Kyù Söï UÙc Chaâu

---

Ñaøo Vaên Bình

Do söï chuaån bò raát chu ñaùo cuûa quyù anh Nguyeãn Töôøng Löu vaø Laâm
Höõu Xöa trong hôn thaùng qua maø öôùc mô thöïc hieän moät chuyeán coâng
taùc cuûa toâi taïi UÙc Chaâu ñaõ ñaït thaønh. Vaøo luùc 4 giôø chieàu
ngaøy Thöù Tö 2-8-2000, töø San Jose toâi ñaùp maùy bay ñi San Francisco
roài laïi ñaùp maùy bay ñi Los Angeles baèng American Airlines. Chôø ôû
ñaây khoaûng boán tieáng ñoàng hoà, toâi chuyeån qua haõng Qantas tröïc chæ
UÙc Chaâu. Sau 15 giôø bay lieân tuïc, vôùi ñöôøng daøi khoaûng 12,7000 km
toâi tôùi Phi Tröôøng Melbourne vaøo luùc 7:35 saùng ngaøy Thöù Saùu
4-8-2000. Ra ñoùn toâi taïi phi tröôøng coù quyù anh Nguyeãn Töôøng Löu,
Laâm Höõu Xöa vaø Haï Baù Huøng. Thôøi tieát Melbourne luùc naøy ñang ôû
vaøo cuoái Ñoâng vaø chôùm Xuaân neân nhöõng caây hoa döông ñaøo ñang nôû
roä trong khi ôû California loaïi hoa naøy ñaõ taøn luïi töø laâu laém
roài. Do ñöôïc thoâng baùo tröôùc neân toâi ñaõ chuaån bò aùo aám theá
nhöng Melbourne duø vaøo Ñoâng nhöng trôøi khoâng laïnh laém. Nhieät ñoä
thaáp nhaát trong ngaøy khoaûng 6 ñoä C vaø cao nhaát khoaûng 16 ñoä C
nhöng luùc naøo cuõng naéng raùo. Coù theå noùi thôøi tieát ôû Melbourne
gioáng heät nhö  San Jose nghóa laø coù ñuû boán muøa Xuaân, Haï, Thu,
Ñoâng. Nhöng vì Melbourne naèm ngay treân bôø Vònh Port Phillip laïi keá
caän vôùi moät vôùi sa maïc roäng meânh moâng vaø chòu aûnh höôûng cuûa
khoái baêng laïnh khoång loà Nam Cöïc cho neân thôøi tieát thay ñoåi baát
thöôøng. Chính vì theá maø  baø con ta ôû ñaây môùi noùi raèng "ngay trong
moät ngaøy chuùng toâi cuõng coù ñuû boán muøa". Sau khi nhaän haønh lyù,
chuïp hình löu nieäm chuùng toâi ra xe ñeå veà nhaø anh Nguyeãn Vaên Ñoä
aên saùng vaø nghe thuyeát trình ñeå toâi coù moät khaùi nieäm veà tình
hình chính trò taïi ñòa phöông. Treân ñöôøng ñi, ñoái vôùi chuùng ta -
nhöõng  ngöôøi suoát caû ñôøi laùi xe chaïy beân phiaù tay phaûi -  khoâng
khoûi sôï heát vía khi ôû UÙc ngöôøi ta laùi xe theo kieåu Anh - coù nghóa
chaïy beân traùi ! Ñaëc bieät tieáng Anh ôû ñaây raát khoù nghe. Ngöôøi UÙc
noùi raát nheï theo gioïng Anh laøm cho toâi phaûi hoûi ñi hoûi laïi khi
noùi chuyeän vôùi hoï. Tham döï buoåi aên saùng vaø thuyeát trình naøy coøn
coù theâm quyù anh Phan Thanh Taâm vaø Nguyeãn Höõu Kieät. AÊn saùng vaø
nghe thuyeát trình xong, khoaûng 2 giôø tröa, anh Laâm Höõu Xöa ñöa toâi ñi
thaêm Khu Thöông Maïi Springvale khaù lôùn naèm doïc theo Ñaïi Loä
Springvale ñeå toâi bieát theá naøo laø UÙc Chaâu. Theo lôøi anh Laâm Höõu
Xöa thì khu vöïc naøy sôû dó phoàn thònh vaø trôû thaønh moät trung taâm
thöông maïi cuûa Thaønh Phoá Springvale laø vì noù naèm keá caän khu taïm
cö cuûa ngöôøi tî naïn Ñoâng Döông Vieät-Meân-Laøo naêm xöa. Haøng quaùn ôû
ñaây naèm saùt vaùch nhau gioáng nhö khu Leâ Lôïi, Leâ Thaùnh Toân nhöng
caùc baûng hieäu mang chöõ Taøu nhieàu quaù cho neân laïi coù veû gioáng
