DU TÖÛ LEÂ,

GIÔØ “ÑIEÅM DANH” CUOÁI CUØNG,

CUÛA NHÖÕNG CAÄU HOÏC TROØ...60 TUOÅI”!!!!

 

Thaùng Baûy. Mieàn nam California ñang traûi qua nhöõng ngaøy naéng caêng, nöùt thòt da. Thôøi gian naøy, cuõng laø thôøi gian toâi ñang traûi qua nhöõng ngaøy chemo-therapy chaùy naùm khoâng chæ da maët, (maø,) coøn luoân caû phaàn thòt döôùi möôøi ñaàu ngoùn tay.

Thôøi gian naøy, cuõng laø thôøi gian toâi thoi thoùp, chaáp chôùi giöõa hai bôø sinh / töû. Baùc só noùi, dieãn tieán chöùng beänh ung thö cuûa toâi, ñang ñi laàn veà phía aùnh saùng. Nhöõng ngöôøi thaân noùi, toâi khoâng theå may maén hôn, khi nhaän ñöôïc ôn phöôùc töø ñaáng thieâng lieâng. Ngaøi vôùt toâi töø ñaùy vöïc nan y beänh hoaïn.

Laàn naøo, khi nghe, toâi cuõng mæm cöôøi. Toâi cuõng thaáy vaäy. Nhöng cuõng chæ rieâng toâi, töï bieát, nhöõng luùc moät mình, taïi sao toâi vaãn chaûy nöôùc maét!   

 

Thaùng Baûy. Mieàn nam California ñang caêng raùch thòt, da choáng traû nhöõng traän chaùy röøng hung haõn vaø, côn soát World Cup ñaõ ruùt ñi; nhö nhöõng ñôït soùng thaàn haân hoan / thaát voïng xa, lìa bôø caùt. Thay vaøo ñoù laø thieân tai, khuûng boá vaø, chieán tranh ñang ñe doïa trôû laïi Trung Ñoâng. Khi Do Thaùi cuøng luùc, môû hai maët traän ôû Haza Strip, Palestine vaø Beirut, Lebanon; chæ vì ba ngöôøi lính cuûa hoï, bò daân quaân hai nöôùc naøy baét coùc.

Moät thoáng keâ khoâng chính thöùc cho raèng, moãi ngaøy, theá giôùi coù ít nhaát vaøi ngaøn ngöôøi cheát vì thieân tai, chieán tranh, tai naïn, ñoùi keùm vaø, baïo beänh.

Toâi hieåu moïi ñau ñôùn gaây neân bôûi cheát choùc, ñeàu khoâng gì coù theå thay theá. Toâi cuõng hieåu, nhöõng maát maùt gaây neân bôûi chia lìa töùc töôûi, ñoâi khi coøn ñau ñôùn, teä haïi hôn caû cheát choùc nöõa!

Thaùng Baûy. Mieàn nam California thu mình, thaáp thoûm tröôùc söï rình raäp cuûa nhöõng vuï  khuûng boá; moät traän ñoäng ñaát lôùn, coù theå xaén quaù nöûa dieän tích quaän haït Los Angeles taëng khoâng cho Thaùi Bình Döông...Cuøng luùc, nam California, cuõng  nghe ngoùng, laéng chôø moät côn möa lôùn, sau haøng chuïc vuï chaùy röøng vôùi nhieàu ngaøn maãu röøng phuùt choác tro, than (vaø,) Thoáng Ñoác tieåu California ñaõ phaûi ban boá tình traïng khaán caáp  ôû nhöõng khu vöïc naøy.

 

Ñoù cuõng laø thôøi gian toâi laéng nghe moãi phuùt, giaây, nhöõng gioït nöôùc maét laëng leõ, chaûy, nhöõng luùc moät mình, giöõa beà boän goái, chaên. Nhöõng giaây phuùt moät mình, vôùi hoài quang kyù öùc. Nhöõng giaây phuùt moät mình, toâi nhai laïi. Toâi gaäm nhaám. Toâi hít thôû töøng kyû nieäm, töøng söï vieäc, töøng nôi choán...

 

Coù nhöõng söï kieän nhöõng töôûng ñaõ qua ñi, nhö söï quaù vaõng cuûa moät con ngöôøi; nay, khoâng nhöõng chuùng trôû laïi (maø;) coøn haêm hôû sinh ñoäng, döõ doäi ñöùng leân, nhö söï hoài tænh cuûa moät ngöôøi ñaõ cheát, ñoøi laïi nhöõng ngaøy, thaùng bò choân soáng...

