MUØA
XUAÂN KHOÂNG ÑEÁN
Nguyeãn Ngoïc
Tuøng
1.
Thôøi gian cuûa
cuoäc ñieän ñaøm luùc ñoù
vaøo buoåi chieàu cuoái naêm, ngaøy
30 thaùng chaïp aâm-lòch, töùc laø
baét ñaàu vaøo thaùng Hai cuûa
naêm döông-lòch 1973.
Chuaån-Töôùng
Leâ-Minh-Ñaûo traû lôøi toâi
ngaén goïn qua maùy hotline:
- Ñöôïc.
Ñuùng 8 giôø röôõi saùng
mai, laø ngaøy muøng Moät Teát; Boä
Chæ-huy nheï cuûa Sö-Ñoaøn 18 seõ
ñoùn Xeáp taïi ñòa ñieåm
ñaõ aán ñònh.
Toâi cuõng voäi
noái tieáp lôøi oâng cho troøn
cuoäc ñoái thoaïi:
- Khi thaáy tröïc
thaêng trong taàm maét, xin Thieáu-Töôùng
cho neùm moät traùi khoùi maàu xanh. Theâm
nöõa ñeå khoûi maát thôøi
giôø cuûa Thieáu-Töôùng, xin
cho caùc toaùn giöõ an-ninh 'xa' cuõng
nhö 'gaàn' chung quanh khu vöïc.
- Ñöôïc
roài, moïi chuyeän coi nhö ñaõ xong.
"Moi" chæ thò caùc toaùn kích ñeâm
phaûi tieáp tuïc naèm taïi choã cho
ñeán khi Xeáp rôøi ñòa
ñieåm, coù ñöôïc khoâng?
Moïi chuyeän ñaõ coù Trung Taù Thaønh,
Trung-Ñoaøn Tröôûng Trung Ñoaøn
48 lo laéng gaét. "Moi" cuõng vaäy, chaéc
chaén seõ coù maët ôû nôi hoäi
hoïp töø saùng sôùm. Haõy trình
laïi vôùi Xeáp nhö theá nghe chöa
Tuøng!
- Daï, Toâi xin caùm
ôn vaø xin kính chaøo Thieáu-Töôùng.
Theá laø coi nhö
xong phaàn lieân laïc vôùi Sö-Ñoaøn
18, toâi traû laïi oáng nghe cho ngöôøi
haï só-quan truyeàn-tin trong phieân tröïc.
Baây giôø
ñeán löôït phaûi saép xeáp
vôùi phi-haønh ñoaøn vaø ñaùm
taø looïc ôû Saøigoøn ñeå
hoï lo lieäu ñoùn Xeáp taïi baõi
ñaùp tröïc thaêng. Theo chöông
trình, Xeáp xuaát haønh saùng muøng
Moät Teát; ñaàu naêm, xoâng ñaát
Boä chæ-huy daõ chieán Sö-Ñoaøn
18 cuûa Töôùng Ñaûo ôû
röøng Coø Mi (Phía Taây, Taây Baéc
tænh Bieân-Hoøa) coù keøm theâm
leã gaén lon, trao taëng huy-chöông vaø
baèng töôûng luïc cho moät soá
só-quan thuoäc Boä Chæ-huy cuûa Sö-Ñoaøn;
sau ñoù oâng seõ veà ñaùp
tröïc thaêng taïi ñoàng OÂng Coä.
Loä trình sau ñoù laø ñeán
tö gia beân caàu Kinh, qua khu Thöông-Xaù
Thanh-Ña thuoäc vuøng ngaõ tö Haøng
Sanh. Xeáp nhaân dòp xuaát haønh xong
seõ veà ñaây ñeå ñoùn
Xuaân vôùi gia-ñình. Chôø
khi moïi chuyeän ñaõ ñöôïc
lieân laïc vaø saép ñaët xong suoâi,
toâi môùi nhaân dòp trình Xeáp
cuøng vôùi baûn tin trong ngaøy nhö
thöôøng leä vaøo moãi buoåi
toái.
Ngaøy mai, keá tieáp
laø thöù Baåy, 03-02-1973, töùc Muøng
1 Teát AÂm-Lòch naêm Quùi-Söûu.
Ñuùng moät tuaàn sau khi Hieäp-Öôùc
Hoøa Ñaøm ñöôïc kyù
keát taïi BaLeâ (27-01-1973).
Dö aâm cuûa
baûn hoøa-öôùc cuõng nhö phaûn
öùng cuûa caùc thaønh vieân tham
döï, döôøng nhö taïm thôøi
chöa ñöôïc dòp boäc loä; coù
leõ vì moät lyù do laø Teát ñeán.
Moät naêm môùi ñaõ laïi trôû
veà. Nhö ñaõ ñöôïc ngaàm
hieåu, taïm deïp moïi chuyeän qua moät beân
ñeå höôûng nhöõng ngaøy
Xuaân. Moãi naêm chæ coù moät laàn,
moïi ngöôøi vui veû ñoùn chaøo
naêm môùi theo ñuùng taäp tuïc
coå truyeàn cuûa moät ngaøy Teát
daân-toäc...
Töông töï
nhöõng naêm tröôùc, ñaëc
bieät naêm nay vöøa xaåy ra caùi bieán
coá troïng ñaïi neân Xeáp quyeát
ñònh ñoùn giao-thöøa taïi
Bieân-Hoøa, nôi ñoàn truù cuûa
Boä Tö-Leänh Quaân-Ñoaøn. Trong nhöõng
ngaøy cuoái naêm, moät soá caùc
só-quan cao caáp nhö söï coù maët
cuûa Tænh-Tröôûng sôû taïi,
moät vaøi vò Chaùnh Sôû, vaøi
vò Tröôûng Phoøng... thöôøng
ñöôïc môøi tuï hoïp taïi
tö dinh caïnh bôø soâng, ñeå
cuøng gaëp nhau, chuyeän vaõn cuoái naêm
nhieàu hôn laø vieäc quaân-söï
(döôøng nhö ñöôïc hieåu
ngaàm laø sau khi hoaø-öôùc ñöôïc
kyù keát, thì tình traïng ñöôïc
coi nhö ñaõ ôû vaøo thôøi-kyø
haäu chieán ! ). Ñoâi khi trong nhöõng
laàn hoïp maët thaân maät ñöôïc
keát thuùc baèng moät canh xì pheù,
thöôøng keùo daøi cho tôùi
khuya.
Nhaân dòp taát
nieân, neáu laïi coù nhöõng phim hay,
gioáng nhö loaïi phim cao-boài cuûa mieàn
vieãn Taây nöôùc Myõ, thí
duï hoài ñoù coù phim "The Good, the Bad
and the Ugly" do taøi-töû Clint Eastwood ñoùng,
möôïn ñöôïc töø Phoøng
Naêm (G5) beân Coá Vaán Myõ; Thieáu-UÙy
Thanh laïi coù dòp ñem vaøo tö-dinh
chieáu cho moïi ngöôøi coi. Luùc ñoù
Thieáu-UÙy Thanh ñang laø só-quan cuûa
phoøng Taâm Lyù Chieán Quaân-Ñoaøn
III, thuoäc ban baùo chí vaø phim aûnh.
Ñaïi-Taù Thöùn, Tröôûng
Phoøng ñaõ tieát loä cho toâi bieát,
Thieáu-UÙy Thanh cuõng vieát vaên vaø
coù buùt hieäu laø Hoà-Tröôøng-An
(?).
Chieàu cuoái naêm
ôû moät tænh lî cuõng khoâng
maáy khaùc bieät so vôùi ñoâ-thò
lôùn taïi mieàn Nam, ñeàu coù
cuøng caùi khoâng khí naùo nöùc,
chôø ñôïi cuûa moïi ngöôøi.
