieân loøng thaáy thanh thaûn, yeâu ñôøi.