Toâi muoán nhaéc tôùi chuyeän gia ñình ñoå vôõ cuûa baïn toâi, Nguyeãn Quang Minh(Deâ.) Nhöõng ngaøy coøn trong beänh vieän, moãi khi Buøi Vónh Höng, Hoaøng Syõ vaøo thaêm, toâi nhôù,  toâi luoân hoûi veà “tình hình Minh Deâ...” - - Nhö theå moïi bieán chuyeån ñôøi rieâng cuûa Minh, ñeàu aûnh höôûng xa, gaàn tôùi toâi. Söï thöïc, hieån nhieân, khoâng phaûi theá.

Nhöng doïc theo loä trình khaáp kheånh tai öông, ñaàm ñìa oan, traùi kia, moãi chuùng ta ñeàu gaëp khoâng ít nhöõng “hieån nhieân” khoâng caùch gì hieåu noåi!!!

 Nhöõng ngaøy naèm beänh, nhôù baïn, laàn ñaàu tieân, sau gaàn 7 naêm, toâi coù dòp ñoïc laïi baøi vieát “Giôø ra chôi cuoái cuøng, cuûa nhöõng caäu hoïc troø 60 tuoåi.” (*)

 

Toâi vieát baøi naøy thaùng 12 naêm 1998, sau khi tham döï daùm cöôùi cuûa Minh-Lieân.

Moät ñaùm cöôùi ñaëc bieät. Moät hoïp maët ngaäm nguøi cuûa nhöõng ngöôøi baïn hoïc, soáng soùt, ôû queâ ngöôøi, sau 44 naêm raùch naùt thaân / taâm; nhìn, nhaän maët nhau.

Baûn chaát nhuùt nhaùt, ruït reø, khieán toâi raát ngaïi gaëp gôõ, tuï taäp...Nhöng toâi khoâng theå khoâng bieát ôn ñaùm cöôùi cuûa Nguyeãn Quang Minh. Loaïi ñaùm cöôùi, toâi nghó, seõ khoâng theå coù laàn thöù hai, nhö vaäy.

Vì theá, khi kheùp laïi baøi vieát ôû daïng baùn-hoài-kyù cuûa mình, toâi ñaõ thaäm xöng:

“...Tröôùc khi chia tay, hoï coøn haân hoan, voâ tö ñeán ñau loøng, khi hoø heïn: Seõ gaëp laïi nhau, 44 naêm nöõa...!”

 

Neáu baûy naêm tröôùc ñaây, khi vieát “Giôø ra chôi cuoái cuøng, cuûa nhöõng caäu hoïc troø 60 tuoåi,” in ra hôn 10 trang saùch, chæ trong moät buoåi, vôùi bieát bao cuoáng cuoàng haân hoan treû daïi...(Thì,) hoâm nay, sau baûy naêm, khi coá gaéng trôû daäy, ngoài vaøo baøn vieát; ñeå hoaøn taát lôøi höùa vieát moät baøi gì ñoù, cho baïn toâi, Nguyeãn Höõu Khang, laïi laø moät... “khoå nan!”   Toâi ñaâu deø, vieäc naøy laïi trôû thaønh cöïc hình, tra taán tinh thaàn toâi gaàn moät thaùng qua! 

Caûm nhaän khoå sai, yù thöùc baát löïc trong toâi, khoâng phaûi vì nhöõng taám löôùi saét giôùi haïn mang teân ung thö, buûa chuïp, vaây khoån theå xaùc, taâm hoàn, thaàn trí toâi, töø nhieàu thaùng qua. Duø hoâm nay, toâi vaãn coøn chaáp chôùi soáng giöõa ñoâi bôø sinh / töû. Duø hoâm nay, toâi vaãn coøn thaát thaàn / hoaûng hoát noåi, chìm giöõa nhôù / queân, moãi khi ra khoûi nhöõng giaác nguû ngaén. Nhöõng giaác nguû ngaén baát keå ñeâm / ngaøy thöôøng boâi, xoùa aùc moäng toâi, baèng nhöõng gioït nöôùc maét laëng leõ...Nhöng toâi bieát, söùc naëng, söï trì, níu, troùi buoäc thaân / taâm toâi khoâng phaûi laø nhöõng löôïng thuoác choáng ung thö ngaøy / ñeâm tuoân chaûy vaøo thaân theå toâi; hay nhöõng tia ñieän cöïc tím(?) ñaùnh vaøo nhöõng ñaàu moái xuaát phaùt chuøm reã ung thö (maø,) toâi nhaän ñöôïc haøng ngaøy ôû phoøng ñieàu trò radiation, thaønh phoá Fountain Valley.