Nhöõng phieân chôï Teát raàm
roä keùo daøi töø caû hôn nöûa
thaùng tröôùc, baây giôø cuõng
ñaõ chaám döùt. Caùc xaïp
baùn baùnh, möùt, keïo vaø caùc
loaïi traùi caây thuoäc saûn phaåm ñòa-phöông
nhö böôûi Bieân-Hoøa, böôûi
Coâng-Thanh, nem chua Thuû-Ñöùc...ñaõ
vôïi nhanh ñeå ñöôïc ñoùng
cöûa vaøo ñuùng kyø haïn
chieàu ngaøy 30 thaùnh Chaïp. Ngöôøi
baùn haøng, keû ñi mua hôùn hôû
doïn deïp khu chôï Teát ñeå veà
nhaø sôùm, söûa soaïn ñoùn
Giao-Thöøa. Moät laàn nöõa theá
gian laïi ñöôïc dòp 'toáng' Cöïu,
'nghinh' Taân (tieãn ñöa oâng Cuõ
ñi, ñeå ñoùn oâng Môùi
saép tôùi).
Nhö thöôøng
leä sau khi trình baày leân Xeáp baûn
tin-töùc trong ngaøy, toâi trôû veà
phoøng rieâng ñeå ñöôïc
côûi boû boä ñoà traän cho thoaûi
maùi. Tröôùc giaác nguû, theo thoùi
quen toâi khoâng queân ghi cheùp laïi vaøi
gioøng nhaät-kyù goàm nhöõng chuyeän
vöøa traûi qua trong moät ngaøy...Trong ñoù
ñaõ coù ñoaïn ghi raèng :"Moät
naêm tröôùc ñaây cuõng thöôøng
xaåy ra nhöõng traän ñuïng ñoä
ñaùng keå, coù khi leân tôùi
caáp trung-ñoaøn ñòch, ñi ñoâi
vôùi chuû chöông 'ñaùnh vaø
ñaøm' cuûa coäng-saûn Baéc Vieät.
Thì nay möïc ñoä giao tranh töông
ñoái ñaõ giaûm xuùt; khoâng
bieát coù phaûi söï thöïc laø
phe ñòch ñaõ ñeán hoài
kieät söùc (?), hay laø chuùng ñang
ñoùng kòch, nguïy taïo 'söï toân
troïng hieäp-öôùc', ñeå söûa
soaïn cho nhöõng vi phaïm keá tieáp
sau naøy (?)."
Ñoïc baûn tin-töùc
trong ngaøy raát sô saøi do trung-taâm
haønh quaân baùo caùo vaøo moãi
buoåi chieàu, toâi vaãn khoâng thaáy
coù ñöôïc phaàn naøo laïc
quan trong ñoù.
Hoøa-bình roài
maø vaãn coøn coù chuyeän suùng
ñaïn ñoù ñaây!
Tieáng noå vaãn
coøn nghe leû teû voïng laïi nhö töø
moät mieät vöôøn naøo ñoù
treân maûnh ñaát queâ-höông,
bao chuøm caûnh chieán-tranh laãn cuoäc
ñôøi khoán khoù keùo daøi
caû maáy chuïc naêm qua.
Ngöôøi ta khoâng
thaáy coù gì khaùc laï ngoaøi söï
phaùt hieän ñöôïc nhöõng
phi vuï cuûa Sö-Ñoaøn 3 Khoâng-Quaân
taïi Bieân-Hoøa ñaõ giaûm bôùt.
Baàu trôøi trôû neân yeân tónh
hôn vì soá maùy bay thöa thôùt
leân xuoáng vì vaán ñeà nhieân
lieäu ñaõ ñeán luùc phaûi
tieát kieäm. Ñoù laø haäu quaû
cuûa vieäc caét giaûm vieän trôï
cuûa Hoa-Kyø, ñi ñoâi vôùi
chöông-trình Vieät hoùa chieán tranh.
" Ñaõ ñeán luùc caùi khoù
noù boù caùi khoân" Ñaïi-Taù
Bang, Ban Khoâng Trôï Quaân-Ñoaøn,
sau moät buoåi töôøng trình veà
tình hình ñaõ buoät mieäng thoát
ra nhö theá. Ngay caû beân phaùo-binh dieän
ñòa luùc ñoù cuõng chæ
ñöôïc aán ñònh coøn
baén coù töø ba ñeán naêm
traùi cho moãi ñeâm, trong moãi tieåu-khu;
Thöû hoûi laø laøm sao duy trì ñöôïc
caùi khaû naêng yeåm trôï höõu
hieäu cho nhöõng ñôn-vò baïn
trong khi ñòch quaân vaãn coá baùm
nhö ñæa ñoùi, trong caùi chieán
dòch môùi goïi laø "Veát daàu
loang" ñeå coá laán ñaát, daønh
daân...
Ban ñeâm, moïi
ngöôøi thöôøng nghe ñöôïc
töøng luùc nhöõng tieáng suùng
nhoû voïng laïi töø phía caàu
Geành, loái ra xa loä Ñaïi-Haøn,
ñöôøng veà Saøigoøn. Ngöôïc
laïi, cuõng coù luùc laø ôû
höôùng 'caàu saét', con ñöôøng
cuõ daãn veà Thuû-Ñoâ qua ngaû
Bình-Trieäu. Toáp lính gaùc caàu
thöôøng noå suùng vaøo nhöõng
ñaùm luïc bình troâi leàu beàu
theo gioøng nöôùc vaø thöôøng
hay taùp veà phía chaân caàu. Leänh
naøy ñaõ ñöôïc ñöa
xuoáng cho caùc ñôn vò phoøng
thuû ñòa-phöông, phaûi baén
phaù nhöõng beø luïc bình khaû
nghi, ñöôïc nguïy trang mang chaát noå
cuûa ñòch vôùi muïc ñích
phaù hoaïi caàu coáng, ñöôøng
xaù trong toaøn boä heä-thoáng löu
thoâng cuûa ta.
Toâi haàu
nhö khoâng yeân vôùi nhöõng suy
nghó ñöùt quaõng, thao thöùc
tröôùc giaác nguû.
Trong ñeâm khuya,
beân tai toâi coøn nghe ñöôïc
tieáng roät raït cuûa goùt giaày traän
vaø caû gioïng thì thaøo cuûa toáp
lính ñoåi phieân gaùc ngoaøi saân.
Ñaây ñoù thoang thoaûng muøi khoùi
thuoác laù quaân tieáp vuï khen kheùt,
nhö muøi cuûi öôùt trong beáp
löûa.
Ñeâm cuoái
naêm taïi ñôn-vò, xa nhaø, taát
nhieân loøng ngöôøi töôûng
nhôù ñeán gia-ñình, vôï
con. Ñaùm nhoâ con chaéc giôø naøy
ñaõ nguû (?). Thoâi haõy ñeå
chuùng yeân giaác, nghó tôùi ñaây
toâi boû yù ñònh goïi ñieän
thoaïi veà Saøigoøn vaøo luùc ñeâm
khuya. Haûo coù leõ vaãn coøn thöùc
moät mình leû loi ñeå ñôïi
cuùng giao-thöøa nhö moïi naêm. Nghó
ñeán ñaây loøng toâi boãng
thaét quaën ñau trong giaây khaéc. Chuùng
toâi, trong soá nhöõng ngöôøi
ñaõ ñöôïc sinh ra vaø tröôûng
thaønh vaøo thôøi chieán, taát
nhieân phaûi cuøng gaùnh chòu caùi
soá phaän khaét khe, haåm hiu nhö moïi
ngöôøi daân khaùc. Chuùng toâi
phaûi kieân nhaãn, hy-sinh chieán ñaáu,
vaø chaáp nhaän moïi haäu quaû ñeå
baûo veä lyù-töôûng töï-do,
tröôùc söï ñe doïa baønh
tröôùng cuûa chuû thuyeát coäng-saûn.
Maø haäu quaû khoâng theå traùnh khoûi,
ñaõ aùp ñaët treân ba laõnh
vöïc: ngheøo ñoùi, beänh taät
vaø ngu doát; töøng ñöôïc
coi nhö ñònh-luaät aét coù vaø
ñuû cho nhöõng nöôùc bò
chieán-tranh taøn phaù. Maûnh ñaát
queâ-höông ta ñöông nhieân cuõng
khoâng traùnh khoûi caùi ñònh-luaät
khaét khe naøy.
Tieáp tuïc trôû
mình treân chieác giöôøng nhoû,
cuoái cuøng toâi naèm quay maët veà
phía vaùch töôøng vaø coá
gaéng töï doã mình vaøo giaác
nguû muoän.
Thoâi ñeå
saùng sôùm mai seõ goïi veà nhaø
chuùc Teát...
2.
