|
Trăng xóm lui đèn: GIÓ ĐƯA
MÂY KHÁC Bài của PHƯƠNG TRIỀU (Xin lỗi,
tôi mượn Thơ của quý vị để nói chuyện nầy chuyện nọ. Nếu tôi có
nói trật điều gì, xin quý vị cứ cười, nhưng đừng giận.) NỖI BUỒN
MANG VÁC QUÁ LÂU, LÀM SAO ĐỂ XUỐNG? Không phấn son trang điểm sao mặt nắng ửng
hồng?
Không lụa là chải chuốt sao mát thịt thơm da? Trong đời, chắc không ít
hơn một
lần ta buông lời sáo ngữ để che bớt sự thật trần truồng! Nhưng Thơ
không hề là
sáo ngữ. Chỉ là sự trần truồng tự nhiên khởi sắc. Hồi còn học lớp chót, có lần tôi nghe thầy
nói,
"Người ta có thể khóc liên tục suốt ba ngày, nhưng không ai có thể cười
được
mười lăm phút!". Thì ra, sáu mươi năm cuộc đời, tiếng cười
gộp lại
không đủ một năm vui. Ở trong gia đình, ngoài xã hội, người ta cố chọc
cho nhau
cười, giúp cho nhau vui. Vậy mà thế hệ chúng ta buồn nhiều hơn vui. Từ
chuyện lớn
tới chuyện nhỏ. Chuyện lớn là vận nước nổi trôi, chuyện nhỏ là mạng
người trôi
nổi. Những năm gần đây, tin tức báo động về việc phụ nữ Việt Cuối năm ngồi
đếm lá vàng Sáu mươi lăm
tuổi, Muộn màng chưa
em? Còn gì để nhớ, để quên... Lá vàng vẫn
rụng, Nối thêm
nhánh sầu! (Ngọc Hoài Phương) Nhánh sầu đã mọc tứ phương, mọc từ vạn cổ.
Sáu mươi lăm
năm nhánh sầu đã mọc, vậy mà vẫn còn nối thêm. Nối tới đâu, nối về đâu?
Cuối năm
thì làm báo Xuân, uống ly rượu ngọt, chớ ngồi đếm lá vàng làm gì hở
Phương? Sao
không cười nụ Hồng Đào, sảng khoái Quang Minh, ví von cùng Việt Thảo,
Vân Sơn? Đời
hành tội ta xơ xác tả tơi, sao ta cứ buồn bực, ngồi đếm lá vàng để tính
thời
gian rơi rụng? Bấy lâu, đời
vốn
đã hiếm hoi nụ cười, nên thương biết mấy những người không chịu cười,
lúc nào cũng
dọn cho mình một khuôn mặt lạnh lùng táo bón kinh niên. Bao nhiêu năm
qua, từ
ngày sống với nghề cầm bút, tôi đã gặp nhiều kẻ hợm mình, tự cho mình
tài giỏi
trên chân thiên hạ, đứng hay ngồi lúc nào mặt mày cũng "vác
hất". Hai tiếng nầy tôi không
biết viết thế nào cho đúng: "vác hất"
hay "giác hấc"? Người miệt
vườn quê tôi thường dùng hai tiếng nầy: "Cái thằng cha /
cái con mẹ thật phách lối lúc nào mặt mày cũng
"vác hất" thấy phát ghét!" Tôi không thấy tiếng nào hay hơn hai tiếng
"vác
hất" dành cho khuôn mặt của một số người đứng đâu đó bên lề cuộc sống,
ngạo
nghễ nhìn bao nhiêu người khác đang vất vả trăm bề, kề vai gánh vác
việc chung.