Khoâng. Söï baát löïc theâ thaûm, noãi buoàn baõ dao ñaâm, nieàm tuyeät voïng ñaïn xeù, baày haày taâm hoàn, thaân xaùc vì, toâi hieåu:

“Seõ khoâng bao giôø coøn nöõa, moät giaây, phuùt ra chôi naøo, cho nhöõng caäu hoïc troø 60 tuoåi, nhö chuùng toâi! Coøn chaêng, vôùi chuùng toâi, hoâm nay, ngaøy tôùi, chæ laø “Giôø ñieåm danh, cuoái cuøng! 

 

Toâi hieåu, taát caû moïi oàn aøo choùi, gaét nieàm vui, taát caû moïi la, heùt beå phoåi haïnh phuùc, khi nhöõng ngöôøi baïn hoïc cuûa toâi, gaëp nhau, hoâm qua hay ngaøy mai, chæ toá caùo moät caùch ngaäm nguøi söï chaám döùt moät thôøi, moät ñôøi, chuùng toâi, maø thoâi.

Toâi hieåu, caùch gì, nhöõng taám maët naï vuïng veà, loøe loeït nieàm vui, cuûa nhöõng caäu hoïc troø treân 60 tuoåi, nhö chuùng toâi, cuõng seõ rôùt xuoáng. Nhöõng maët naï teânh heânh nieàm tuyeät voïng beõ baøng khi chuùng toâi chia tay, trôû veà choã naèm cuûa rieâng mình. 

Toâi hieåu, caùch gì, löïc hoài quang thôøi nieân thieáu cuûa nhöõng caäu hoïc troø treân 60 tuoåi nhö chuùng toâi, daãu coù töï löøa doái mình ñeán ñaâu, cuõng seõ nhaän ra, khi buoåi hoïp maët, chaám döùt; luùc cuoäc vui keùo leâ, ñaõ taøn; treân nhöõng gheá, baøn xoâ leäch, laãn giöõa ñoáng ly, taùch, baùt, ñóa giaáy laø noãi buoàn ngoån ngang cuûa moãi caù nhaân, moãi caûnh ñôøi, ñôïi cheát. 

 

Khoâng bieát bao laàn, toâi ñaõ ñoïc ñöôïc nhöõng ngô ngaùc, laïc loõng, tuoåi giaø trong maét Phaïm Duy AÙnh, Phaïm Tuaán Baùch, Nguyeãn Ích Laân, Nguyeãn Ñöùc Thuaàn, Nguyeãn Quang Minh, Ngoâ Gia Truy, Trònh Taát Ñaéc, Tröông Minh Trieát, Nguyeãn Trí Vieãn, Vuõ Thaønh An, Tröông Troïng Traùc, Trònh Quoác Thoâng, Ngoâ Anh Teà,  Phaïm Höõu Quang, Phaïm Vaên AÂn, Traàn Quoác Baù, cuøng bieát bao baïn khaùc cuûa toâi...Khi ngoïn löûa haêm hôû ñi tôùi nôi ho,ï ñaõ ñìu hiu hôi aám - - Khi ñaâu ñoù, trong nhöõng ñoâi maét suïp / lôû naéng, möa cuûa hoï, laø nhöõng ñuïc lôø chua, xoùt, ngaùn ngaåm...   

Loøng toâi caøng muoái xaùt hôn, khi tröïc nhôù raèng, moät thôøi, ôû moät khía naøo ñoù, hoï töøng laø “thaàn töôïng” cuûa toâi. Trong soá ñoù, coù ngöôøi töøng ngaång ñaàu, hieân ngang noåi troâi cuøng meänh nöôùc. Trong soá ñoù, coù ngöôøi raát gaàn, caän...Thöôïng Ñeá... Nhöng chaúng nhôø vaäy, maø hoï ñuoåi, xua ñöôïc noãi buoàn; troán thoaùt giôø “ñieåm danh cuoái cuøng,” ñaõ tôùi...

 