Toâi thöùc
giaác cuøng luùc vôùi ngöôøi
lính gaùc choùt, xuoáng 'ca' vaøo buoåi
sôùm mai.
Moät ngaøy môùi
cuõng vaãn laïi baét ñaàu vôùi
nhöõng nhu caàu caù nhaân vaø phaàn
coâng vuï vôùi nhöõng nghi thöùc
thöôøng leä.
Nhö moïi böõa,
saùng sôùm thaèng Thaønh Taàu
môû cöûa doùn deùn böng vaøo
phoøng moät ly caø pheâ söõa coøn
boác khoùi vaø boä ñoà traän
cuûa toâi vöøa môùi ñöôïc
uûi thaúng neáp, ñaët treân baøn
roài tính quay trôû ra.
- Ñi daâu vaäy
maøy? Toâi caát gioïng cho haén bieát
laø mình ñaõ thöùc.
- "Ngoå", aø Tui
ñi lo uûi ñoà cho xeáp. Noù aáp
uùng traû lôøi.
- OÅng ñaõ
thöùc giaäy chöa?
- Dzaø roài. Thaèng
Phaåm ñang lo söûa soaïn ñoà
cho Xeáp.
- Hoâm nay tuïi bay
coù leänh phaûi laøm gì, sau khi Xeáp
ñi bay? Noùi tao nghe coi!
- Dzaø, "thaèng"
Trung-Töôùng noù cho "tao", yù cho tui
vaø thaèng Phaåm veà Saøigoøn.
Toâi laøm maët
giaän, naït noù nhö moïi khi, ñeå
chöõa caùi taät aên noùi khoâng
ñöôïc chænh cuûa moät teân
binh nhì ngöôøi Vieät goác Hoa, tieáng
Vieät noùi khoâng soõi.
- Naøy coi chöøng,
tao keâu quaân-caûnh nhoát cheát cha maøy
baây giôø." Xeáp" coù caáp baäc,
taïi sao maøy giaùm keâu baèng "thaèng".
Teân lính ngöôøi
Vieät goác Hoa bieát haén noùi lôõ
mieäng, neân gaõi ñaàu gaõi tai
gioïng giaû laû:
- Hì, hì ...yù
maø "ngoå", "tao", aáy maø queân,
"tui" noùi laø oâng Xeáp cho pheùp tuïi
tui veà Saøigoøn tröôùc baèng
xe hôi, hì hì..
Tröôùc khi
cho teân binh nhì, hay chæ ñaùng laøm
haïng binh "ba" khoâng coù trong KBC, ñi lo coâng
taùc cuûa haén, toâi coøn daën:
- Naøy nhaéc maáy
chaû döôùi nhaø beáp, hoâm
nay laø ngaøy muøng Moät, Xeáp aên
chay ñoù coù bieát khoâng?
- Dzaø tui coù
nghe chuùng noù noùi dzaäy. Choác nöõa
thaèng Naêm ñem quaø saùng coù
baùnh mì boø kho leân cho "Laûi' UÙy.
Moät laàn nöõa
toâi coá giöõ ñeå khoâng phaûi
baät cöôøi trong luùc ñoái
ñaùp vôùi teân lính nhoùc.
Haén laø ngöôøi Vieät chính
goác ChôïLôùn, bò goïi quaân
dòch. Gia-ñình teân Thaønh Taàu
thuoäc loaïi ' xì thaåu', giaàu coù
neân quen bieát lôùn (!). Theâm nöõa
haén coù ngheà söûa chöõa maùy
moùc ñieän-töû neân ñöôïc
giôùi thieäu vôùi Xeáp ñeå
phuï giuùp vieäc trong dinh ñeå coù
boån phaän coi soùc giaøn maùy nhaïc
cuûa Xeáp. Taát nhieân ñaây cuõng
laø moät trong nhöõng loaïi lính taïp
dòch, lính kieång trong quaân-ñoäi
thôøi baáy giôø (!).
Ñuùng 8 giôø
10 phuùt buoåi saùng, tröïc thaêng
caát caùnh ngay taïi baõi ñaäu trong
tö-dinh.
Buoåi sôùm
mai maët trôøi vöøa loù raïng.
Lôùp söông môø maàu hoàng
nhaït coøn bao phuû laø laø treân
ngoïn caây, nhö moät maøn khoùi moûng.
Treân ñoä cao khoaûng gaàn ngaøn
boä, tröïc thaêng hieän ñang ôû
khoâng phaän caàu Geành. Xeáp ngoài
gheá phía treân, khoaûng giöõa phi
coâng vaø toâi. OÂng vaãn giöõ
im laëng nhö thöôøng leä. Toâi nhöôùng
maét nhìn ra xa hôn, theo höôùng
tröïc thaêng bay ñeå nhaän ñònh
khoaûng caùch phía tröôùc cuûa
ñieåm ñeán, moät Landing Zone, theo chieàu
kim ñoàng-hoà 10 giôø röôõi,
höôùng Taây, Taây Baéc.
- Chuùc möøng
naêm môùi Ñaïi-UÙy Tuøng.
Toâi nghe ñöôïc
cuøng luùc gioïng Thieáu-Taù Cöûu,
vaø Ñaïi-UÙy Taán trong taàn soá
noäi boä. Vôùi taàn soá naøy
caû boïn ñöôïc töï-do thaûo
luaän, nhaän ñònh tình hình vaø
chuyeän taàm phaøo trong suoát loä trình
ñeå Xeáp khoâng nghe, khoâng kieåm
soaùt ñöôïc.
- Caùm ôn quí
vò. Toâi cuõng xin chuùc möøng naêm
môùi. Sao Thieáu-Taù, luùc naãy
phi haønh ñoaøn ñöôïc Xeáp
lì xì coù nhieàu khoâng?
Tieáng Thieáu-Taù
Cöûu cöôøi vui veû (hình nhö
gioïng cöôøi cuûa caû boán phi
haønh vieân ñöôïc nghe thaáy
cuøng luùc):
- Chaéc cuõng kha
khaù, chöa kòp môû bao thô. Coù
leõ oâng cuõng ñaõ bieát thöøa
roài, laïi coøn hoûi laøm gì. Hi`
hi`!
Theo caáp soá cuûa
moät Töôùng Tö-Leänh Vuøng, Xeáp
ñöôïc söû duïng hai maùy
bay tröïc thaêng UH-1 loaïi CNC (command & communication)
coøn raát toát. Nhaân vieân phi haønh
ñöôïc löïa choïn thuoäc vaøo
haïng öu tuù trong Sö-Ñoaøn 3 KQ (theo
lôøi Chuaån-Töôùng Tính, TL
Sö-Doaøn 3 KQ taïi caên cöù Bieän-Hoøa).
Toaùn bieät phaùi cho Tö-Leänh Vuøng
goàm saùu ngöôøi: ba só-quan goàm
phi-coâng chính vaø phuï ; ba haï só-quan
xaï thuû. Hoï chia vôùi nhau thaønh
hai toaùn leân ca ñi bay vaø xuoáng ca
tröïc ñeå ñöôïc nghæ.
Maëc duø theo thoâng leä moãi phi-vuï
chæ caàn moät phi coâng chính vaø
phi coâng phuï vôùi hai haï só-quan
phi haønh vieân; Nhöng hoâm nay ñaëc
bieät laø muøng Moät Teát neân caû
hai phi-coâng chính ñeàu coù maët,
goàm moät Thieáu-Taù vaø moät Ñaïi-UÙy,
maëc duø phi-vuï chæ ngaén khoaûng
nöûa giôø bay, keå caû ñi laãn
veà.
Ñôïi cho tröïc
thaêng qua khoûi khoâng phaän khu caàu Geành,
toâi môùi vaøo taàn-soá truyeàn-tin
Khoâng Luïc ñeå lieân laïc vôùi
Sö-Ñoaøn 18.
- Aloâ Haèng-Minh,
Haèng-Minh...Minh-Tuaán goïi, nghe roõ traû
lôøi?
...
- Haèng-Minh ñaây
Minh-Tuaán, traû lôøi!
- Aloâ Minh-Tuaán.
Haèng-Minh nghe naêm treân naêm.
- Coù phaûi 'tö-töôûng
non nöôùc' ñaáy khoâng? (Trung-UÙy
Nhó, SQ Tuøy-Vieân cuûa Tö-Leänh SÑ
18).
