MÔI SINH TINH
THẦN
Tầm quan trọng của vấn đề
môi sinh trong đời sống , sự kêu gọi mọi người tham gia
vào các chương trình bảo vệ, làm sạch môi sinh đã đuợc nói tới rất nhiều . Môi
sinh trong đời sống gồm 2 phần : vật chất và tinh thần.
Bài này chỉ xin trình bày tóm tắt một khía cạnh của việc làm sạch môi sinh tinh
thần mà thôi .
Khi ngồi trước máy ðiện
toán ðọc thư, xem tin tức,liên lạc với bạn bè thì đó
chính là một phần của đời sống tinh thần . Đọc thư mà gặp những chuyện không
vui, làm cho ta bực mình thì môi sinh tinh thần đó đã bị ô nhiễm .
Những ô nhiễm môi sinh tinh
thần trên lưới có rất nhiều : thông tin sai, bóp méo sự
thực, không chứng minh mà chỉ phỏng ðóan ( ASSUME ), gán ghép rồi kết luận , tạo
nên những " thảo luận ồn ào " , v...v.... Sống trong một xứ dân chủ, hô hào
tranh ðấu cho dân chủ, cho tự do ngôn luận mà lại tìm cách ngăn cản nguời khác
nói lên sự thật bằng cách này cách khác , cung đều có
phản ứng nguợc.... Tất cả các sự kiện kể trên đã góp phần làm
ô nhiễm môi sinh trong đời sống tinh thần trên lưới. Ðây là ðiều ðáng tiếc và mỗi ngýời ðều có thể dễ dàng góp phần cải
thiện môi sinh tinh thần này qua sự thảo luận xây dựng, ôn hòa.
Một đề tài đưa lên diễn đàn
thì góp ý, thảo luận là điều đương nhiên phải có . Nếu
phê bình góp ý đúng thì cám ơn và sửa . Nếu chỉ trích
sai thì gỉai thích . Với những người không ðủ khả nãng
lý luận , chỉ gán ghép, dùng những lời lẽ mạt sát hay đang nóng giận ... thì bỏ
qua , không trả lời vì với thời gian, mọi chuyện đều sẽ sáng tỏ . DƯ LUẬN RẤT CÔNG MINH. Đó là cách thông
thường giúp làm sạch môi sinh trên lưới.
Một hiện tượng ðang xẩy ra
làm ô nhiễm môi sinh tinh thần mà không có thể dùng các phương cách trao ðổi
thông thường kể trên ðể cải thiện ðược : ðó là hiện tượng bọ, sâu máy
tính.
Kể từ khi sâu máy tính
" Netsky " xuất hiện, với khả nãng giả mạo ðịa chỉ
người này ðể gửi thư cho ngýời khác, thì hiện tượng ðiện thư giả mạo ðịa chỉ ðể
phát tán bọ, sâu máy tính ngày cang lan rộng. Trong cộng ðồng ngýời Việt hải
ngoại, trên các diễn ðàn, hiện tượng này có vẻ càng ...nở rộ hơn ! . Ðiều này làm cho ngưõì xử dụng lưới ...mất vui, lúc
nào cũng căng thẳng, lo sợ, ðề phòng bị sâu bọ máy tính phá máy, hoặc là bị hiểu
nhầm về hành động bất xứng này , nên cố gắng giữ kín
địa chỉ điện thư để khỏi bị vạ lây bằng cách ...im lặng, không đóng góp ý kiến
dù thấy những việc...chướng tai gai mắt ! Chính sự im lặng cho "an toàn" này ðã gián tiếp làm cho môi sinh tinh thần bị ô
nhiễm thêm!
NGUYÊN NHÂN
NÀO ĐÃ ĐƯA ĐẾN TÌNH TRẠNG SÂU BỌ MÁY TÍNH LAN TRÀN NHƯ NGÀY NAY ?
Xin ghi lại ðây những ý
kiến thu lượm ðược trên các diễn ðàn, lúc ..." trà dư tửu hậu
" với bạn bè:
- Một phần là do máy bị
nhiễm sâu bọ máy tính phát tán thật , mà phần khác là
do kẻ xấu cố ý gửi mà làm như là do máy bị ...ô nhiễm sâu bọ ...tự phát tán mà
ðương sự không biết.Những kẻ phát tán sâu bọ máy tính là những kẻ làm theo lệnh
hoặc chỉ vì đồng tiền, miếng com, manh áo...hoặc bị xúi dục ...làm bậy mà không
hay ... hoặc là hành động của kẻ ngông cuồng....