Khoâng bieát bao laàn, toâi ñaõ ñoïc ñöôïc nhöõng chuøm boùng toái aâm u, leânh ñeânh trong maét Ngoâ Ñình Ngaân, Phaïm Huy Trung, Vöông Ngoïc Quyønh, Buøi Vónh Höng, Nguyeãn Ngoïc Chaán, Hoaøng Syõ, Ngoïc Hoaøi Phöông, Nguyeãn Theá Toaøn, Nguyeãn Vaên Thònh, Nguyeãn Ñình Huøng, Vaên Sôn Tröôøng, Döông Thieäu Toaûn, Buøi Vi Thieän, Nguyeãn Huy Loäc, Döông Quoác Thænh, Nguyeãn Quang Tuùc, Nguyeãn Huy Yeân, Ñaëng Vuõ Thaùm, Nguyeãn Duõng, Traàn Quoác Ñoâng, Nguyeãn Thoï Chaán, Voõ Huøng Anh, cuøng bieát bao baïn khaùc, cuûa toâi...trong nhöõng hoïp maët baát ngôø, hoaëc nhöõng chieàu, toái ngoài vôùi nhau oàn aøo hay laëng leõ ôû San Jose, Houston, Dallas, Virginia, Oregon, Oklahoma City, Montreal, Toronto, Sydney, Brisbane, Adelaide, Paris, Frankfurt...(vaø,) cuõng khoâng hieám, nhöõng laàn, ôû ngay Orange County naøy... 

Loøng toâi caønh muoái xaùt hôn, khi tröïc nhôù raèng, raát nhieàu ngöôøi, trong soá hoï, töøng moät thôøi huy hoaéc...

Nhöng, toâi hieåu, caùch gì, hoâm nay, ngaøy mai, hoï cuõng chæ laø nhöõng caäu hoïc troø, sau “giôø ra chôi cuoái cuøng,” ñaõ phaûi vaøo lôùp, chôø “Ñieåm danh.” Nhöõng laàn “Ñieåm danh,” cuõng... “cuoái cuøng!”

 

Neáu caùch ñaây baûy naêm, khi quaù nöûa soá baøn trong tieäc cöôùi cuûa Nguyeãn Quang Minh (Deâ,) baïn toâi, vang doäi tieáng “maøy / tao,” tieáng “Ñan Maïch”  raát hoàn nhieân khí theá, baïo lieät treû thô...mang laïi cho toâi nhöõng ñôït soùng kinh hoaûng haïnh phuùc, meàm suõng haân hoan, chaán ñoäng hoài töôûng bao nhieâu (thì,) hoâm nay, toâi chæ chöïc chaûy nöôùc maét baáy nhieâu;  khi Hoaøng Syõ cho bieát, Nguyeãn Quang Minh (Deâ) ñaõ chia tay K. L.

Minh ñaõ laëng leõ daït, troâi veà Gia Laâm, ngoaïi oâ Haø Noäi... Anh ñang tìm queân, (hay ñang chuaån bò thaép saùng laïi moät laàn nöõa, nhöõng boù ñuoác löûa ngoïn töï tin, than hoàng tuoåi treû, nôi moät traùi nhaø laøm theâm, thuoäc moät caên nhaø voán ñaõ muïc naùt!) 

Vôùi toâi, caùch gì, cuoái cuøng, phaàn coøn laïi cuûa ñôøi baïn toâi, cuõng chæ laø nhöõng ngaøy, thaùng gaäp gheành aùo côm; lom ñom nghóa soáng!

 

Neáu caùch ñaây treân döôùi baûy naêm, trong baùn-hoài-kyù “Giôø ra chôi cuoái cuøng cuûa nhöõng caäu hoïc troø 60 tuoåi,” toâi ca ngôïi, toâi traân troïng K. L. bao nhieâu (thì,) hoâm nay toâi cuõng ngôõ ngaøng chöøng naáy; khi Buøi Vónh Höng keå, Traàn Tieán Taøi (Con) ôû Saint Louis, Missouri, tình côø gaëp K.L, choàng khaùc; KL mang baàu, ñaõ gaàn ngaøy sinh...Höng baûo, coù theå, vì theá, Minh ñaõ aâm thaàm huûy boû cuoäc heïn vôùi baèng höõu ôû mieàn nam Cali, sau maáy ngaøy lang thang tìm vôï cuõ... Minh ñoåi veù. Anh bay thaúng veà Haø Noäi. Anh trôû veà caùi traùi nhaø ôû Gia Laâm, vôùi ngöôøi baïn gaùi môùi cuûa mình.  

Toâi nhôù, khi nghe Höng keå veà K.L., toâi im laëng. Toâi nhôù ngöôøi baïn chung moät saân tröôøng, cuøng moät lôùp hoïc. Toâi hình dung Minh, nieân thieáu, thuû moân, Chu Vaên An, naêm möôi naêm, tröôùc.

Cuùi xuoáng ly cafeù Höng mua cho, toâi chaûy nöôùc maét.

Baây giôø, nhôù laïi, buoåi saùng vôùi Höng, toâi nghó, coù deã nhieàu phaàn, toâi chaûy nöôùc maét cho toâi(?) Vaø, cuõng coù deã, chæ rieâng mình toâi hieåu, taïi sao, toâi, nhöõng haït leä saéc, laéng, muoän maøng, aáy.