° Nửa đêm về sáng không ngủ được, tôi mở
nhạc. "...Hồn
như cây đứng đã chết ngang vai..." Khánh Ly đã hát bản "Dạ Khúc" của Nguyễn
Đình
Toàn rất hay. Lời nhạc hay như lời thơ. Lâu nay tôi vẫn thích lời nhạc của các
nhạc sĩ: Cung
Tiến, Phạm Đình Chương, Nguyễn Đình Toàn, Hồ Đình Phương, Trúc Phương,
Lam Phương,
Trầm Tử Thiêng, Nhật Ngân, Từ Công Phụng, Ngô Thụy Miên... Đặc biệt Trầm Tử Thiêng. Trầm giống như
một con tằm,
thường nuốt hết nỗi buồn vào trong rồi khi nhả ra thì là những sợi tơ
vàng óng
ánh. Trong đời, tôi chưa hề dám mở miệng chê
nhạc của ai
là sến. Một số bài bị chê là sến, nhưng lại có những câu, những đoạn
khiến người
nghe phải động lòng. Thiệt tình mà nói, tôi không chịu được những lời
nhạc rên
rỉ quá mức, đại loại như "Em ơi, em
bỏ anh!... Anh ơi, anh bỏ em!... Anh
khóc suốt ngày, em khóc suốt đêm...". Liệu những người như vậy còn
có
giọt lệ nào cho quê hương, cho những mảnh đời tan tác của bao cô gái
đang bị đem
đi bày bán khắp nơi? Cho lời rao của nhạc sĩ Vũ Thành An: Chỉ cần có 3
đô-la là
đủ mua 10 kí gạo cho một cụ già nghèo khổ có cơm ăn một tháng... Đoạn thơ nầy
cũng buồn: Cuối thu, thưa
Mẹ, lạnh nhiều Mây như thấp
xuống cho chiều buồn thêm Mình con lặng
đứng bên thềm Mẹ ơi cánh
lá thu mềm lại bay... (Ngô Minh Hằng) Tới bây giờ tôi vẫn cho rằng hai tiếng hay
nhứt trong
văn chương Việt Tới tuổi nào cũng vậy, hạnh phúc lớn nhứt
của con người
là còn có mẹ để thỉnh thoảng được cất tiếng gọi Mẹ ơi / Má ơi!... Dĩ nhiên là mẹ ruột, hoặc mẹ vợ mẹ chồng
hoặc mẹ
nuôi, nghĩa mẫu. Nhưng trường hợp gọi Mẹ / Má như sau thì thật đau
lòng. Đó là
tiếng gọi những Bà-Hai-tiền-đứng, Bà-Ba-tiền-góp... Hồi đi tù về, đói rách triền miên, tôi
thường tìm mấy
"bà" nầy để vay tiền mua gạo
cho vợ con. Tôi nói, "Bà cho tôi vay
mười ngàn. Trả góp". Lần đầu, "bà"
nhìn tôi, "Ai cũng gọi tôi bằng Má.
Cậu cỡ tuổi con tôi, không gọi tôi một tiếng Má được sao? Nè, nếu không
chịu gọi
tôi bằng Má, tôi không giúp!". Tôi trợn trạo, "Ừ, Má thì Má,
nhưng Má đừng siết họng con. Bớt chút phân lời được
không?" "Má"
lắc đầu, "Ai cũng vậy! Bớt cho con
thì mấy đứa khác phân bì!" Tôi còn nhiều lần gọi "Má Hai,
Má Ba" như vậy khi không chạy kịp tiền để góp. Ông Tú
Vị Xuyên cay đắng "van nợ có khi
trào nước mắt". Càng lâm vào cảnh ngộ như vậy lại càng thấm thía
câu
thơ của Tú Xương! Nỗi buồn vác lên rất dễ nhưng buông xuống
rất khó.
Tôi có một nhược điểm là không nguôi được những kỷ niệm bạn bè. Khiến
có lần có
người gắt, "Chuyện bạn bè, nhắc hoài!...".