nhö Chôï Lôùn. Ñeå löu laïi moät chuùt kyû nieäm vôùi khu phoá thöông maïi
naøy, toâi vaø Laâm Höõu Xöa ñaõ chuïp hình tröôùc cöûa tieäm baùn baêng
nhaïc Laøng Vaên. Cuõng qua anh Laâm Höõu Xöa thì coäng ñoàng ngöôøi Vieät
taïi Melbourne coù khoaûng 75,000 töùc ñöùng thöù nhì ôû UÙc sau Sydney. ÔÛ
ñaây khoâng coù thaønh phaàn di taûn naêm 1975, maø haàu heát laø ngöôøi 
vöôït bieån, sau theâm thaønh phaàn baûo laõnh ñoaøn tuï. Nhöõng cöïu tuø
nhaân chính trò maø toâi gaëp gôõ maáy ngaøy sau ñoù ñeàu laø nhöõng ngöôøi
ñaõ ñuøa rôõn vôùi soùng nöôùc, vôùi caùi cheát treân Bieån Ñoâng ñeå coù
maët taïi ñaây. Vôùi thaønh phaàn daân soá vöôït bieån chieám ña soá nhö
vaäy cho neân tö töôûng chính trò cuûa coäng ñoàng ngöôøi Vieät taïi UÙc
Chaâu khaù thuaàn nhaát vaø choáng coäng quyeát lieät. Theá nhöng nöôùc Uùc
- tröôùc ñaây voán laø ñoàng minh thaân thieát cuûa Hoa Kyø trong traän
tuyeán choáng coäng, laïi ñi tröôùc Hoa Kyø trong vieäc coâng nhaän vaø
bang giao vôùi vieät coäng,  ñoàng thôøi coù soá löôïng vieän trôï vaø ñaàu
tö khaù lôùn vaøo Vieät Nam. Do söï thay ñoåi chính saùch ngoaïi giao naøy
maø ñeû ra nhöõng thaønh phaàn chuû tröông hôïp taùc, laøm aên, buoân baùn
vôùi VC….Hoï ñöa ra nhöõng luaän ñieäu thaät quaùi dò nhö  "khoâng bao giôø
laät ñoå ñöôïc coäng saûn, chæ coù caùch hôïp taùc (maø thöïc chaát laø
laøm tay sai cho noù) ñeå chuyeån hoùa töø töø noù maø thoâi". Roài naøo
laø "ñöøng coù choáng coäng nöõa, choáng coäng laøm boïn noù sôï, noù caøng
oâm chaët chính quyeàn" töø ñoù gaây khoù khaên raát nhieàu cho caùc thaønh
phaàn choáng coäng vaø cuõng laø nguyeân do gaây baát oån coäng ñoäng vì
moät nguyeân taéc baát di baát dòch vaãn laø "choã naøo coù söï hieän dieän
cuûa VC hoaëc cuûa tay sai naèm vuøng thì choã ñoù nhaø tan cöûa naùt ! "
Rôøi Khu Thöông Maïi Springvale, Laâm Höõu Xöa ñöa toâi ñi thaêm Khu Thöông
Maïi Richmond lôùn thöù nhì cuûa Melbourne naèm ôû caùch ñoù khaù xa. Khu
thöông maïi naøy coù daùng Vieät Nam hôn laø khu Springvale vaø toâi ñaõ
chuïp hình löu nieäm tröôùc moät thöông xaù maø tieàn dieän thieát keá theo
khuoân maãu cuûa Chôï Beán Thaønh. Rôøi Khu Thöông Maïi Richmond vaøo luùc
4 giôø chieàu, chuùng toâi veà nhaø nghæ ngôi vaø cuõng ñeå haøn huyeân.
Laâm Höõu Xöa toát nghieäp Khoùa 13 Quoác Gia Haønh Chaùnh ñaõ töøng laøm
Phoù Quaän Tröôûng Kieân Thaønh, Kieân Giang. Sau 30-4-75 bò tuø ba naêm
taïi traïi giam U Minh Thöôïng. Ra tuø Laâm Höõu Xöa vöôït bieån, ñöôïc
taøu ngoaïi quoác vôùt vaø ñònh cö vaøo UÙc ñaõ hôn hai möôi naêm, con caùi
ñaõ coù ñöùa toát nghieäp baùc só, coù ñöùa toát nghieäp kieán truùc sö.
Naêm 1987 khi toâi xuaát baûn cuoán hoài kyù tuø Nhöõng Söï Thöïc Khoâng
Theå Choái Boû, Laâm Höõu Xöa ñaõ giuùp toâi phoå bieán cuoán saùch naøy
taïi UÙc vaø moái thaân tình keùo daøi töø ñoù ñeán nay. Khoaûng 7 giôø
toái, baø xaõ Laâm Höõu Xöa ñi laøm veà vaø chuùng toâi cuøng ñi aên côm
toái taïi Nhaø Haøng Vieãn Ñoâng. 