 

Toâi nghó, seõ khoâng moät ai bieát raèng, ba ngaøy qua, toâi khoâng chæ muoán ngöng, maø coøn coù yù ñònh xoùa boû haún nhöõng ñoaïn tuøy buùt baïn môùi ñoïc. Vieäc xoùa boû moät ñoaïn vaên, moät baøi thô, thaäm chí moät truyeän ngaén, vôùi toâi, khoâng phaûi laø chuyeän hieám hoi. Nhöng ñoù khoâng phaûi laø tröôøng hôïp naøy. Tröôøng hôïp cuûa “Giôø ñieåm danh cuoái cuøng, cuûa nhöõng caäu hoïc troøø 60 tuoåi.” Noù caøng khoâng phaûi laø tröôøng hôïp naøy, khi Chuû Nhaät, 16 thaùng 7 môùi ñaây, toâi coøn goïi ñieän thoaïi cho Khang Nguyeãn, hoûi ngaøy giôø töø traàn cuûa ba baïn hoïc thôøi nieân thieáu: Nguyeãn Höõu Ñònh, Taï Ñöùc Thieän, vaø Nguyeãn Kim Tieàn.

Toâi choïn Khang ñeå hoûi vì, naêm nay, Khang Nguyeãn laø tröôûng ban toå chöùc buoåi hoïp maët ñaùnh daáu “50 Naêm tröôøng xöa, baïn cuõ,” cuûa chuùng toâi. Toâi choïn Khang ñeå hoûi, vì Khang Nguyeãn cuõng giöõ vai troø chuû bieân giai phaåm chuû ñeà “50 Naêm tröôøng xöa, baïn cuõ.”  Toâi cho Khang bieát, baøi toâi vieát gaàn xong. Toâi muoán caùi baùn-hoài-kyù cuûa toâi, chaám döùt baèng phaàn “ñieåm danh” nhöõng baïn hoïc ñaõ ñi xa, töø nôi queâ ngöôøi. Toâi cho Khang bieát, toâi muoán nhaéc ñeán ngöôøi coøn laïi - - Nhöõng ngöôøi ñaøn baø caén raêng, baám chaân, moät mình ñi noát phaàn ñôøi coøn laïi - - Vôùi tang choàng, trong loøng. Traùch nhieäm nuoâi naáng, daïy doã con caùi, treân vai. Noã löïc gìn giöõ chính mình, trong taâm thöùc.

Toâi baûo Khang, toâi kính troïng voâ cuøng, caùc chò Uyeân Na / Nguyeãn Höõu Ñònh; Thu Traàn / Taï Ñöùc Thieän; Thieàu Kim / Nguyeãn Kim Tieàn...

Toâi baûo Khang, ngaøy naøo hoï coøn moät mình ñi noát phaàn ñôøi coøn laïi, ngaøy aáy, chuùng ta phaûi coâng khai baøy toû loøng ngöôõng moä, kính troïng hoï, nhö chuùng ta töøng ngöôõng moä, kính troïng nhöõng ngöôøi meï sôùm goùa buïa cuûa chuùng ta, trong quaù khöù.  Chuùng ta phaûi vinh danh hoï, nhö theå, hoï laø nieàm haõnh dieän cuûa chính chuùng ta vaäy.

 

Toâi nhôù, toái Chuû Nhaät, 16 thaùng 7, trong nhöõng laàn goïi cho Khang Nguyeãn, ñoâi luùc, toâi bò kích ñoäng maïnh meõ bôûi nhöõng yù töôûng, hình aûnh raïng rôõ veà caùc chò Nguyeãn Höõu Ñònh, Taï Ñöùc Thieän, Nguyeãn Kim Tieàn, nhöõng ngöôøi phuï nöõ seõ kheùp laïi baøi tuøy buùt cuûa toâi vaø, töø ñoù, chính hoï, seõ cho caùi tuøy buùt nhoû beù naøy, moät hôi thôû, moät nhòp ñaäp, khaùc. Toâi nhôù, Khang haøo höùng, phaán kích laém, khi cho toâi tin veà caùi cheát cuûa Ñinh Quoác Tröïc, moät baïn hoïc cuõ cuûa chuùng toâi, töø traàn hoài thaùng 10 naêm 2005, ôû Houston, Texas - - Vaø, chò Thieân Höông / Ñinh Quoác Tröïc, ñaõ cho Khang hay, chò seõ töø Houston, bay veà Orange County, döï ngaøy kyû nieäm “50 Naêm tröôøng xöa, baïn cuõ.”   