Ờ, đúng vậy, tôi còn viết được tôi còn nhắc. Năm 1964, anh Huy Quang Vũ Đức Vinh tặng
anh Thanh Nhớ những người bạn cùng thế hệ, cùng khởi
nghiệp cầm
bút vào cuối thập niên 50 và đầu thập niên 60, giờ còn được mấy? Đã nằm
xuống:
Hoàng Trúc Ly, Trọng Nguyên, Ngô Tỵ, Hoài Điệp Tử, Phan Yến Linh, Thanh
Việt
Thanh, Lê Đình Điểu, Đỗ Ngọc Yến, Trầm Tử Thiêng, Dương Trữ La, Hoài
Hương Tử,
Anh Việt Thu, Trọng Viễn... Giờ, may ra còn: Vũ Thụy Hoàng, Trần Đông
Phong, Hồ
Nam, Anh Tâm, Viên Luông, Trần Tuấn Kiệt, Song Thi, Nguyễn Thị Thụy Vũ,
Hồ Trường
An, Hải Bằng BNN, Phan Bá Thụy Dương, Ngọc Hoài Phương, Tô Kiều Phương,
Yên
Lang, Trọng Minh, Lâm Tường Dũ, Vũ Uyên Giang, MH Hoài Linh Phương... Đầu Thu 2005, đọc "Chút Tình"
chuỗi thơ tôi gởi cho 59 người, Đinh Tiến Dũng tức Đinh
Lang hỗn danh Đinh Bù Loong la sảng, "Đây
là lời trối trăn của Phương Triều" khiến Đào Vũ Anh Hùng hoảng hốt
gởi
eMail cho tôi, "Bộ anh muốn phủi tay
để ra đi sao?". Rồi Đào Vũ Anh Hùng kéo Đinh Lang lên xe, tự mình
cầm
tay lái từ Tôi thì vật vờ với chứng bệnh cứ tái phát
khiến những
người thân yêu lo ngại. Anh Tô Thùy Yên từ Anh Tô Thùy Yên tới thăm và ngồi lại với
tôi suốt một
ngày. Tôi đã đọc tập thơ "Thắp Tạ" của anh gởi tặng. Và, nhiều bài thơ
của anh làm tôi vô cùng xúc động. Tôi không hiểu hết thơ anh. Tôi xúc
động theo
sự suy nghĩ của tôi. Trước và sau đó đã có các anh chị Nguyên
Nhung và phu
quân, Nguyễn Ngọc Ánh, Lê Phát Được, Hưng Quốc (đồng hương Sadec), Vũ
Tiến Lập,
Bửu Ẩm, BS Lê Quang Trọng và phu nhân, Châu Trung Thành, Huỳnh Thanh
Lợi... và,
những người lặn lội từ phương xa tới thăm: Kim Âu (Georgia), Nguyễn
Ngọc Sanh
(Úc), GS Nguyễn Thùy (Pháp), Trà Nguyễn (North Carolina), BS Tiêu Minh
Thu và
phu nhân (Wisconsin), Huỳnh Hữu Kim & Trương Thị Hạnh (Virginia),
Tăng Thu
(Cali), Lê Châu An Thuận và Hoàng (Minnesota)... Dì Dượng Ngọc Diệp - Phú Ông lui tới
thường xuyên ân
cần ủy lạo. Việt Hải Los Angeles viết bài trên trang
Web, cầu
nguyện xin "Mùa Xuân Bình Yên Cho Phương
Triều": Lạc bước người xa chốn Sa Giang Muôn
phương bốn bể một thiên đàng Kiếp
nhân thế phù vân giao động Đời
vốn trầm luân những gian nan Lão
Tử xoay vần sau Sanh Bịnh Thiện
tâm thiện mỹ sắc kim cang Thanh
nhàn bước chân tìm hạnh phúc Lời
cuối ngàn sau Xuân Bình An (Việt
Hải
LA) Nhật Hồng ( Từ các thành phố Hawthorn, San Jose
(California) và
Houston (Texas) các nhà thơ Cao Mỵ Nhân, Ngọc An, Lan Cao, Lưu Thái
Dzo, Mùi
Quý Bồng và Vô Tình... đã tiếp thêm hơi thở cho Phương Triều bằng những
câu thơ
rạt rào tình nghĩa kim bằng: Cầu xin vượt khỏi phong ba Để
Phương Triều mãi vui hòa bạn thơ. (Cao
Mỵ Nhân) Đời
là cuộc rong chơi diễm ảo Cõi
phù vân bát nháo giã từ Bao
năm chân giả thật hư Lên
thuyền bát nhã an cư một đời Là
giọt nước ngoài khơi biển cả Cát
bụi trần trả lại nhân gian Cuộc
đời là bể đa đoan Kiếp
người ai chẳng một lần ra đi … (Ngọc
An) Thơ
níu lại mùa xuân hấp hối Bạn
bè khâu vá vết thương đau Giọt
Sữa Đất Phương
Triều bút mực nối tình nhau. (Lan
Cao) Cho
nhau gi?t s?a d?t khô, Tìm
nhau cửa mộng khuya lo d? d?u. (Mùi
Quý Bồng) Nguyện
cầu Đấng ngự trên cao Cho
đời anh ngập trăng sao an bình Bút
còn reo với nhịp tim Kiếp tằm còn nhả tơ tình yêu thương. (Lưu
Thái
Dzo) Xứ người - tỵ nạn- dù lây lất Ngọn
bút anh còn vững thế chiêu (Vô
Tình) Nhà
thơ Vũ
Tiến Lập ( Nhạc
sĩ
Nguyễn Tuấn (Philadelphia, PA) phổ nhạc bài thơ "Heo Hút"
của Phương Triều và Bác sĩ Nhạc sĩ Nguyên Bích
(Houston, TX) bỏ nhiều thì giờ hát đi hát lại bài nầy để tặng Phương
Triều. Nhạc
sĩ
Hoàng Tường ( Thơ
Phương
Triều vốn "tửng tửng" và nhiều từ ngữ dân dã rất khó phổ nhạc và rất
khó hát. Vậy mà mấy ông nầy làm rất tới! Đây
là những
tặng phẩm tinh thần vô cùng quí giá đối với một người suốt đời lận đận
vẫn tận
tụy với nghiệp dĩ. Ngoài
ra
các anh Đinh Tiến Dũng, Ngọc Hoài Phương, Mùi Quý Bồng, Trần Trung
Ginh... đã gởi
cho Phương Triều những DVD, CD, Karaoke, Video, Cassette... ca nhạc.