Saùng hoâm sau Thöù Baûy 5-8-00 toâi thöùc daäy sôùm vì laï nhaø maø cuõng
vì trôøi laïnh. Theá nhöng khi nghe tieáng chim cu ñaát gaùy roän raõ khaép
nôi laøm cho buoåi saùng trôû neân aám cuùng vaø toûa ra moät khoâng khí
thanh bình laï thöôøng laøm toâi nhôù tôùi buoåi saùng ôû Hawaii. AÊn saùng
xong toâi nhôø Laâm Höõu Xöa ñöa toâi ñi mua saém moät vaøi moùn ñoà kyû
nieäm ñeå taëng baïn beø khi veà Myõ. Chuùng toâi gheù Thöông Xaù Myer
Chadstone laø moät thöông xaù sang troïng khoâng khaùc gì Macy's hoaëc
Emporium ôû Myõ. Sau ñoù chuùng toâi cuøng tôùi nhaø anh Haï Baù Huøng ñeå
aên côm tröa ñoàng thôøi nghe duyeät laïi laàn choùt moïi chi tieát cuûa
buoåi noùi chuyeän vaøo tröa ngaøy hoâm sau. Taïi ñaây chò Haï Baù Huøng
ñaõi chuùng toâi moùn canh buùn vaø thòt boø nöôùng laù loát thaät kheùo
laøm toâi cöù taám taéc khen maõi. Chò Haï Baù Huøng laø ngöôøi ñaøn baø
duyeân daùng, lòch thieäïp. Tröôùc naêm 1975 chò laø coâ giaùo daäy hoïc
taïi Vuõng Taøu,  ñaõ coù thôøi kyø laøm tröôûng ban baùo chí cuûa Tröôøng
Nöõ Trung Hoïc Gia Long. Trong luùc trao ñoåi vui veû chò hoûi toâi veà
nhaân vaät Leä Bình trong cuoán truyeän daøi vöôït bieân Choïn Löïa laøm
toâi caûm thaáy haõnh dieän vì taïi nôi xa xoâi nhö UÙc Chaâu maø cuõng coù
ngöôøi ñoïc saùch cuûa mình. Vaøo luùc 1 giôø tröa, coâ Phöôïng Hoaøng -
bieân taäïp vieân cuûa Ñaøi Phaùt Thanh SBS (Chöông Trình Vieät Ngöõ) goïi
ñeán vaø xin thöïc hieän moät cuoäc phoûng vaán qua ñieän thoaïi. Noäi dung
cuûa cuoäc phoûng vaán bao goàm nhöõng caâu hoûi nhö : muïc tieâu ñaáu
tranh cuûa Toång Hoäi Cöïu TNCT/VN, muïc ñích cuûa chuyeán coâng taùc vaø
quan nieäm cuûa Toång Hoäi Cöïu TNCT/VN ñoái vôùi nhöõng tuø nhaân chính
trò coøn ôû trong nöôùc. Cuoäc phoûng vaán naøy ñaõ ñöôïc phaùt thanh vaøo
luùc 7 giôø toái ngaøy hoâm ñoù. Ñaøi SBS (Special Broadcasting Service)
laø moät chöông trình phaùt thanh daønh cho caùc saéc toäc nghe ñöôïc treân
toaøn Lieân Bang UÙc do chính phuû taøi trôï. Vì ngaân khoaûn do chính
quyeàn taøi trôï cho neân moïi ngöôøi daân ñeàu coù quyeàn ñoùng goùp vaøo
noäi dung cuûa chöông trình phaùt thanh. Sau cuoäc phoûng vaán, toâi quay
laïi nhaø Laâm Höõu Xöa, nghæ ngôi roài toái hoâm ñoù laïi ñi aên côm vôùi
vôï choàng Laâm Höõu Xöa taïi moät nhaø haøng Taøu.
Ngaøy hoâm sau Chuû Nhaät 6-8-2000 laø ngaøy quan troïng nhaát trong
chuyeán coâng taùc UÙc Chaâu cuûa toâi. Buoåi saùng, vôï choàng Laâm Höõu
Xöa ñöa toâi ñi aên ñieåm taâm taïi Phôû Huøng Vöông. Ngay khi baùt phôû
ñöôïc doïn ra toâi ñaõ thaáy ngay phôû UÙc Chaâu khoâng theå naøo so saùnh
ñöôïc vôùi phôû ôû Hoa Kyø. Coâ boài baøn sau khi ñöôïc bieát toâi ôû Cali
môùi tôùi ñaõ hoûi toâi " Chuù coù bieát Soøng Baøi Las Vegas khoâng ?"
laøm toâi ngaïc nhieân voâ cuøng. Sau khi trao ñoåi ít caâu toâi ñöôïc
bieát coâ boài baøn naøy coù maùu ñoû ñen, tieàn kieám ñöôïc bao nhieâu
ñeàu ñem cuùng vaøo caùc soøng baøi heát. Maùu me côø baïc gioáng nhö ma
ñöa loái, quyû ñöa ñöôøng, coâ bieát theá maø khoâng sao gôõ ra ñöôïc. Nghe
noùi vaäy toâi heát söùc toäi nghieäp cho coâ gaùi. Toâi coù noùi raèng
luùc coøn laø sinh vieân toâi cuõng meâ ñaùnh baøi nhöng 35 naêm qua - keå
töø ngaøy ra tröôøng toâi khoâng bao giôø coøn nghó  tôùi caùi thuù vui
gieát ngöôøi ñoù nöõa. Toâi cuõng noùi theâm raèng soøng baøi laø choã laäp
ra ñeå moùc tuùi thieân haï. Ai ñaõ böôùc vaøo ñoù thì neáu khoâng cheát