- Ñuùng naêm
'Ñoáng-Ña UÛng hoä' ñaây (Ñaïi-UÙy)
- A loâ, coøn bao
nhieâu may maén (minute) nöõa 'non nöôùc'
(Nhó) seõ gaëp Ñoáng-Ña?
- Anh Chín (Th. Taù
Cöûu) môùi aên ñöôïc
vaøi toâ 'phôû' (phuùt). Khi naøo
thaáy aûnh thì nhôù chaâm thuoác
huùt nghe! (ñaùnh daáu landing zone baèng
löïu ñaïn khoùi).
- Toâi nghe roõ
naêm.
- Thaåm quyeàn Haèng-Minh
ñaõ söûa soaïn xong chöa?
- Moïi chuyeän ñaõ
oån ñònh töø saùng sôùm.
Seõ gaëp 'ñoáng-ña uûng hoä'
sau. Chuùc möøng naêm môùi!
- Chuùc möøng
naêm môùi. Seõ gaëp laùt nöõa.
Taïm döùt !
Toâi chuùc Teát
laïi Trung-UÙy Nhó tröôùc khi chaám
döùt phaàn lieân laïc; moät loái
noùi chuyeän nhö thöôøng leä coá
pha cheá caùch nguïy hoùa toái ña
ñeå neáu nhôõ ñòch coù
tieáp nhaän ñöôïc thì cuõng
khoù maø hieåu roõ ñöôïc
noäi-dung.
Moïi ngöôøi
ai cuõng bieát heä thoáng truyeàn-tin
ñöôïc duøng trong quaân-ñoäi
nhö moät loaïi 'ñieän thoaïi khoâng
giaây' ñeå caùc ñôn-vò ngoaøi
maët traän lieân laïc cho thuaän tieän.
Do tính caùch 'baûo maät', caùc baûn
ñaëc leänh ñaõ ñöôïc
chæ ñònh duøng cho töøng ñôn
vò goàm coù danh-xöng vaø taàn-soá
ñeå tieáp xuùc rieâng vôùi
nhau.
Ñaëc leänh naøy
ñöôïc trung-taâm, phoøng sôû
hay ban truyeàn-tin thieát laäp vaø phaân
phoái. Tuy nhieân phaàn nhieàu caùc ñôn
vò caáp lôùn, vò chæ-huy coù
khi muoán töï choïn laáy danh-xöng cho
rieâng mình. Thí duï nhö tröôøng
hôïp cuûa Xeáp, Minh-Tuaán laø teân
ngöôøi con trai lôùn cuûa oâng
luùc ñoù ñang theo hoïc taïi Paris,
ñaõ döôïc oâng duøng laøm
danh xöng cho rieâng mình. Töông töï,
Haèng-Minh ñöôïc choïn cho thaåm
quyeàn Tö-Leänh Sö-Ñoaøn 18. Ñoù
laø teân coá Thieáu-Taù Leâ-Haèng-Minh,
baøo ñeä cuûa Töôùng Leâ-Minh-Ñaûo;
laø moät trong nhöõng só-quan chæ-huy
treû tuoåi, xuaát saéc cuûa caáp
tieåu-ñoaøn Boä-Binh trong quaân-löïc
VNCH. Thieáu-Taù Haèng-Minh, tröôùc
khi hy-sinh vì toå-quoác, ñaõ ñaùnh
thaéng raát nhieàu traän quyeát lieät
treân khaép caùc chieán tröôøng
thuoäc Vuøng 4 chieán-thuaät, vaøo nhöõng
naêm giöõa thaäp nieân 60.
Ñuùng theo lôøi
xaùc nhaän cuûa Trung-UÙy Nhó, tröïc
thaêng ñaùp xuoáng vuøng ñaùm
khoùi xanh lam, ñaùnh daáu baõi ñaùp.
Trong caùnh ñoàng coû tranh, ôû
gaàn ñoù ñaõ coù saün saøng
vaø ñang baäp buøng trong laøn gioù
ban mai, hai caùnh duø moûng ñan lieàn
nhau laøm thaønh moät vaûi leàu che moät
giaãy baøn gheá coù baày saün baùnh
möùt, trang hoaøng boâng kieång, bieåu
ngöõ möøng Xuaân; raát ñôn
giaûn cho moät böõa tieäc traø daõ
chieán. Töôùng Ñaûo vaø caùc
só-quan tham möu ñeàu cuøng coù
maët ñeå tieáp ñoùn Xeáp
taïi moät ñòa ñieåm thuoäc vuøng
traùch nhieäm cuûa trung-ñoaøn 48 Boä-Binh
döôùi quyeàn chæ-huy cuûa Trung-Taù
Thaønh. Ñaây laø moät vuøng ñoàng
baèng naèm giöõa hai ñaàu phi tröôøng
daân-söï Taân-Sôn-Nhaát vaø quaân-söï
Bieân-Hoa. Cuõng coøn laø vuøng ranh
giôùi giöõa hai tænh Bình-Döông,
Bieân-Hoøa vôùi thuû-ñoâ Saøigoøn.
Ngoaøi ra coøn tieáp giaùp caû maät
khu Tam Giaùc Saét, vì theá khu vöïc
naøy raát quan troïng trong vieäc phoøng
thuû, nhaèm beû gaãy moïi möu toan
ñòch ñaët vuõ-khí nhaém
phaùo kích vaøo thuû-ñoâ vaø
vuøng phuï caän.
Moïi ngöôøi
taäp hoïp, chôø ñôïi trong veû
maët haân hoan vôùi quaân phuïc ñoà
traän vaø caùi muõ vaûi coá höõu,
nheï nhaøng cuûa moät buoåi buoåi tieäc
möøng Xuaân; ñaõ hoaøn toaøn
khaùc haún caùi hình aûnh chieán-tranh
vôùi nhöõng chieán noùn saét
naëng neà vaãn coøn ñöôïc
ñoäi treân ñaàu tröôùc
ñoù hôn moät tuaàn leã.
Huy hieäu cuûa ñôn
vò coù hình löôõi lieàm,
töïa löôõi taàm seùt vaø
hình moät ñaàu muõi teân maøu
vaøng keøm soá 18, chöõ traéng
noåi baät treân moät neàn coù hai maàu
laø xanh nöôùc bieån vaø xanh lô.
Ñôn vò naøy
tröôùc khi mang danh Sö-Ñoaøn 18 (töø
naêm 1969) ñaõ coù teân laø Sö-Ñoaøn
10 Boä-Binh. Vaøo thôøi-kyø baét
ñaàu tröôûng-thaønh trong lòch-söû
quaân-ñoäi VNCH, moät soá dö luaän
(chaéc laïi laø yù kieán cuûa giôùi
côø baïc hoaëc neáu khoâng thì
cuõng phaûi laø daân öa 'caù ñoä'
hay ñaùnh 'soá ñuoâi') cho raèng
con soá möôøi (10) laø "soá buø"
cho neân ñôn vò mang teân ñoù
seõ khoù maø ñaùnh thaéng. Moät
soá khaùc (chaéc cuõng laïi laø
daân laøm sôû Myõ, hoaëc laø
giôùi coù lieân heä vôùi 'gi
ai' (GI)..; cho raèng soá möôøi (10) laø
"naêm bôø ten", laø soá sui (ngöôïc
laïi vôùi soá moät (1) laø " naêm
bôø oaên"). Söï thöïc thì
vieäc caûi danh xöng, trong noäi boä, söûa
ñoåi töø Sö-Ñoaøn 10 thaønh
Sö-Ñoaøn 18 chæ laø moät chuyeän
chuøng hôïp ngaãu nhieân, khoâng heà
döïa vaøo nhöõng chuyeän khoâng
töôûng, mô hoà vaø 'dò ñoan'
ñoù.