Những lúc
Phương Triều không ngồi dậy nổi thì nằm nghe ca nhạc rỉ rả, không có
thì giờ
"huỡn" mà nhớ tới căn bệnh hiểm nghèo! Có lẽ nhờ vậy mà ngày lại
được...
qua ngày! Từ
hồi còn
nhỏ, tôi đã không có tánh hảo ngọt, rất kỵ những món chè, nhứt là chè
chuối chưn
và món kiểm nấu bằng bí đỏ "ngọt lực"! Vậy mà bây giờ tôi không ăn được
gì chỉ nuốt được sữa Ensure Plus để sống qua ngày! Cái loại sữa đại bổ
nầy thật
quí nhưng dầu có hương vị gì vẫn cứ ngòn ngọt, ngày nào cũng uống thì
ớn còn hơn
"ớn chè đậu". Phải chăng là "quả báo nhãn tiền"? Ngoài
thuốc
men, còn nhờ thơ văn đỡ Phương Triều ngồi dậy, lết tới computer gõ lóc
cóc!
Không chỉ nhờ những câu thơ của mình mà nhiều khi nhờ đọc những câu thơ
của bằng
hữu bốn phương lại cảm thấy khoan khoái mà quên được chứng bệnh nan y.
Ngoài ra
vừa nghe nhạc lai rai vừa nhấm nháp triền miên cái món Ensure Plus cũng
đỡ
ngán! Trong
truyện
Kim Dung có nhiều cao thủ phải khổ luyện dữ lắm mới xong một bí kíp.
Tôi nay vừa
nhờ văn thơ, vừa nghe ca nhạc, vừa đẫm cái món sữa Ensure Plus đại bổ,
không phải
luyện bí kíp gì ráo, chỉ để xạ trị (radiation) và hóa trị liệu pháp
(chemotherapy) thì than thở cái gì! Thật
ra, mặc
dầu nhờ có sự yểm trợ tinh thần vô giá và vô giới hạn của vợ con, của
thân bằng
quyến thuộc nhưng Phương Triều vẫn phải đứng tấn thật vững để "chơi tay
đôi"
với kẻ địch "tuyệt chứng nan y". Ráng gượng để an ủi và giữ vững tinh
thần vợ con, nhưng vẫn cảm thấy cuộc chơi càng lúc càng gay go. Nhiều
lúc rất
là oải, giống như con gà nuốt dây thun mà vẫn ráng gáy! Cô
cháu MH.
Hoài Linh Phương ở Ôi, tấm lòng của những thân hữu và bằng
hữu! Tôi có
cái may mắn là từ hồi bước vào đời tới nay luôn luôn gặp được những
người bạn tốt.
Vũ Uyên Giang và MH. Hoài Linh Phương vẫn cho rằng Phương Triều được
nhiều người
thương vì Phương Triều rất là "ba phải", cùng môn phái "Huề Vốn"
với Lâm Tường Dũ. Tiếng Tây tiếng U gọi môn phái nầy là "Nớp Xà Va Đít"
(9 Bỏ Làm 10). ° SÀIGÒN, NHỊP ĐẬP NHỚ THƯƠNG
CỦA DÂN TRỜI BIỂN Thế hệ tôi từ sau năm 1975 có nhiều người
trở thành
Dân Trời Biển. Tôi nói ba tiếng nầy theo nghĩa đúng chớ không bóng gió.