thì cuõng saït nghieäp. Neáu ñaõ vöôùng vaøo thì caû cuoäc ñôøi coøn laïi
töïa hoà nhö soáng trong moät ñòa nguïc gheâ rôïn. Vaø ngay taïi Thaønh
Phoá Melbourne naøy, beân ngoaøi caùi veû deã thöông, hieàn hoøa cuûa noù,
chieác building traùng leä cao maáy chuïc taàng ôû trung taâm thaønh phoá
mang teân Casino kia, cuõng gioáng nhö Soøng Baøi Bay 101 ôû San Jose , noù
chính laø caùi "loø saùt sinh" ñaõ thieâu huûy bao maùi aám gia ñình cuûa
ngöôøi Vieät tî naïn . Do ñoù neáu baïn daïo chôi Khu Phoá Vieät Nam ôû
Footscray baïn seõ thaáy raûi raùc moät vaøi tieäm caàm ñoà - noù gôïi laïi
daáu tích bi thaûm cuûa Vieät Nam döôùi thôøi kyø Phaùp Thuoäc vôùi söï
hieän cuûa Soøng Baøi Kim Chung Ñaïi Theá Giôùi ôû Chôï Lôùn. AÊn saùng
xong, maëc daàu laø ngaøy Chuû Nhaät nhöng baø xaõ cuûa Laâm Höõu Xöa cuõng
phaûi ñi laøm vaø chæ nghæ ngaøy Thöù Hai, Laâm Höõu Xöa ñöa toâi ñi thaêm
Thö Vieän Footscray laø thö vieän taäp trung raát nhieàu saùch vôû, baùo
chí Vieät Ngöõ roài thong thaû daïo phoá. Khoaûng moät tieáng ñoàng hoà sau
chuùng toâi kieám moät quaùn aên taïi moät ngaõ tö, goïi hai ly caø pheâ
uoáng vöøa ngaém caûnh, vöøa caâu giôø ñeå chôø cho tôùi 12:45 Laâm Höõu
Xöa seõ ñöa toâi tôùi Trung Taâm Sinh Hoaït Cöïu Quaân Nhaân naèm ôû keá
ñoù. Nhìn doøng ngöôøi qua laïi vaø do quan saùt maáy ngaøy hoâm nay toâi
coù nhaän xeùt laø ngöôøi Vieät ôû UÙc Chaâu aên maëc bình dò vaø thanh
nieân thieáu nöõ coøn giöõ ñöôïc nhieàu daùng veû Vieät Nam. Khoâng coù gì
buoàn cho baèng nhìn thaáy maáy coâ caäu, maët muõi thì Vieät Nam nhöng
ñaàu toùc thì xanh xanh ñoû ñoû, aên maëc quaù loá laêng thöôøng thaáy ôû
Khu Phöôùc Loäc Thoï Nam Cali - troâng thaät khoâng gioáng moät saéc daân
naøo treân theá giôùi caû. Cuõng nhìn nhöõng doøng ngöôøi qua laïi treân
ñöôøng phoá toâi coù taâm söï vôùi Laâm Höõu Xöa raèng nhöõng ngöôøi seõ
tôùi ñeå tham döï buoåi noùi chuyeän cuûa toâi tröa nay, khoâng phaûi laø
nhöõng ngöôøi naøy - maø laø nhöõng ngöôøi ñaõ maùi ñaàu ñaõ baïc - baïc vì
thôøi gian vaø vì suy tö  vaän nöôùc. Coøn nhöõng thanh nieân thieáu nöõ,
nhöõng ngöôøi ñang thaûn nhieân aên uoáng hoaëc ñang daïo phoá kia hoï chæ
laø quaàn chuùng. Hoï chæ bieát an vui vôùi nhöõng gì hoï coù. Hoï coù theå
tíu tít baûo nhau mua veù tham döï moät buoåi trình dieãn tuoàng caûi
löông, moät ñaïi nhaïc hoäi nhöng hoï laïi döûng döng tröôùc nhöõng vaán
ñeà lieân quan ñeán tình hình an nguy cuûa ñaát nöôùc maëc duø caùch ñaây
moät hai chuïc naêm hoï ñaõ van vaùi Trôøi, Phaät, Thöôïng Ñeá, hoï khaán
nguyeän ñuû thöù ñeå mong vöôït qua, haûi taëc, soùng nöôùc Bieån Ñoâng,
goâng cuøm coäng saûn ñeå ñöôïc ñaët chaân leân maûnh ñaát töï do naøy. Cho
neân thaät laø chuyeän vó ñaïi khi 25 naêm ñaõ qua chuùng ta coøn giöõ
ñöôïc lyù töôûng chieán ñaáu, giöõ ñöôïc ngoïn côø vaø coäng ñoàng naøy
khoâng loït vaøo tay coäng saûn. 
Buoåi noùi chuyeän theo nhö döï truø ñaõ dieãn ra vaøo luùc 1:30 vaø keùo
daøi maõi tôùi giôø 5 chieàu. Trong voøng boán tieáng ñoàng hoà toâi ñaõ
trình baøy caùc vaán ñeà: 1) Nguyeân do thaêm  vieáng UÙc Chaâu 2) Khaùi
quaùt veà tình hình ñaáu tranh cuûa ngöôøi Vieät taïi Hoa Kyø 3) Vai troø
cuûa Toång Hoäi Cöïu  TNCT/VN trong coâng cuoäc ñaáu tranh vì daân chuû,
töï do cho Vieät Nam. 4) Nhaän ñònh tình hình vaø phöông thöùc  ñaáu tranh
cuûa Toång Hoäi. 5) Nhöõng tình theá coù theå xaûy ra taïi Vieät Nam.