- Có ý kiến cho rằng hiện
tuợng sâu máy tính lan tràn giúp các hãng sản xuất nhu liệu chống sâu bọ điện
toán kiếm tiền và dẫn đến nghi ngờ phải chăng nhóm phát tán và nhóm phòng chống
sâu bọ điện tóan đều là...một ???
- Đấy là hình thức đe dọa
khủng bố tinh thần có tổ chức nhằm mục đích làm cho người nhận bị phân tâm, lo
ðề phòng sâu bọ điện tóan mà không còn thì giờ nghĩ tới, làm chuyện khác....có
hại cho công việc của họ!
-Có ý kiến cho rằng đấy là
hình thức gây nghi ngờ chia rẽ giữa những người quen biết nhau
...
Một ðiều ðáng chú ý là các
anh em trên diễn đàn CVA đều đã biết và quen với trò thư giả mạo gửi sâu bọ máy tính này nên chẳng ai nêu thắc mắc
khi thấy những thư như vậy xuất hiện trên diễn ðàn trong thời gian gần ðây.
Anh em chỉ than là "bị tấn công "khi nhận được nhiều thư chứa
sâu bọ máy tính!
Ðiều chắc chắn là không một
ai, một tổ chức, một hãng cung cấp dịch vụ chuyển thư nào chấp nhận việc phát
tán sâu bọ ðiện toán .
Phản ứng của mỗi ngýời khi
nhận ðược thư chứa sâu bọ ðiện toán ðều khác nhau và
ðưa tới hậu qủa khác nhau. Khi nhận ðược thư chứa virus mà cứ im lặng xóa ði,
cho là xong, hoặc chỉ báo ðộng cho mọi người biết với ðôi dòng bực tức , " luân lý gíao khoa thư " , ...chỉ làm cho " ma virus"
...khoái chí ..., thêm lộng hành ...và không giúp ích gì cho việc làm sạch môi
sinh trên lưới hết .
Theo thời gian, "kỹ thuật"
phát tán sâu bọ máy tính thay ðổi . Vì vậy , muốn góp phần vào sự làm sạch môi sinh tinh thần này
thì cũng phải thay đổi " kỹ thuật tìm manh mối " cho phù
hợp.
Trước ðây,khi nhận ðược thư chứa bọ máy tính, người nhận có thể cãn cứ
vào tên, ðịa chỉ ngýời gửi ðể báo cho họ biết là máy của họ bị nhiễm bọ máy tính
, cần tẩy sạch.
Giai ðoạn tiếp theo là tên,
ðịa chỉ người gửi bị giả mạo nhưng ðịa chỉ thực sự của người gửi thư vẫn còn
đuợc ghi tại mục "SENDER","X-SENDER" nơi FULLHEADER nên có thể căn cứ vào đây để
biết và gửi thư báo cho chủ máy bị nhiễm bọ máy tính biết.
Kể từ khi sâu "Netsky" xuất
hiện thì các mục ghi địa chỉ đều bị gỉa mạo hết, không còn căn cứ vào "SENDER"
hay "X-SENDER" để báo cho đương sự biết đuợc nữa. Điều duy nhất còn lại là mã số
( IP ) của máy khi nối vào lưới và chỉ có hãng cung cấp dịch vụ nối mạng (ISP)
của máy này biết đuợc chủ nhân của máy.Vì vậy, muốn tiếp tay làm sạch môi sinh
trên lưới, ngăn chận việc phát tán sâu bọ máy tính thì chỉ còn cách giúp các nhà
cung cấp dịch vụ nối mạng liên hệ là báo cho họ biết maý nào trong hệ thống của
họ hiện đang bị nhiễm sâu bọ máy tính để họ giải quyết.
CẢI THIỆN
MÔI SINH TINH THẦN
Truớc khi tham gia vào công
tác làm sạch môi sinh thì cần phòng thủ cho vững để không bị bọ, sâu máy tính
xâm nhập khi mở thư lạ, và nếu chẳng may bị nhiễm thì có "thuốc" chữa liền !
1.- PHÒNG THỦ
Việc phòng thủ đã đuợc bàn
tới nhiều . Chỉ xin tóm tắt vài điểm cơ bản như
sau:
Hiện nay có loại sâu máy
tính phát tán mà không nằm trong "tài liệu đính kèm " (
attachment file ), chỉ cần mở đọc thư là sâu xâm nhập máy tính liền . Vì vậy nhu liệu phòng chống bọ sâu máy tính với dữ liệu cập nhật là
tối cần thiết đối với nguời xử dụng máy tính.