Chúng
tôi, những người đang ở góc biển chân trời. Những ngày cuối năm, nghĩ đến cái Tết là
chúng tôi nhớ
hai tiếng Sàigòn. Sàigòn là nhịp đập nhớ thương của Dân Trời Biển. Em ạ, Sài
Gòn như núm ruột Như con xa mẹ
nhớ từng đêm Nhớ khu Thương
Xá. Chiều Lê Lợi Nhớ bến đò
ngang quá Thủ Thiêm. (Song Nhị) Một đoạn thơ của Song Nhị, một góc Sàigòn
đủ gợi lên
một trời kỷ niệm. Trước 1975, Sàigòn đã không còn là đất riêng của dân
địa phương
hay dân Nam Kỳ Lục Tỉnh. Sàigòn là nơi tụ hội của tao nhân mặc khách,
của hào
kiệt tứ phương, của đồng bào gốc ba miền Nam Trung Bắc. Người gốc miệt
vườn miền
Nam, gốc miền Trung, gốc miền Bắc đã sống thuận thảo với nhau, góp tay
xây dựng
Sàigòn thành một thành phố văn minh trù phú. Những người đó, bây giờ ở
bất cứ nơi
đâu vẫn nhớ Sàigòn. Và, nếu thiếu
Sàigòn, người ly xứ sẽ không thể nào thấy được mùa xuân: như thu về
ghé ngủ ở hồn ta để hoàng hôn
gợn chút nắng quê nhà, trong vũng
sáng thoáng niềm vui xứ lạ! đã tàn đông
sao chưa thấy xuân qua?! (Đỗ Bình) và: Rồi mai, rồi
mốt, rồi sau nữa cuộc hẹn trăm
năm có vẹn thề con nước phù
sa lồng sắc nhớ lãng đãng
tinh cầu nắng ủ ê. (Phan Bá Thụy Dương) Đọc thơ Phan Bá Thụy Dương, tôi không khỏi
ngậm ngùi
nhớ người bạn đồng nghiệp cũ: ký giả Phan Bá Thuần Hậu (bào huynh của
Phan Bá
Thụy Dương) tức Anh Thuần, một phóng viên chiến trường quả cảm từng lăn
lóc
trên nhiều chiến trường sôi động. Qua bài viết của Trần Tuấn Kiệt, tôi
được biết
Anh Thuần đã mất cách đây 8 năm tại Nhựt. Tôi không cố tình gặm nhấm những nỗi buồn.
Nhưng từ
bao nhiêu năm nay những mất còn của thân bằng quyến thuộc không thể nào
không
xao xuyến. Đêm ở đâu cũng đen nên đêm ở đâu cũng cần có một ngọn đèn. Vũ Tiến Lập nói, "có một ngọn
đèn không bao giờ tắt"... ý chừng như thấu hiểu một điều gì thành
đô rúc ran tiếng cười khoái lạc trong
lòng đêm què quặt em
nói với tôi về
mầu nhiệm sự
cô đơn cùng
cực của con người không
một chỗ nương thân này
em trên
muôn vàn lẽ sống có
một ngọn đèn không bao giờ tắt giữ
lấy để
thắp sáng đường về (Vũ
Tiến Lập) Thơ không bao giờ là sáo ngữ. Thơ làm cho
sự thật thăng
hoa. PHƯƠNG TRIỀU DUNG NHAN BẰNG HỮU Đêm thắp đèn bắt muỗi Đuổi
rệp khỏi tiệc người Dấu
bầm trên da thịt Là
hoa hồng cuộc chơi! Chơi
một đời thí mạng Tỉ
như thí mạng cùi! Vớt
niềm vui thất thiệt Cho
một lần xả hơi! Có
khi nào buồn bã Ngồi
nhìn nhau bốc hơi? Tuổi
vàng trên lửa ngọn Long
lanh mắt cỏ cười... Gió
lay hồn nhựt nguyệt Lá
rụng giữa sân người Đêm
võ vàng xác mộng Mây
trắng biển mù khơi! Rọi
dung nhan bằng hữu Còn
đâu mấy mặt cười!... PHƯƠNG TRIỀU |