Vò chæ-huy
tieàn nhieäm cuûa Sö-Ñoaøn 18 Boä-Binh
laø Thieáu-Töôùng Laâm-Quang-Thô,
döôùi quyeàn Tö-leänh Vuøng thôøi
ñoù laø coá Ñaïi-Töôùng
Ñoã-Cao-Trí (1970). Töôùng Leâ-Minh-Ñaûo
cuõng nhö tröôøng hôïp Töôùng
Leâ-Vaên-Höng, vaøo thôøi-kyø
chaám döùt cuoäc haønh quaân ngoaïi
bieân, caû hai ñaõ cuøng leân Quaân-Khu
3 tieáp nhaän chöùc Sö Tröôûng
cuûa Sö-Ñoaøn 5 vaø 18 BB. Luùc
ñoù caû hai vò coøn ñang trong
caáp baäc Ñaïi-Taù vaø cuøng
phuïc vuï taïi Vuøng 4 Chieán-Thuaät
(cuoái naêm 70 ñaàu naêm 71).
Sau cuoäc haønh quaân
ngoaïi bieân (ñaùnh vaøo trung-öông
Cuïc mieàn Nam (COSVN), Thieáu-Töôùng
Laâm-Quang-Thô, vò cöïu Tö-Leänh
Sö-Ñoaøn, ñaàu naêm 71 ñöôïc
chính-phuû ñeà cöû naém chöùc
vuï Chæ-Huy Tröôûng, Tröôøng
Voõ Bò Quoác-Gia ôû Ñaø-Laït;
moät Hoïc-Vieän noåi tieáng ñaøo
taïo só-quan Boä-Binh hieän dòch, töøng
ñöôïc so saùnh nhö moät West Point
cuûa quaân-ñoäi Hoa-kyø.
Thôøi ñoù
boä chæ-huy cuûa Sö-Ñoaøn coøn
ñoùng taïi Long-Giao thuoäc tænh Long-Khaùnh.
Cuõng nhö hai Sö-Ñoaøn
baïn laø SÑ 5 vaø SÑ 25 BB, Sö-Ñoaøn
18 ñaõ tích cöïc hoaït ñoäng
trong vuøng laõnh thoå traùch nhieäm goàm
coù 4 (?) trong toång soá tænh vaø thò-xaõ
cuûa Vuøng 3 chieán-thuaät; goàm caùc
Tænh Long-Khaùnh, Bieân-Hoøa, Phöôùc-tuy
vaø Bình-Tuy (giaùp giôùi tænh
Bình-Thuaän vaø Laâm-Ñoàng).
Do nhöõng thaønh
tích gaët haùi ñöôïc cuûa
sö-ñoaøn 18 Boä Binh, ñaëc bieät
laø nhöõng traän ñuïng ñoä
nhaèm giaûi quyeát chieán-tröôøng
chôùp nhoaùng, sôùm vaõn hoài
caùc truïc loä giao -thoâng gaàn khu vöïc
Traûng Bom, nhaát laø taïi vuøng ngaõ
3 Giaàu Daây treân Quoác-Loä 1. Cuõng
nhö töø khu vöïc Gia-Kieäm, Tuùc-Tröng,
Ñònh-Quaùn..v...v cuûa QL. 20 noái vôùi
vuøng Cao Nguyeân Laâm-Ñoàng vaø
mieàn Trung. Treân QL. 1 cuõng coøn phaûi
keå theâm khuùc röøng Laù (phía
Baéc maät khu Maây Taøu) ñöôøng
ñi ra tænh Bình-Tuy tröôùc khi ra
Trung. Cuõng phaûi keå theâm Tænh Loä
2 theo höôùng Nam Baéc noái Long-Khaùnh
vôùi Phöôùc-Tuy phaûi ñi qua
vuøng maät khu ñòch laø Bình-Giaû
vaø An-Vieãn..
Xeáp, trong nhöõng
buoåi noùi chuyeän vôùi caùc só-quan
tham-möu caùc caáp, ñaõ töøng
meänh danh vò Tö-Leänh Sö-Ñoaøn
18 nhö moät "Ngöôøi Huøng" Xa Loä.
Bôûi vì chính oâng ñaõ ñích
thaân chæ huy ñaùnh, nhoå nhöõng
caùi "choát" do ñòch quaân thieát
laäp doïc theo Quoác Loä vaø Tænh Loä;
muïc ñích chuùng laøm giaùn ñoaïn
söï löu thoâng töø caùc tænh
phía Ñoâng, vaø Trung phaàn vôùi
Thuû-Ñoâ Saøigoøn.
"Choát" laø moät
trong nhöõng 'ñieåm' chieán thuaät
cuûa Coäng quaân. Chuùng lôïi duïng
vaøo ñòa theá ñeå döïng
neân nhöõng choát vöøa duøng
ñeå aån nuùp (phoøng thuû), vaø
vöøa nhaém baén seû (taán coâng),
tieâu hao quaân soá vaø luõng ñoaïn
tinh-thaàn quaân-ñoäi ta. Cho neân coøn
ñöôïc coi laø nhöõng hoá
chieán ñaáu, coù coâng duïng nhö
laø moät loaïi coâng söï phoøng
thuû. Nhöõng hoá ñaõ ñöôïc
ñaøo xaâu döôùi ñaát
coù hình daïng nhö chöõ L, chöõ
U hay chöõ V; ñöùng rieâng reõ
vaø caùch nhau khoaûng traêm thöôùc.
Chieàu ngang moãi hoá chöøng boán,
naêm taác. Chieàu daøi khoaûng thöôùc
hai, chieàu xaâu ñöùng gaàn tôùi
ngang ngöïc. Ñaát ñaøo leân
ñöôïc chaát thaønh uï baén.
Moät trong nhöõng nhaùnh, thí-duï cuûa
hình chöõ L, ñöôïc che laøm
maùi baèng thaân caây vaø ñaép
ñaày ñaát. Beà daày töø
nöûa thöôùc. Moãi choát coù
hai hay ba teân VC phuï traùch. Tuøy theo tính
caùch quan troïng, thöôøng coù toå
lieân laïc giöõ nhieäm vuï tieáp
teá, thaêm nuoâi. Choát thöôøng
ñöôïc ñaøo taïi vò trí
khuaát laáp gaàn saùt truïc loä giao-thoâng
ñeå deã daøng khoáng cheá vieäc
di chuyeån cuûa daân söï cuõng nhö
quaân-söï. Thöïc ra chæ coù vaøi
teân trong moãi choát, nhöng coù theå
laøm giaùn ñoaïn loä trình tieán
quaân cuûa ñôn-vò baïn, cuõng
nhö söï giao-thoâng daân söï coù
khi maát caû ngaøy trôøi.
Sau moãi traän bò
phuïc kích, phaûn öùng cuûa ñôn
vò baïn (VNCH vaø Ñoàng-minh) thöôøng
thöôøng duøng phaùo-binh hoaëc khoâng-quaân
ñeå baén, oanh kích vaøo nhöõng
vuøng khaû nghi, roài sau ñoù môùi
tieán coâng ñeå thanh toaùn, giaäp
taét nhöõng oå khaùng cöï. Sau
luùc khai hoûa, teân lính VC naøy ñaõ
döï truø moät cuoäc phaûn coâng
baèng nhöõng traän möa ñaïn hay
bom neân seõ vaøo nuùp döôùi
phaàn hoá coù maùi che ñeå traùnh
ñaïn.
Sau phaàn hoûa taäp,
quaân ta tieán vaøo vuøng khaû nghi ñeå
luïc soaùt. Nhöõng teân VC coøn ñöôïc
soáng soùt seõ rôøi choã aån
nuùp, trôû laïi vò theá cuõ,
tieáp tuïc cuoäc baén seû vaøo nhöõng
ngöôøi lính VNCH tieân phong.
Gioáng nhö moät
troø chôi 'cuùt baét' gieát ngöôøi,
giöõa nhöõng "toå" goàm vaøi
teân VC naèm vuøng ñoái choïi vôùi
ñôn-vò lính taùc chieán quoác-gia.
Nhöõng teân khi ñöôïc chæ
ñònh 'ñoùng choát' ñöôïc
coi nhö laø vaät hy sinh. Chuùng ñaõ
ñöôïc traûi qua nhöõng lôùp
hoïc taäp, huaán luyeän, cuõng ñaõ
bò tích cöïc nhoài soï nhö boïn
"sinh Baéc, töû Nam" cuûa ñaùm boä
ñoäi CS Baéc-Vieät.
Sau khi thanh toaùn
xong caùc choát, quaân ta ñaõ raát
nhieàu laàn phaùt hieän nhöõng xaùc
cheát cuûa ñòch ñöôïc
xieàng chaân vôùi nhau taïi choã.