1.1.- Dùng nhu liệu và dịch vu bảo vệ có trả tiền như Norton
Internet Security chẳng hạn . ðể ðược tự ðộng cập nhật
dữ liệu .
1.2.- Dùng các nhu liệu MIỄN PHÍ sau ðây :
1.2.1
.- Antivirus :
Tải Grisoft AVG Free Edition từ http://www.grisoft.com/ . Nhớ chọn cập nhật dữ liệu vào thời gian thường xử dụng máy nối vào
lưới.
1.2.2.- Personal firewal : Cả SyGate (http://www.sygate.com/ ) và ZoneAlarm (
http://http://www.zonelabs.com/ )
ðều cung cấp versions cãn bản miễn phí.
1.2.3.- Spyware blocker : SpyBot Search & Destroy ( http://www.security.kolla.de/
)
Xử dụng
phối hợp 3 nhu liệu "chùa" trên ðây thì cững tương tự gần như Norton Internet
Security vậy.
Ngoài ra cũng còn các nhu
liệu phòng chống bọ sâu máy tính ...hoàn toàn miễn phí khác
.
1.3.- Cập nhật thường xuyên Windows : http://www.office.microsoft.com/productupdates
1.4.- Xử dụng ðịa chỉ ðiện thư miễn phí của Yahoo.com,
Hotmail.com ... vì các ISP này luôn luôn kiểm tra bọ,sâu máy tính các thư nhận
ðược với dữ liệu ðược cập nhật. Ðối với Yahoo, những thư rác, thư nghi ngờ có bọ
sâu máy tính ðều ðược gom vào "BULK" folder, và khả nãng lưu trữ của Yahoo lên
tới 100MB ( so với 2-5MB của các ISP khác miễn phí ).
2.- PHẢN CÔNG
Vấn ðề chính yếu trước khi
báo cho nhà cung cấp dịch vụ nối mạng của máy phát xuất thư chứa bọ sâu máy tính
là phải biết ðược mã số ( IP address ) nguyên thủy của
máy gửi thư chứa virus và ðịa chỉ ðể khiếu nại.
2.1- Cách tìm IP nguyên thủy
2.1.1.-Cách cổ điển là đọc
từng dòng "Received" của "Fullheader" để truy tìm ra mã số nguyên thủy.
Các tài liệu hýớng dẫn cách
ðọc "fullheader" ðể truy lùng nguồn gốc IP có rất nhiều trên lưới, cụ thể là tại
ðịa chỉ : . http://www.spam.abuse.net/userhelp/
Ðây cũng là 1 phương pháp
rèn luyện vận dụng trí óc ðể ngãn ngừa bệnh lú lẫn khi nhiều tuổi .
2.1.2.-Ðể ðối phó với sự
tiến bộ của việc giả mạo và truy tìm mã số nguyên
thủy đuợc dễ dàng , các hệ thống chuyển thư có uy tín nhý Yahoo, MSN...ðã thêm
phần " X-Originating-IP" ngay trong mấy dòng đầu của Fullheader, AOL thêm phần
"X-AOL-IP"... . Đây chính là mã số nguyên thủy của máy gửi thư, giúp người ðọc
dễ dàng " nhận diện thủ phạm "
2.2.-Tìm địa chỉ khiếu nại
Khi đã biết mã số nguyên
thủy thì có nhiều cách để tìm địa chỉ khiếu nại trên lưới
.
Một gia trang ðáng tin cậy
và thông dụng cho việc này là : http://www.samspade.org/t/
Ðiền mã số nguyên thủy vào
ô trắng trên cùng " The address digger" rồi nháy chuột
vào ô " Do stuff " .
Một bảng kết qủa hiện ra
ghi các chi tiết và địa chỉ liên lạc cần thiết . Gửi
thư khiếu nại tới các ðịa chỉ bắt ðầu bằng "abuse "
hoặc "security" .
Tìm chữ
WHOIS là ra các gia trang khác giúp tìm kiếm chi tiết tương tự như
trên.
2.3- Nhu
liệu miễn phí VirusCop
Nhu liệu miễn phí VirusCop
rất tiện dụng trong việc tìm ra mã số nguyên thủy và địa chỉ khiếu nại .