Thaønh phaàn tham döï bao goàm nhöõng khuoân maët ñaáu tranh coù taêm
tieáng cuûa UÙc Chaâu, cöïu quaân nhaân vaø cöïu tuø nhaân chính trò. Buoåi
noùi chuyeän naøy do Khu Boä VNQDÑ Tieåu Bang Victoria phoái hôïp toå chöùc
vôùi moät soá cöïu tuø nhaân chính trò maø ngöôøi ñaïi dieän cöïu tuø nhaân
chính trò laø anh Laâm Höõu Xöa. Maëc daàu ñeà taøi heát söùc khoâ khan vì
chæ lieân quan ñeán tình hình chính trò vaø cuoäc ñaáu tranh cuûa khoái
ngöôøi Vieät taïi Haûi Ngoaïi nhöng toâi thaät ngaïc nhieân khi buoåi noùi
chuyeän keát thuùc vaøo luùc 5 giôø chieàu maø moïi ngöôøi hình nhö vaãn
coøn quyeán luyeán vaø muoán nghe theâm nöõa. Chuû ñieåm maø toâi ñöa ra
trong buoåi noùi chuyeän naøy laø "Chuùng ta phaûi tieáp tuïc döông cao
ngoïn côø ñaáu tranh nhaân quyeàn, töï do toân giaùo vaø ngoïn côø choáng
coäng vì choáng coäng laø ñoàng nghóa vôùi phaåm giaù vaø cuõng laø löông
tri cuûa loaøi ngöôøi. Toång Hoäi Cöïu TNCT/VN tin töôûng raèng coù giöõ
yeân tuyeán choáng coäng naøy thì moïi öôùc mô daân chuû, töï do cho Vieät
Nam môùi coù cô may thaønh töïu. Buoâng lôi tuyeán choáng coäng naøy, thua
ôû chieán tuyeán töï do cuoái cuøng naøy thì moïi öôùc mô töï do, daân chuû
seõ tan nhö boït nöôùc". Vaøo saùng ngaøy Thöù Ba -  töùc hai ngaøy sau,
tôø Nhaân Quyeàn cuûa anh Hoà Coâng Loä ñaõ tuôøng thuaät laïi buoåi noùi
chuyeän vaø chaïy treân trang nhaát haøng chöõ nhö sau: Quan ñieåm vaø
haønh ñoäng cuûa Toång Hoäi Cöïu Tuø Nhaân Vieät Nam ñöôïc taùn thöôûng
nhieät lieät. Baøi baùo ñaõ ñöa nhaän ñònh: " Buoåi maïn ñaøm ñaõ thaønh
coâng vieân  maõn, vì töø tinh thaàn ñeán hình thöùc cuõng nhö noäi dung
cuûa buoåi maïn ñaøm ñaõ goùi gheùm troïn taám loøng thaønh cuûa nhöõng
ngöôøi muoán noùi leân tieáng noùi cuûa löông tri, leõ phaûi, tình ngöôøi
veà moät vaán ñeà maø khoâng moät ngöôøi Vieät Nam naøo neáu coøn nghó ñeán
tieàn ñoà daân toäc laïi khoâng qua taâm ñeán: ñoù laø coâng cuoäc ñaáu
tranh daønh töï do, daân chuû cho ñoàng baøo trong nöôùc. Chính vì söï taâm
thaønh cuûa dieãn giaû vaø cuûa ban toå chöùc maø buoåi maïn ñaøm trôû neân
sinh ñoäng, loâi cuoán vaø laøm aám loøng cöû toïa." 
Trong buoåi noùi chuyeän naøy toâi thaät söï xuùc ñoäng khi gaëp laïi anh
Phaïm Vaên Chaát - cöïu Chaùnh Sôû Hoïc Chaùnh Tænh Quaûng Ngaõi bò tuø
baûy naêm, ra tuø vöôït bieån ñònh cö taïi UÙc cuøng caùc baïn tuø cuûa
Traïi Haø Taây nhö cöïu Ñaïi Taù Traàn Vaên Cöôøng vaø anh Ngoâ Vaên Queá.
Ñaëc bieät anh Ngoâ Vaên Queá laø ngöôøi cuøng ôû chung Ñoäi 7, chuyeân
gaùnh vöõa cho toâi xaây nhaø tuø. Vaøo buoåi toái hoâm ñoù, ñeå möøng söï
thaønh coâng cuûa buoåi noùi chuyeän, anh em trong ban toå chöùc ñaõ môøi
toâi vaø vôï choàng Laâm Höõu Xöa aên côm toái taïi Nhaø Haøng Nam Phöông.
Saùng hoâm sau laø ngaøy töông ñoái raûnh roãi, vôï choàng Laâm Höõu Xöa
ñöa toâi ñi thaêm nhöõng thaéng caûnh naèm treân Nuùi Dandenong. Coù theå
noùi toaøn theå thaønh phoá Melbourne naèm trong moät thung luõng chung
quanh bao phuû bôûi nuùi non. Vaø ngay chính töï thaân cuûa Melbourne cuõng
laïi laø moät vuøng ñoài cho neân Melbourne troâng raát neân thô. Dandenong
laø moät daõy nuùi lôùn,  nhìn ôû xa chuùng ta coù caûm töôûng ñoù laø moät
vuøng nuùi hoang vu vôùi moät röøng caây khuynh dòeäp chaïy daøi baát taän.
Theá nhöng coù leo leân töøng cao ñoä, töøng chaëng chuùng ta môùi thaáy
ñöôøng phoá treân nuùi thaät khang trang. Laån khuaát trong nhöõng raëng
caây röøng laø nhöõng sôn trang, nhöõng khu phoá nhoû, nhöõng quaùn du
lòch, nhöõng caên nhaø leû loi moïc treân söôøn nuùi, nhöõng nhaø haøng
thaät aám cuùng khieán du khaùch töông nhö laïc vaøo moät vuøng "nöôùc
nhöôïc non boàng " muoán löu laïi ñaây vaø khoâng muoán quay trôû veà coõi
traàn ai nöõa. Chuùng toâi chuïp hình löu nieäm ôû moät vaøi nôi, gheù moät
böu ñieän nhoû mua moät vaøi taám böu thieáp, gheù moät quaùn aên nhoû goïi
moät ly caø pheâ YÙ Ñaïi Lôïi noùng hoåi coù höông vò gioáng nhö Ovaltine