Caùi vaät chöùng ñoù ñaõ
noùi leân söï chieán ñaáu tuyeät
voïng cuûa ñaùm ngöôøi cuoàng
tín theo chuû thuyeát Coäng-Saûn. Thaäm
chí coù nhöõng thaây coøn bò
treo luûng laúng treân caønh caây cao-xu
(coù leõ ñaáy laø moät loaïi
"khoâng" choát ñoái nghòch vôùi
nhöõng "ñòa" choát taïi moät
bìa röøng caïnh ñöôøng
loä.
Thay vì yeâu
caàu khoâng-quaân vaø phaùo binh ñaùnh
phuû ñaàu, nhö laø caùch giaûi
quyeát theo thoâng leä, Töôùng Leâ-Minh-Ñaûo,
vò tö-leänh Sö-Ñoaøn 18 ñaõ
duøng nhöõng toaùn thaùm kích thieän
chieán ñeå ñaùnh choát. OÂng
muoán tieát giaûm löôïng bom vaø
ñaïn ñaïi-baùc, laïi vöøa
traùnh ñöôïc söï thieät haïi
ruoäng vöôøn nhaø cöûa cuõng
nhö tính maïng ngöôøi daân trong
vuøng chaïm suùng. Sau nhöõng kinh nghieäm
taùc chieán, vieäc thanh toaùn "choát"
phaûi döïa vaøo nhöõng yeáu toá
quaân-söï trong ñoù can-ñaûm,
kieân nhaãn vaø nhaän ñònh kòp
thôøi laø nhöõng yeáu-toá
quan troïng nhaát. Tröôùc heát phaûi
phaùt hieän ra höôùng baén cuûa
ñòch quaân ñeå töø ñoù
tìm thaáy ñöôïc vò-trí
ñoùng choát. OÂng duøng caùc toaùn
thaùm kích cuûa ñôn-vò trinh saùt,
ngöôøi lính thieän chieán cuûa
sö-ñoaøn ñeå ñöông ñaàu
moät caùch höõu hieäu vôùi nhöõng
toå ñaëc coâng, caùc toaùn giöõ
choát cuûa ñòch.
Söï thaønh coâng
trong noã löïc phaù choát, caáp thôøi
giaûi toûa quoác-loä vaø giaûm thieåu
nhöõng thieät haïi cho ñòa-phöông
cuûa Töôùng Leâ-Minh-Ñaûo, Tö-Leänh
Sö-Ñoaøn 18 Boä Binh, khoâng nhöõng
ñaõ ñöôïc baùo-chí,
quaân-ñoäi vaø ñoàng baøo
ghi nhaän maø coøn gaây ñöôïc
söï caûm phuïc cuûa caùc löïc-löôïng
ñoàng minh ñang tham chieán taïi Vieät-nam
luùc baáy giôø.
,
3.
Khoaûng nöûa
tieáng ñoàng hoà sau khi veà ñeán
tö-gia taïi caàu Kinh, khu cö-xaù Thanh-Ña
thuoäc ngaõ tö Haøng Sanh, toâi töï
tay boác nghe maùy ñieän thoaïi:
- Aloâ, anh Tuøng,
aø Ñaïi-uùy Tuøng coù phaûi
khoâng? Huaán ñaây. Coù tin baùo
anh ñeå trình leân Xeáp...
Toâi boãng hoài
hoäp khi nhaän ñöôïc gioïng quen
thuoäc cuûa vò só-quan tröïc taïi
trung-taâm haønh-quaân ôû Boä Tö-Leänh
Quaân-Ñoaøn III. Ñoàng hoà tay
luùc ñoù kim ngaén chæ hôn 10 giôø
saùng. Ñaïi-uùy Huaán noùi tieáp:
- Maùy bay tröïc
thaêng chôû Ñaïi-taù tænh-tröôûng
Bình-Tuy bò rôùt saùng nay. Hieän
toâi ñang theo doõi, coù tin theâm seõ
goïi anh ngay.
- Tröïc thaêng
coù chaùy khoâng? toâi gaëng hoûi.
- Khoâng. khoâng
thaáy coù baùo caùo laø chaùy.
Toâi chuyeån lôøi
qua ñaïi-uùy Huaán, yeâu caàu trung-taâm
haønh-quaân tieáp tuïc theo doõi
vuï maùy bay rôùt vaø baùo caùo
ngay nhöõng tin töùc nhaän ñöôïc
töø caùc tieåu-khu veà caùc vuï
VC caém côø trong möu toan 'daønh daân,
laán ñaát' vaøo dòp Teát Nguyeân-Ñaùn.
Ñaët oáng
nghe trôû laïi vò-trí cuõ, nhöng
toâi coøn ñöùng taàn ngaàn
beân keä maùy ñieän-thoaïi vì
chöa bieát seõ phaûi laøm vieäc gì
tröôùc tieân.
Tin nhaän ñöôïc
duø chöa ñaày ñuû, toâi cuõng
vaãn coù theå trình vôùi Xeáp,
coi nhö moät tin sô khôûi. Nhöng coøn
gia-ñình cuûa Ñaïi-taù Huyønh-Coâng-Thaønh,
tænh-tröôûng Bình-Tuy, thì phaûi
laøm sao ñaây? Só-quan tröïc bieát
toâi laø ngöôøi thaân cuûa oâng
neân voäi goïi baùo tin cho toâi ngay töùc
khaéc, maëc duø chöa kòp phoái kieåm.
Tin ñoù xaåy ra ñuùng laø moät
caùi shock cho chính caù toâi vaøo ngay
buoåi saùng ngaøy Muøng 1 Teát.
Neáu maùy
bay chæ bò rôùt, nhöng khoâng chaùy
(töï döng toâi ñem so saùnh kinh nghieäm
vôùi tröôøng hôïp caùi
cheát cuûa coá Ñaïi-Töôùng
Trí) thì phaàn soáng cô may coøn
ñöôïc moät chuùt hy voïng mong
manh. Nhö vaäy haõy taïm quyeát ñònh
chöa baùo caùi tin naøy cho baø chò
cuûa toâi bieát. Ñôïi ñeán
khi phoái kieåm laïi vôùi Ñaïi-uùy
Huaán, ñeå coù tin töùc chính
xaùc lieân heä ñeán tính maïng
cuûa choàng chò, luùc ñoù baùo
caùi tin khoâng vui naøy thì cuõng chöa
phaûi laø muoän.
Xeáp giöõ
nguyeân veû traàm ngaâm coá höõu
cuûa oâng khi nghe toâi noùi heát caâu.
Moät khaéc sau ñoù Xeáp môùi
chæ thò cho toâi:
" Anh goïi Ñaïi-Taù
Löông, Phuï-Taù Haønh-Quaân, noùi
oâng lieân laïc nhaéc nhôû caùc
tieåu-khu haõy caån thaän trong thôøi-gian
ngöng baén, nhaát laø vaøo dòp
Teát naøy. Hoûi xem oâng ta coù bieát
theâm gì veà tai naïn maùy bay cuûa
Ñaïi-Taù Thaønh khoâng?"
Veû maët cuûa
Xeáp baáy giôø gioáng nhö luùc
nghe ñöôïc tin Trung-Taù Nguyeãn-Vieát-Caàn
bò truùng ñaïn cheát trong luùc
caùnh quaân cuûa oâng, trung-ñoaøn
33 Boä Binh (taêng phaùi töø Sö-Ñoaøn
21 BB cuûa Quaân-Khu 4); saép söûa böùng
xong nhöõng choát cuoái cuøng cuûa
ñòch quaân treân Quoác loä 13 taïi
khu ñoàn ñieàn Xa Cam, Xa Caùt ngoõ
haàu sôùm giuùp quaân taêng vieän
cuûa ta 'baét tay' ñöôïc vôùi
ñôn-vò truù phoøng taïi thò-xaõ
An-Loäc (thöôïng tuaàn thaùng 6/72).