Toâi cuõng nhôù tröôùc moät vaøi ñeà nghò baát ngôø cuûa toâi, Khang ñaõ tieáp nhaän moät caùch thaän troïng. Tæ nhö, ñeà nghò ban toå chöùc neân göûi giaáy môøi (khoâng thu tieàn veù) tham döï buoåi hoïp maët cuûa nhöõng ngöôøi vôï baïn, nay ñaõ thaønh goùa phuï... Khang noùi, Khang ñoàng yù, nhöng seõ hoûi yù kieán khoaûng 20 anh em (maø,) Khang ñaõ môøi hoï hoïp vaøo chieàu Chuû Nhaät tôùi, töùc Chuû Nhaät 23 thaùng 7. Khang giaûi thích, anh sôï caùc baïn baûo anh chuyeân quyeàn, ñoäc ñoaùn...

Nhaéc laïi chuyeän naøy, moät loaïi behind the scenes, toâi chæ muoán cho baïn thaáy tö caùch cuûa Khang Nguyeãn - - Moät cöïu giaùo chöùc luoân saün nuï cöôøi côûi môû, treû thô khuoân maët nhaân haäu, vôùi ñoâi chuùt ruït reø, luøi ra, caån troïng...Toâi hieåu, Khang khoâng bao giôø muoán laøm buoàn loøng baïn, nhöng khoâng vì theá maø phaù, boû nguyeân taéc.

Trong ghi nhaän cuûa toâi, Khang Nguyeãn laø loaïi ñaøn oâng, khoâng chæ göông maãu trong vai troø moät ngöôøi choàng, moät ngöôøi cha, (maø,) Khang Nguyeãn coøn laø hình aûnh göông maãu cho chuùng toâi - - Bôûi ña soá chuùng toâi, khoâng coù ñöôïc nhöõng ñöùc tính Khang coù.  

Ñeâm ñoù, toâi ñi nguû vôùi caûm giaùc an  laønh, khi nghó raèng, ngaøy mai Thöù Hai, 17 thaùng 7     toâi seõ göûi tuøy buùt / hoài kyù naøy, cho Khang.

Nhöng ngaøy mai, vôùi toâi, ñaõ laø moät ngaøy mai thaûm kòch. Moät ngaøy mai thaát thaàn, hoaûng loaïn!

Bôûi vì, vaøo luùc 4:30 chieàu Thöù Hai, 17 thaùng 7, toâi ñöôïc tin Khang Nguyeãn ñaõ thình lình “ñi xa!!!”

(“Ñi xa,” hai chöõ naøy toâi hoïc ñöôïc töø caùc baïn toâi, ôû Saigoøn - - Nhö Buøi Cung, nhö Nguyeãn Khaéc Nhöôïng, nhö Saâm Thöông...khi hoï baùo cho toâi bieát, söï ra ñi vónh vieãn cuûa Vaên Cao, Buøi Giaùng, Trònh Coâng Sôn, Kim Tuaán, Taï Tî...)

Toâi thích laém, hai chöõ “ñi xa.” Chuùng cho toâi caûm töôûng (hay tin töôûng) nhöõng ngöôøi toâi quyù, meán chæ ñieân khuøng noåi maùu phieâu löu, thình lình, boû heát moïi thöù, ñeå ñi ñeán moät nôi raát xa. Moät nôi choán (maø,) khoâng ai trong chuùng ta, (nhöõng ngöôøi coøn laïi,) coù theå hình dung... Nhöng, bôûi ñoù chæ laø moät chuyeán “ñi xa,” neân cuõng chaéc chaén, coù ngaøy hoï seõ “trôû veà.” “Ñi” hay “veà,” vôùi toâi, tröôùc sau chæ laø hai maët cuûa moät ñoàng xu ñôøi ngöôøi ngaén nguûi!)

Hoâm nay, laàn ñaàu tieân, toâi choïn hai chöõ ñoù, cho Khang Nguyeãn!

 

Hoâm nay, ñaõ ba ngaøy sau caùi giaây phuùt kinh hoaûng, ngôõ ngaøng, khi T. xoâ cöûa phoøng, laïc gioïng, baùo tin :

“Anh Chaán noùi, anh Khang cheát roài!”