vaø goïi moät chieác baùnh mì Sandwich. Nhöng khi nhaø haøng ñem chieác
baùnh mì Sandwich ra thì toâi voâ cuøng ngaïc nhieân vì chieác baùnh mì
lôùn quaù vaø khoâng gioáng baát cöù moät chieác baùnh mì Sandwich naøo ôû
Hoa Kyø. Toâi ñaõ toø moø tính thöû, beân trong goàm nhöõng thöù nhö: caø
chua, salad, cuû deàn luoäc, döùa saét laùt, cheese, haønh phi, tröùng,
hamberger vaø bacon. Chæ caàn nhìn moùn Sandwich naøy thoâi chuùng ta cuõng
ñoaùn ñöôïc UÙc Chaâu laø moät xöù thöïc phaåm dö thöøa. Nhaän xeùt naøy
cuûa toâi coù theå ñuùng vì trong thôøi gian löu laïi nhaø Laâm Höõu Xöa
toâi thaáy anh chò duøng daàu Olive ñeå naáu aên. Maø ai cuõng bieát taïi
Myõ daàu Olive raát ñaét chæ duøng ñeå laøm nhöõng moùn aên ñaëc bieät chöù
baø con ta hay duøng daàu baép hay daàu salad reû hôn ñeå naáu aên. Chuùng
toâi tieáp tuïc laùi xe leân cao maõi vaø döøng laïi ôû ñaøi quan saùt ñeå
ngaém nhìn toaøn theå thaønh phoá Melbourne ñang ñöùng döôùi chaân cuûa
noù. Vì hoâm nay laø Thöù Hai, trôøi laïnh vaø u aùm cho neân du khaùch
thöa thôùt. Chuùng toâi chuïp moät vaøi taám hình löu nieäm vaø laùi xe
quay trôû veà nhaø ñeå goïi ñieän thoaïi caùo loãi vôùi anh chò Baùc Só Haø
Ngoïc Thuaàn vaø Ñaøo Hoaøng Nga ôû Brisbane laø toâi khoâng theå ñoåi
ñöôïc veù maùy bay cho neân khoâng theå gaëp maët moät soá thaân höõu ôû
ñoù theo nhö döï truø. Roài theo lôøi yeâu caàu cuûa moät soá anh em cöïu
tuø nhaân chính trò, suoát buoåi chieàu hoâm ñoù, taïi nhaø Laâm Höõu Xöa,
toâi ñaõ thaûo moät taâm thö keâu goïi caùc anh em coá gaéng lieân laïc ñeå
ngoài chung vôùi nhau ñeå tieán tôùi thaønh laäp moät hoäi cöïu tuø nhaân
chính trò taïi Melbourne. Toái hoâm ñoù toâi vaø vôï choàng Laâm Höõu Xöa
aên côm taïi nhaø anh chò Nguyeãn Töôøng Löu. Trong böõa côm laïi coøn coù
söï hieän dieän cuûa anh Haï Baù Huøng. Anh Nguyeãn Töôøng Löu laø chaùu
cuûa BS Nguyeãn Töôøng Baùch - moät nhaø caùch maïng laõo thaønh môùi vöøa
xuaát baûn cuoán hoài kyù Vieät Nam - Moät Theá Kyû Qua. Anh Nguyeãn Töôøng
Löu ñaõ thay maët chuù ñeå kyù taëng toâi cuoán saùch naøy. 
        Sang ngaøy Thöù Ba 9-8-2000 - ngaøy cuoái cuøng cuûa chuyeán ñi vaø
cuõng laø ngaøy baän roän nhaát. Sau khi aên saùng taïi nhaø xong, Laâm
Höõu Xöa laùi xe ñöa toâi ñi thaêm khu vöïc ñua xe hôi chaïy quanh moät
ñaàm nöôùc roäng laø nôi haèng naêm thöôøng dieãn ra nhöõng cuoäc ñua xe
hôi quoác teá cuûa giaûi Grand Prix. Rôøi khu vöïc naøy chuùng toâi chaïy
ngang qua Tennis Center laø nôi tranh taøi haèng naêm cuûa giaûi quaàn vôït
Australian Open laø moät trong nhöõng giaûi lôùn ngang haøng vôùi caùc
giaûi Wimbledon, US Open vaø French Open. Sau ñoù chuùng toâi gheù toøa
soaïn Tivi Tuaàn San maø chuû nhieäm laø anh Nguyeãn Hoàng Anh vaø cuõng
laø Hoàng Anh Thö Quaùn ñeå caûm ôn Tivi Tuaàn San ñaõ coù ñaêng baøi giôùi
thieäu veà toâi vaø veà Toång Hoäi Cöïu TNCT/VN. Nguyeãn Hoàng Anh tröôùc
toát nghieäp Ñaïi Hoïc Chính Trò Kinh Doanh Ñaø Laït. Trong luùc maïn ñaøm
toâi cuõng trình baøy yù kieán laø laøm baùo cuõng ñi vaøo lòch söû chaúng
haïn nhö caùc tôø Nam Phong Taïp Chí, Thaàn Chung, Chính Luaän v.v… cho
neân chuùng ta khoâng neân bieán tôø baùo thaønh moät baõi chieán tröôøng
ñeå ñaâm cheùm nhau. Hieän nay laøng baùo UÙc Chaâu phaùt trieån maïnh meõ,
phaàn lôùn laø baùo baùn vaø ñoù laø öu ñieåm ñaùng ñeà cao. Cuõng  chính
vì  nhôø baùo baùn cho neân laøng baùo UÙc Chaâu ñaõ thoaùt khoûi söï
khoáng cheá cuûa coäng saûn vaø tay sai naèm vuøng qua moùn ñoøn thaâm ñoäc
laø "ruùt quaûng caùo". Nhöõng tôø baùo lôùn cuûa UÙc Chaâu maø toâi bieát
ñöôïc: ÔÛ Melbourne coù Tuaàn Baùo Nhaân Quyeàn, Tivi Tuaàn San, vaø Thöông
Nghieäp Tuaàn Baùo. Tieåu Bang  New South Wales (Sydney) coù Nhaät Baùo
Chieâu Döông, Tuaàn Baùo Daân Vieät, Vieät Nam Thôøi Nay vaø ôû Queensland
coù Baùn Nguyeät Baùo Ngöôøi Vieät. Töø giaõ Nguyeãn Hoàng Anh luùc 11 giôø
tröa, Laâm Höõu Xöa ñöa toâi tôùi thaêm moät soá thaân höõu Quaûng Ngaõi