Dö luaän ñaõ
ñoaùn khoâng laàm, boïn VC Maët Traän
Giaûi Phoùng vaø coäng-saûn Baéc-Vieät
ñaõ manh taâm döïa vaøo ñieàu
khoaûn cuûa Hieäp-Öôùc (ngöng baén
taïi choã) chuùng lôïi duïng dòp
ngöng baén trong 3 ngaøy Teát, ñaõ
tích cöïc 'caém côø' ñeå
chöùng toû vôùi ICCS, UÛy-ban quoác-teá
kieåm-soaùt ngöng baén, laø vuøng
ñaát ñoù ñang 'thuoäc quyeàn
chuùng kieåm soaùt'.
Toâi coøn nhôù
trong laàn ñoïc thoâng-ñieäp cuoái
naêm, Toång-Thoáng coù nhaán maïnh
raèng neáu boïn coäng-saûn laïi vaãn
vi phaïm, lôïi duïng thôøi gian ngöng
baén ñeå xaâm nhaäp phaù laøng
phaù xoùm; ñoàng baøo muoân ngöôøi
nhö moät, haõy can-ñaûm noå suùng
vaøo ñaàu chuùng!
Tröôøng hôïp
maùy bay cuûa Ñaïi-Taù Thaønh bò
rôùt trong luùc bay thò saùt haønh
ñoäng ' caém
côø cuûa ñòch' taïi caùc laøng
heûo laùnh trong khu vöïc tænh; cuõng
ít nhieàu lieân heä ñeán caùi
chieán dòch naøy.
Sau khi laøm xong boån
phaän baùo tin cho ngöôøi chò ôû
cö-xaù Toång Tham-Möu bieát laø choàng
chò bò naïn vaø ñang treân ñöôøng
taûn thöông veà Toång Y-Vieän Coäng-Hoøa;
toâi baét lieân laïc ñöôïc
vôùi Trung-UÙy Cöôøng, vaên-phoøng
tænh-tröôûng, ñeå muoán töï
tai nghe ñöôïc moät trong nhöõng
naïn nhaân töôøng thuaät laïi noäi
vuï.
-" Maùy bay rôùt
- lôøi Trung-uùy Cöôøng - trong luùc
Ñaïi-Taù ra thò saùt vuøng Ñoâng
Baéc cuûa tænh, choã ranh giôùi
tænh Bình-Thuaän. Ñòa phöông
naøy töông ñoái bò VC caém
côø nhieàu hôn so vôùi caùc
choã khaùc trong tænh.
-" Tröïc thaêng
rôùt maø khoâng bò chaùy laø
may laém roài. Toâi noùi.
-" Vaâng, ñuùng
vaäy. Chuùng toâi raát may maén. Neáu
khoâng chaéc chaén giôø naøy ñaõ
bò cheát nhö maáy con heo thui roài. Nhieàu
khi aåu laïi laø caùi hay. Boïn chuùng
toâi khoâng ai chòu buoäc seat belt thì
laïi chæ bò thöông nheï. Luùc
rôùt chaïm ñuïn caùt, thì maïnh
ai naáy bò baén vaêng tung toùe moãi
ngöôøi moät choã. Sau luùc hoát
hoaûng, tænh trí, kieåm laïi môùi
bieát mình chæ bò traày truïa. Ñöôïc
chôû vaøo beänh xaù chi-khu baêng
boù laïi laø xong. Coøn Ñaïi-Taù
vì bò raøng cöùng vôùi gheá
ngoài neân oång bò söùc doäng
khaù maïnh vaøo luùc chaïm ñaát.
Toâi ngaét lôøi,
ñaët caâu hoûi tieáp:
-" Anh coù thaáy
oång bò ngaát xæu hay coøn tænh?
Coù phaùt hieän ñöôïc veát
thöông naøo treân ngöôøi khoâng?
-" Khoâng. Luùc
toâi leát ñöôïc laïi gaàn
oång, thì thaáy Ñaïi-Taù vaãn
tænh vaø nhìn toâi. Nhöng coù ñieàu
oâng khoâng noùi hoaëc nhuùc nhích
ñöôïc. Hoaøn toaøn khoâng cöû
ñoäng cho ñeán khi maùy bay taûn
thöông töø quaân-ñoaøn tôùi
chôû oâng veà Toång Y-Vieän.
Toâi coøn ñöôïc
bieát phi-haønh ñoaøn baùo caùo
vôùi Ñaïi-Taù Thaønh laø
möïc saêng gaàn caïn, vaø ñöôïc
söï ñoàng yù neân gheù Phan-Thieát
ñoå saêng cho gaàn. Maùy bay ñöôïc
ñaùp xuoáng moät traïm tieáp lieäu
coù moät boàn saêng cuûa SÑ 2 Khoâng-Quaân
ngay gaàn ranh giôùi cuûa tænh Bình-Tuy
vaø Bình-Thuaän.
Toâi thaéc maéc
hoûi:
- Anh coù bieát
nguyeân nhaân taïi sao maùy bay rôùt?
Coù ai nghe thaáy tieáng suùng baén
töø döôùi ñaát leân khoâng?
- Khoâng phaûi vaäy
ñaâu Ñaïi-uùy. Saùng nay tình
hình töông ñoái im laëng. Nhöõng
nôi lính cuûa ta ñeán haï côø
cuûa boïn maët-traän-giaûi-phoùng, khoâng
heà coù chaïm suùng. Côø cuûa
chuùng coù leõ ñöôïc leùn
treo leân töø khuya hoâm tröôùc.
Saùng ngaøy neáu phaùt hieän ñöôïc,
caùc hoäi-ñoàng Xaõ môùi
ñieän trình leân Chi-Khu vaø Tieåu-Khu.
Toâi cuõng khoâng
roõ nguyeân nhaân laøm maùy bay rôùt
-Trung-UÙy Cöôøng noùi tieáp- Chæ
bieát khi chaâm ñaày saêng, vöøa
boác leân ñöôïc quaù ngoïn
caây thì boãng nghe moät tieáng "buïp",
caùnh quaït ngöøng quay vaø thaân
taàu rôùt xuoáng ñuïn caùt
nhö moät traùi chuoái chín. Nhö vöøa
roài coù noùi vôùi Ñaïi-UÙy,
boïn chuùng toâi khoâng thaét giaây
nòt gheá neân bò vaêng moãi ñöùa
moãi ngaû. Rieâng toâi bò thöông
moät beân hoâng vaø caùnh tay trong luùc
teù nghieâng; ñaõ coá leát laïi
phía tröïc thaêng xem tình traïng Ñaïi-taù
theá naøo. Toâi thaáy oâng bò naèm
nghieâng cuøng chieàu vôùi maùy
bay, ngöôøi vaãn bò coät cöùng
vaøo baêng gheá.
OÂng vaãn tænh
taùo nhìn toâi, nhöng tuyeät nhieân
khoâng coù cöû chæ naøo khaùc.
Nhöõng ngöôøi
thaùp tuøng Ñaïi-Taù bò vaêng
ra khoûi tröïc thaêng, caùch ñoù
cuõng khoâng xa. Rieâng ñaùm phi haønh
ñoaøn bò thöông nheï nhaát,
vì tai naïn maùy bay ñoái vôùi
hoï laø nhöõng kinh nghieäm ñaõ
töøng phaûi traûi qua trong cuoäc ñôøi
khoâng vaän.
- Coù ai nghó ra
laø trong saêng coù nöôùc khoâng?
Toâi ngaét lôøi Trung-UÙy Cöôøng
baèng baèng moät caâu hoûi vöøa
nghó ñöôïc töùc thì.
- Cuõng coù theå
laém Ñaïi-uùy aï. Phi coâng hoï
cuõng nghi nhö vaäy. Nhöng cuõng phaûi
ñôïi ban Hai (G2) ñieàu tra, vaø
cho bieát keát quaû. Luùc naãy Ñaïi-UÙy
hoûi toâi coù nghe ñöôïc tieáng
suùng naøo töø ñaát baén
leân hay khoâng? Toâi thaät söï khoâng
ghi nhaän ñöôïc gì. Saùng nay,
tình hình noùi chung thì töông ñoái
yeân tónh.
Rieâng caù nhaân,
toâi khoâng nghó laø coù phaù hoaïi
trong noäi vuï. Coøn chuyeän trong saêng coù
nöôùc thì coù theå laø moät
nghi vaán 'ñaùng tin caäy'.