Toâi nhôù, toâi vöøa trôû veà töø nôi phoøng chaïy “radiation.” Toâi nhôù, cuøng vôùi Ngoâ Gia Truy, Traàn Vieät Chöông, Vöông Truøng Döông, Hoaøng Syõ, Nguyeãn Ngoïc Chaán...chuùng toâi môùi chia tay Khang Nguyeãn luùc 1 giôø 30 taïi nhaø haøng Vieãn Ñoâng. Toâi nhôù, Khang Nguyeãn coøn nhaéc toâi göûi baøi cho Khang qua ñòa chæ e-mail Khang vieát treân taám giaáy napkin cho toâi, tröôùc ñoù ít phuùt. Toâi nhôù trong böõa tröa, Nguyeãn Ngoïc Chaán vaø Khang Nguyeãn thay nhau noùi veà nhöõng thaønh quaû ñaït ñöôïc cho ngaøy hoïp maët, chuû ñeà “50 Naêm tröôøng xöa, baïn cuõ”õ... Toâi nghe hoï heïn nhau,  4:30 ñi ñaët veù maùy bay tröôùc, cho caùc thaày coâ ôû xa. Toâi nghe Chaán noùi vôùi Khang, ñôïi sau buoåi hoïp ngaøy Chuû Nhaät, 23 thaùng 7, haõy ñi gaëp ñaïi dieän cuûa caùc chò B3 ñeå thu tieàn hai baøn (maø,) caùc chò ñaõ ñoàng yù ñaët tröôùc cho ngaøy hoïp maët “50 Naêm tröôøng xöa, baïn cuõ.” Toâi bieát Khang raát haõnh dieän vôùi thaønh quaû caùc chò B3 (goác Tröông Vöông, coù hai naêm hoïc keù vôùi Chu Vaên An chuùng toâi, ôû khu nhaø phuï, sau löng tröôøng Peùtrus Kyù, 1955,) nhaän lôøi tham döï buoåi hoïp maët vôùi con soá vöôït treân mô öôùc cuûa Khang. (**)

 

Keå laïi böõa tröa vôùi Khang Nguyeãn chæ vaøi tieáng tröôùc, toâi muoán nhaán maïnh: Toâi khoâng tin nhöõng gì môùi ñöôïc thoâng baùo! Laøm sao toâi coù theå tin raèng, chæ ba giôø ñoàng hoà sau khi chia tay, Khang Nguyeãn ñaõ khoâng coøn nöõa!!! Vì khoâng tin, toâi hoûi laïi T.

 “Khang naøo? Taïi sao?...”

Vaãn laïc gioïng, T. ñaùp ngaäp ngöøng... (Döôøng T. cuõng raát muoán khoâng tin nôi tai mình:) 

“Anh...Khang Nguyeãn!!!”

Giöõa luùc aáy, ñieän thoaïi laïi reo. Hoaøng Syõ goïi:       

 “Thaèng Khang cheát roài! Noù cheát roài...”

Syõ khoùc. Gioïng ngheïn, uaát. Caùi ngheïn, uaát mang yù nghóa phaûn khaùng moät caùch tuyeät voïng, cuûa baïn toâi, ngöôøi cöïu tuø nhaân caûi taïo, treân 60 tuoåi; khieán toâi hieåu laäp töùc, söï thaät. Nhöng, coù theå cuõng nhö Syõ, cuõng nhö nhöõng ngöôøi baïn khaùc, khi hay tin “Khang Nguyeãn cheát,” toâi vaãn muoán töø choái tieáp nhaän söï thaät; baèng nhöõng caâu hoûi, khoâng coøn caàn thieát nöõa, khi moät ngöôøi ñaõ thöïc söï “ñi xa.” Caâu hoûi hoaëc chaát vaán naøo, coù ñanh theùp, höõu lyù tôùi ñaâu, göûi cho thöôïng ñeá (thì,) ngaøi cuõng seõ nhö chuùng ta, ngao ngaùn, laéc ñaàu, töï hoûi: taïi sao, ñieàu aáy!

Syõ vaãn khoùc. Ngheïn, uaát. Caùi ngheïn, uaát cuûa Syõ cho toâi lieân töôûng tôùi hình aûnh moät ñöùa nhoû, noåi ñieân, muoán ñoát nhaø, gieát ngöôøi...khi thình lình ñònh meänh giöït ngöôøi thaân yeâu nhaát cuûa noù, khoûi taàm...Toâi hieåu, Syõ khoâng theå ñau ñôùn, hoaûng, loaïn hôn:

“Noù cheát roài. Caùch ñaây hôn tieáng. ÔÛ nhaø noù. ÔÛ hoà bôi. Noù cheát roài! ÔÛ nhaø noù...” 

Toâi nghó, neáu khoâng chaën Syõ laïi, baèng nhöõng caâu hoûi khaùc, (thì,) khoâng bieát bao laâu, Syõ môùi ngöng caùi ñieäp khuùc meâ saûng: Noù cheát roài. ÔÛ nhaø noù. ÔÛ hoà bôi...