taïi nhaø anh Voõ Hoaøng naèm ôû khu Avondale Height. Sau khi nghe tin tôùi
tôùi Melbourne anh Voõ Hoaøng - cöïu trung uyù tröôùc coù phuïc vuï taïi
Tieåu Khu Quaûng Ngaõi ñaõ toå chöùc taïi nhaø moät böõa tieäc ñoàng thôøi
môøi luoân moät  soá thaân höõu Quaûng Ngaõi maø ña soá laø cöïu
quaân-caùn-chính ñaõ töøng bò tuø coäng saûn. Taïi ñaây toâi thaät xuùc
ñoäng gaëp laïi anh Phaïm Vaên Chaát - Cöïu Chaùnh Sôû Hoïc Chaùnh Quaûng
Ngaõi bò tuø 7 naêm, thaû ra  vöôït bieân tôùi UÙc nay ñaõ trôû thaønh moät
giaùo sö taïi moät tröôøng tieåu hoïc. Nhìn anh Phaïm Vaên Chaát toâi nhôù
laïi kyû nieäm moãi toái toâi thöôøng môøi moät soá giaùo sö tröôøng Trung
Hoïc Traàn Quoác Tuaán Quaûng Ngaõi nhö quyù anh  Nguyeãn Cao Can (hieän ôû
San Jose), anh Nguyeãn Vaên Ñoàng (hieän coøn ôû Vieät Nam) vaø anh Phaïm
Vaên Chaát ñi uoáng caø pheâ khi toâi coøn laøm Phoù Tænh Tröôûng tænh naøy
naêm 1973. Hieän dieän trong böõa tieäc, coù hai vò khaùch ñaëc bieät ñoù
laø oâng caäu vaø baø môï cuûa anh Voõ Hoaøng môùi töø Vieät Nam qua thaêm
chaùu ngaøy hoâm qua. Giöõa khoâng khí thaân tình, côûi môû oâng caäu coù
noùi raèng sôû dó  ngaøy nay daân chuùng Vieät Nam ñöôïc moät chuùt deã
thôû laø nhôø söï ñaáu tranh cuûa ñoàng baøo haûi ngoaïi. OÂng caäu noùi
tieáp: "Moãi khi boïn noù ñònh xieát chuùng toâi, thaáy quoác teá vaø ñoàng
baøo haûi ngoaïi la laøng cho neân chuùng laïi nôùi ra cho neân chuùng toâi
môùi coù theå soáng ñöôïc tôùi ngaøy hoâm nay ". Nghe caâu noùi "aám loøng
chieán só " nhö theá toâi caùm ôn oâng caäu roài hoûi: "Thaät taâm baùc
noùi caâu naøy hay chæ vì muoán chieàu loøng chuùng toâi ?" OÂng caäu traû
lôøi: " Mai moát toâi veà soáng vôùi chuùng noù, coù soáng vôùi caùc oâng
ñaâu maø toâi phaûi chieàu loøng caùc oâng ? Söï thaät laø nhö vaäy ñoù."
Chæ noäi caâu noùi naøy thoâi cuõng ñuû phaù tan luaän ñieäu saèng baäy
cuûa moät thieåu soá ñoùn gioù trôû côû noùi raèng caøng choáng coäng thì
coäng saûn caøng maïnh, daân caøng khoå. Hoï coù bieát ñaâu laø caøng
choáng coäng thì ngöôøi choáng coäng ôû haûi ngoaïi caøng khoå, nhöng
ngöôøi daân trong nöôùc thì moãi ngaøy moãi söôùng hôn - maø lôøi noùi cuûa
oâng caäu treân ñaây laø baèng chöùng cuï theå. Khoaûng boán giôø chieàu,
sau khi chuïp hình löu nieäm,  anh Phaïm Vaên Chaát laùi xe ñöa toâi tôùi
thaêm anh Löông Vaên Can cuõng laø moät thaân höõu Quaûng Ngaõi hieän laøm
chuû hai tieäm phôû Hieàn Vöông ôû Khu Thöông Maïi Footscray. Taïi nôi ñaây
toâi ñaõ goïi ñieän thoaïi thaêm hoûi BS Traàn Maïnh Tieán - Ñaïi Uyù Quaân
Y Binh Chuûng Thuûy Quaân Luïc Chieán hieän laø chuû tòch Hoäi Cöïu Tuø
Nhaân Chính Trò vaø Tî Naïn Coäng Saûn ôû New South  Wales (Sydney) ñeå
chaøo töø bieät vaø cuõng xin anh Traàn Maïnh Tieán hoã trôï moät tay ñeå
hoäi cöïu tuø nhaân chính trò taïi Sydney sôùm hình thaønh. Cuõng trong
thôøi gian naøy toâi goïi ñieän thoaïi thaêm hoûi anh Hoà Coâng Loä (Long
Quaân) ñeå caùm ôn veà  baøi töôøng thuaät buoåi noùi chuyeän cuûa toâi
treân Tuaàn Baùo Nhaân Quyeàn. Khoaûng tieáng ñoàng hoà sau, anh Hoà Coâng
Loä laùi xe tôùi vaø chuùng toâi noùi chuyeän thaät vui veû. Anh Hoà Coâng
Loä tröôùc ñaây laø luaät sö ôû Vieät Nam, vöôït bieån tôùi UÙc, ñieàu
haønh Tuaàn Baùo Nhaân Quyeàn khaù thaønh coâng. Noùi chuyeän khoaûng
tieáng ñoàng hoà,  toâi töø giaõ anh Hoà Coâng Loä ñeå tham döï buoåi gaëp
gôõ thaân maät vôùi moät vaøi anh em cöïu Sinh Vieân Quoác Gia Haønh Chaùnh
taïi Nhaø Haøng 5 Sa Maïc vaøo luùc 6 giôø chieàu. Trong böõa côm thaân
maät naøy toâi thaät xuùc ñoäng khi gaëp laïi anh Ñinh Baù Thaønh Khoùa 11
Ñoác Söï, cöïu Phoù Quaän Tröôûng Thaïnh Phuù - Kieán Hoøa khi toâi laøm
Phoù Tænh Tröôûng Tænh naøy töø naêm 1973-1975. Sau khi ôû tuø coäng saûn
ra, anh Ñinh Baù Thaønh ñöôïc con gaùi baûo laõnh qua UÙc theo dieän ñoaøn
tuï. Khoaûng 10 giôø ñeâm thì moïi ngöôøi chia tay, anh Laâm Höõu Xöa töø
Springvale tôùi ñoùn toâi veà nhaø. Luùc naøy trôøi ñoå moät côn möa taàm
taõ. 