Hoài ñoù
ôû Saøigoøn ñaõ coù raát
nhieàu vuï duøng saêng "traéng" thay cho
saêng "vaøng" ñeå chaïy xe Honda vaø
caùc loaïi xe gaén maùy. Thaäm chí
saêng traéng coøn ñem ñun beáp,
thay theá cho daàu hoâi. Ñaõ coù
nhöõng vuï chaùy nhaø xaåy ra cho
nhöõng gia-ñình duøng loaïi saêng
naøy, ñaëc bieät ôû nhöõng
xoùm lao-ñoäng trong khu vöïc thaønh-phoá.
Saêng "traéng"
laø loaïi saêng khoâng maàu saéc,
troâng gioáng nöôùc laõ. Loaïi
naøy duøng cho maùy bay, coù teân laø
JP-4 ñöôïc tröõ trong nhöõng
boàn chöùa taïi traïm tieáp-lieäu
khoâng-quaân. Saêng maùy bay JP-4 coù löôïng
oác-tan raát cao, neân deã boác chaùy
gaáp möôøi laàn so vôùi saêng
"vaøng"; loaïi saêng ñöôïc baùn
treân thò tröôøng: saêng suyùp-pe
hay saêng coù pha nhôùt.
Lyù do chính laøm
saêng traéng thònh haønh laø vì
loaïi naøy laø saêng laäu, coù giaù
reû khaùc nhau tuøy theo nôi cung caáp.
Muoán duøng, tröôùc heát khi ñöôïc
huùt khoûi töø maùy bay hay boàn
chöùa, saêng traéng JP-4 phaûi ñeå
ôû ngoaøi cho bay hôi. Neáu ñem
duøng ngay töùc khaéc, löôïng
oác-tan coøn nguyeân seõ phaù maùy;
laøm cho maùy xe bò 'loät deân'.
Töông töï
khi duøng ñun beáp, löûa seõ phöït
chaùy deã daøng gaây neân hoûa hoaïn.
Duõng töøng
thaáy nhieàu laàn haï-só Phan (phi haønh
ñoaøn), sau moãi moät phi vuï ñeàu
mang theo moät thuøng saêng JP-4 veà Saøigoøn
ñeå duøng. Soá saêng ñöôïc
ñöïng trong thuøng saét (loaïi thuøng
chöùa ñaïn ñaïi-lieân M60) khoaûng
hôn 4 lít; ñuû giuùp Phan khoâng
toán tieàn mua saêng, ít nhaát cuõng
vaøi laàn ñi vaø veà cho nhöõng
ngaøy laøm vieäc taïi Bieân-Hoøa.
Saêng traéng
khi bò huùt töø boàn chöùa,
nöôùc laõ seõ ñöôïc
chaâm vaøo ñeå thay theá soá löôïng
saêng beân trong bò thaát thoaùt nhaát
laø trong thôøi-gian coù nhöõng
vuï thanh-tra ñònh kyø xaåy ra. Keát
quaû ñöa ñeán laø boä phaän
maùy bò truïc traëc vì coù nöôùc
trong saêng, sui hôn nöõa thì ñoäng
cô ngöng hoaït ñoäng. Maùy bay bò
taét maùy baát töû neân chæ
coøn coù nöôùc rôùt xuoáng
ñaát nhö traùi chuoái ruïng. Ñoù
chính laø nghi vaán, khieán coù theå
tin raèng tröïc thaêng chôû Ñaïi-Taù
Tænh-Tröôûng Bình-Tuy bò rôùt
sau khi ñöôïc chaâm ñaày saêng
(khoâng may coù laãn nöôùc) cuûa
moät traïm tieáp-lieäu trong ranh tænh Bình-Thuaän.
-" Caùm ôn chuù
ñaõ baùo tin cho chò hay. Chaéc chò
phaûi ñeán ngay Toång Y-Vieän cho kòp
chuyeán tröïc thaêng chôû anh veà..."
Sau khi nhaän ñöôïc
moät tin chaúng laønh, ngöôùi chò
thaûng thoát noùi vôùi Duõng trong
noãi xuùc ñoäng boäc phaùt.
Choàng chò, Ñaïi-taù
Thaønh bò naïn trong chuyeán bay thò saùt
vuï 'caém côø', möu ñoà "daønh
daân, laán ñaát' cuûa phe coäng saûn
Baéc-Vieät. Giaây nòt gheá ñaõ
giöõ chaët oâng trong tö theá ngoài,
neân toaøn thaân ñaõ bò doäng
maïnh khi tröïc thaêng rôùt. Vaøi
ñoát xöông soáng löng, phía
gaàn coå, bò nöùt ñeø eùp
vaøo giaây thaàn kinh, khieán toaøn thaân
oâng bò teâ lieät. Sau khi nhaäp vieän,
moãi laàn döôïc duïng cuï keùo
daõn choã khôùp xöông ñoù
ra, thì oâng coù theå noùi chuyeän
ñöôïc. Nhöng söùc caêng daõn
ñeå laâu seõ gaây theâm ñau
ñôùn cho beänh nhaân, neân cuoäc
nhaân vieân trong beänh-vieän sau ñoù
laïi phaûi traû oâng veà vò theá
cuõ. Trong luùc töù chi bò ruõ
lieät, nhöng qua ñoâi maét, troâng
oâng vaãn coøn tænh taùo.
Sau thôøi gian hôn
4 thaùng naèm ñieàu trò taïi Toång
Y-Vieän Coäng-Hoøa, Ñaïi-taù Thaønh
ñaõ chuùt hôi thôû cuoái
cuøng. Theâm moät linh hoàn cuûa ngöôøi
quaân nhaân nöõa ra ñi, nhöng chaéc
chaén trong ñoù vaãn khoân nguoâi
moät nieàm öôùc voïng queâ-höông
thanh-bình. Ñaát nöôùc coù
4 quaân-khu cuûa toång coäng boán vuøng
chieán-thuaät, trong suoát cuoäc ñôøi
binh nghieäp cuûa hai möôi moát naêm,
Ñaïi-taù Huyønh-Coâng-Thaønh ñaõ
phuïc vuï heát thaåy caû ba Vuøng Chieán-Thuaät,
chæ tröø moät vuøng Quaân-Khu 4 oâng
chöa coù dòp ñöôïc phuïc
vuï maø thoâi.
Cuøng vôùi
soá phaän nhö oâng, coøn bieát bao
nhieâu nhöõng ngöôøi lính voâ-danh
vaãn tieáp tuïc hy-sinh sau khi moät neàn
Hoøa-Bình ñaõ ñöôïc
taùi laäp treân ñaát nöôùc
(!). Treân maûnh ñaát queâ-höông
vôùi thaûm caûnh chieán-tranh keùo
daøi ñeán taän cuøng noãi khoán
khoù, khoå ñau; muøa Xuaân döôøng
nhö vaãn chöa xuaát hieän vôùi
ñaày ñuû yù nghóa cuûa söï
mong ñôïi.
Khoâng keå ñöôïc
heát nhöõng gia-ñình coù caùc
con, em, choàng, cha... ñaõ tröïc-tieáp
gaùnh chòu haäu quaû cuûa moät cuoäc
chieán ñaáu cho chính-nghóa, nhaèm
giöõ nöôùc, döïng nöôùc
vaø baûo veä lyù töôûng töï-do
cuûa mieàn Nam. Rieâng naêm 1972, moät naêm
tröôùc khi Hieäp-Ñònh ngöng baén
ra ñôøi, nhöõng gia-ñình
coù thaân nhaân hy-sinh vì toå-quoác:
bieát bao gia-ñình cuûa nhöõng ngöôøi
'chieán-só voâ-danh', cuõng nhö gia-ñình
cuûa nhöõng ngöôøi 'coù danh
phaän' ñaõ hy-sinh cho toå-quoác, maø
toâi ñaõ coù dòp ñöôïc
bieát nhö Trung-taù Caàn, Ñaïi-Taù
Baûo, Ñaïi-Taù Ñöùc vaø
Ñaïi-Taù Thaønh v..v.. thì Xuaân
Quí-Söûu, 1973; vaãn phaûi ñöôïc
coi laø moät 'Muøa Xuaân khoâng ñeán'.
//
Nguyeãn Ngoïc Tuøng
---------------------------------
(Vaøi ñoaïn
ñöôïc trích trong baøi vieát
cho VTX, Saøigon 74)
thaùng 4, 03 |