Vào http://www.cyber-matrix.com/viruscop.html
để tải nhu liệu miễn phí VirusCop ( vcsetup ,
khoảng 542 K) và cài vào máy. Tài liệu hướng dẫn rất rõ ràng nơi " Help ----> How to use VirusCop " . Chỉ cần copy/paste
fullheader vào phần dành sẵn rồi vài cái nháy chuột là có ngay mã số nguyên thủy
và địa chỉ để báo cho hãng cung cấp dịch vụ nối mạng
liên hệ . Nhu liệu có sẵn thư khiếu nại mẫu dành riêng cho mỗi trường hợp
như thư có bọ sâu máy tính gửi riêng cho cá nhân, gửi lên diễn ðàn, hoặc khiếu
nại ðối với thư rác thông thường
...
Chỉ cần vài phút là xong 1
bức thư giúp cho hãng cung cấp dịch vụ nối mạng
liên hệ biết máy của khách hàng họ có mã số nguyên thủy nào cần tẩy sạch
bọ, sâu máy tính.
Xin đọc kỹ phần huớng dẫn
cách xử dụng VirusCop truớc khi tham gia ...trò chơi giải trí này !
Ngoài ra, trên lưới cũng có
nhiều gia trang hữu ích khác giúp cho việc tìm địa chỉ khiếu nại và gửi thư khiếu nại hộ nạn nhân như http://www.abuse.net/ chẳng
hạn.
2.4.- Cách khiếu nại và kết
quả
Nên so sánh, kiểm tra lại
kết qủa tìm mã số nguyên thủy và địa chỉ khiếu nại tìm thấy từ các nguồn khác
nhau trước khi gửi thư trình bày vấn đề cho giới chức
có thẩm quyền.
Theo các tài liệu thì cách
khiếu nại hiệu nghiệm nhất là gửi tới hãng cung cấp dịch vụ nối mạng của máy phát tán bọ, sâu máy tính và phải do chính "
nạn nhân "gửi đi.
Thư khiếu nại cần viết lịch
sự, nêu rõ lý do, kèm fullheader và nội dung lá thư chứa bọ,sâu máy tính.
Khiếu nại cần kiên nhẫn, ðể
cho hãng cung cấp dịch vụ nối mạng có ðủ thì giờ kiểm tra và "làm
việc" với khách hàng của họ
Đối với
ca'c hãng có uy tín thì chỉ cần một lần báo cho họ là vấn đề đuợc giải quyết
xong.
Tuy nhiên cũng có hãng cung
cấp dịch vụ nối mạng mà vì lý do này hay lý do khác, những thư khiếu nại gửi tới
sẽ không ðưọc giải quyết ðúng mức .Họ vẫn có thư trả lời tự ðộng rất lịch sự với
những chi tiết hữu ích cho các lần khiếu nại về sau như thượng cấp của họ hay cơ
quan công quyền có trách nhiệm. Trường hợp này cần khiếu nại nhiều lần .Sau 1
thời gian, khoảng 1 tuần, mà hiện tượng thư chứa bọ sâu máy tính vẫn tới thì gửi
thư nhắc lại kèm theo các dữ kiện mới, gửi thêm lên cấp cao hơn và nếu cần thì
gửi luôn đến các tổ chức chống thư rác như abuse@senderbase.org hay tới các cơ
quan chính phủ mà họ đã .."bật mí" cho biết như : UCE@FTC.GOV , spam@uce.gov ( ðối với Hoa Kỳ ) ðể
nhờ can thiệp .Vì uy tín,các hãng cung cấp dịch vụ nối mạng "qúa bận việc"
này bắt buộc phải giải quyết vấn đề khách hàng của họ phát tán thư chứa bọ, sâu
máy tính . Nếu chủ nhân các hãng cung cấp dịch vụ nối mạng lại sống bằng
dịch vụ gửi thư rác và khi gặp người kiên trì khiếu nại gây phiền toái cho họ
thì giới gửi thư rác sẽ loại ðịa chỉ "kẻ gây rối" ra khỏi danh sách và ngưng
gửi.
Thiết nghĩ mọi người ðều
nên tham gia vào trò chõi giải trí này, trước là ðể giữ cho ðầu óc ðược tỉnh
táo, sau là góp phần làm sạch môi sinh tinh thần, đưa đến các hiệu qủa tích cực
khác và thế là tạo thêm được niềm vui... cho đời vậy !
Phạm Huy
Thịnh
10/2004