Saùng hoâm sau Thöù Tö 9-8-2000 toâi thöùc daäy vaøo luùc 7  giôø, uoáng
caø pheâ vôùi vôï choàng Laâm Höõu Xöa roài goïi ñieän thoaïi cho anh Laâm
Thaønh Hoå - Chuû Tòch Chi Hoäi Cöïu Sinh Vieân Quoác Gia Haønh Chaùnh ôû
Sydney caùo loãi laø toâi khoâng theå tôùi Sydney ñeå noùi chuyeän vôùi anh
em. Anh Laâm Thaønh Hoå ñaõ nhôø Laâm Höõu Xöa taëng toâi cuoán Ñaëc San
Haønh Chaùnh UÙc Chaâu naêm 2000 do chính tay anh ñoùng goùp thöïc hieän.
Khoaûng 8 giôø saùng thì anh Nguyeãn Höõu Kieät laùi xe tôùi ñeå cuøng Laâm
Höõu Xöa tieãn toâi ra phi tröôøng vaø nhö theá saùu ngaøy thaêm vieáng UÙc
Chaâu qua thaät nhanh.
Thöa quyù vò, quyù vò seõ laøm gì cho heát thì giôø treân moät chuyeán bay
daøi möôøi laêm tieáng ñoàng hoà maø haønh khaùch thì ngoài boù roï trong
chieác gheá haïng ba (economy) ? Vôùi thaân xaùc meät moûi raõ rôøi vaø
ñaàu oùc thì quay cuoàng vì xuùc ñoäng, toâi ñaõ coá gaéng taän duïng thôøi
gian ñeå saùng taùc moät truyeän ngaén nhan ñeà Chuyeän Chaúng Ngôø  vaø
ñoïc cuoán Ñaëc San Haønh Chaùnh UÙc Chaâu trong ñoù moät baøi thô nhan ñeà
Haêm Laêm Naêm Trôû Laïi  cuûa anh Laâm Thaønh Hoå. Baøi thô  laø moät
thieân tình söû. Noù laø veát thöông loøng cuûa anh maø cuõng coù theå laø
cuûa chuùng ta. Noù chính laø veát thöông 
saâu hoaém cuûa lòch söû Vieät Nam khoâng sao leân ñöôïc da non khi  naøo
boùng daùng coäng saûn coøn toàn taïi dai daúng treân queâ höông. Nay toâi
xin cheùp ra ñaây moät vaøi ñoaïn ñeå keát thuùc baøi kyù söï naøy: 
……………………………………………………..
Ngaøy queâ höông nhuoäm ñoû
Anh töùc töôûi ra ñi
Em ôû cuøng giaëc döõ
Nghe tim vôõ bieät ly

Anh chim trôøi gaãy caùnh
Haèn theâm veát thöông loøng
Vaãn mieät maøi vieãn xöù
Moä phaàn bieát coù khoâng ?

Haêm laêm naêm trôû laïi
Em ñaõ hai ñôøi choàng
Toùc daøi pha maây xaùm
Vai moøn gaùnh ñau thöông

Beân em baày treû ñoùi
Ñöùa goïi Meï, goïi Baø
Anh söõng sôø khaùch laï
Treû daùo daùc ngôø….cha

Tha La ngaøy trôû laïi
Coû töôi xanh giaùo ñöôøng
Moä tình chöa laáp kín
Ñaùy loøng  vaúng….tieáng chuoâng

Chia tay hoàn teâ taùi
Em aáp uùng noãi nieàm
"Tay thieân thaàn, anh nheù"
Nhôù veà vuoát maét em.

Quay ñi tình caâm laëng
Nghe leä nhoû sau löng
Giaùo ñöôøng saân nhaït naéng
Laëng leõ boùng chuoâng nghieâng.

Thöa quyù vò, neáu chæ  thaêm vieáng Melbourne khoâng thoâi maø noùi phoùng
ra hình aûnh cuûa UÙc Chaâu thì thaät laø ñieàu quaù loá. Hy voïng moät
ngaøy raát gaàn ñaây neáu ñöôïc anh em thöông meán, toâi seõ coù dòp thaêm
Sydney vaø Brisbane ñeå veà töôøng trình laïi haàu baø con ôû Myõ coù moät
caùi nhìn toaøn caûnh veà UÙc Chaâu.
Ñaøo Vaên Bình                                                             
                                                                           
                     (14-8-2000)