Nöûa tieáng sau, toâi vaø T. coù maët tröôùc caên nhaø soá 10394 ñöôøng Morning Glory, Fountain Valley. Ngoâi nhaø nhieàu laàn toâi ñaõ tôùi. Ngoâi nhaø nhieàu laàn quaây quaàn vôùi baïn höõu, toâi ñöôïc anh, chò Khang Nguyeãn xuùc cho töøng mieáng soâi, eùp aên moät mieáng chaû. Caên nha, gaàn ñaây, ñoâi laàn, toâi ngoài, vöøa nhaâm nhi ly caø pheâ do chò Kim Hueä / Nguyeãn Höõu Khang pha cho, vöøa theo doõi nhöõng vaùn saäp xaùm cuûa caùc baïn...

Ngoâi nhaø quen thuoäc aáy, khi chuùng toâi ñeán, moät soá baïn nhö Trieát, Chaán, Syõ, Chöông, Hoøa...ñaõ coù maët. Toâi haáp taáp hoûi caùc baïn “Khang ñaâu (?)” Baïn toâi ñaùp, “coøn ôû ngoaøi hoà!”.

..Nhöng coù tôùi hai só quan aûnh saùt canh xaùc. Hoï khoâng cho moät ai, duø laø vôï, con naïn nhaân ñöôïc tôùi gaàn caùi xaùc cheát. ‘AÙn binh baát ñoäng’ naøy, seõ chæ ñöôïc giaûi toûa sau khi nhaân vieân giaûo nghieäm töû thi cuûa chính phuû ñeán giaûo nghieäm, cho pheùp cô quan höõu traùch di chuyeån xaùc naïn nhaân veà trung taâm giaûo nghieäm cuûa quaän haït - - Nôi ñaây caùc chuyeân vieân giaûo nghieäm seõ laøm vieäc, nhanh nhaát laø 24 tieáng ñoàng hoà...Neáu hoï khoâng tìm thaáy moät daáu hieäu ñaùng nghi ngôø naøo, thì  sau ñoù, nhaân vieân cuûa nhaø quaøn lieân heä, seõ ñöôïc thoâng baùo, chôû xaùc veà trình taåm, lieäm...Taát nhieân, gia ñình naïn nhaân cuõng seõ ñöôïc thoâng baùo, sôùm nhaát...” Moät ngöôøi baïn naøo ñoù, döôøng nhö Chaán, giaûi thích.

 

Töø beân naøy taám kính lôùn ngaên caùch phoøng sinh hoaït gia ñình vaø saân sau, nôi caùi hoà taém oan nghieät chieám gaàn heát dieän tích chieác saân; toâi, T. vaø Chöông daùn maét, coá gaéng kieám tìm moät chuùt gì lieân quan tôùi thi theå Khang... Toâi khoâng phaùt hieän ñöôïc ñieàu gì, ngoaøi taám nylon maøu vaøng, nhoû, phuû kín thaân theå baïn toâi.

Chöông tinh maét hôn, khi chæ cho toâi thaáy hai caùnh tay Khang Nguyeãn thoø ra, teânh heânh ngoaøi mieáng nylon, nhö hai khuùc goã naâu saäm - - Neáu moät trong hai caùnh tay, khoâng noåi leân moät ñöôøng gaân, nhö veát caét baàm, tím, doïc thôù thòt, (thì,) chöa chaéc Chöông ñaõ nhaän bieát. 

T. cuõng khaù hôn toâi, khi nhaän ra ñaàu Khang Nguyeãn treân neàn xi maêng vaø, lôùp toùc ñen sau gaùy, rôi xuoáng neàn gaïch, hôø höõng, xô, cöùng, nhö theå ñoù laø moät môù raâu baép, hay nhöõng sôïi raùc coû, caây chöù khoâng phaûi laø toùc ngöôøi.

T. chua xoùt, baát maõn ñoøi yeâu caàu caûnh saùt chí ít, cuõng phaûi ñaët Khang Nguyeãn treân moät baêng ca, baêng gheá hay, moät taám neäm moûng... Nhöng, ai laø ngöôøi coù thaåm quyeàn ñaùp öùng, giaûi quyeát yeâu caàu cuûa T., luùc naøy?

Nhieäm vuï cuûa nhöõng ngöôøi caûnh saùt, caû nam laãn nöõ, töø luùc ñöôïc phaùi tôùi, laø baûo veä toái ña, söï nguyeân veïn hieän tröôøng. Thaäm chí hoï coøn khoâng cho thaân nhaân ñöôïc giöõ chieác Cell-phone cuûa Khang. Hoï caàn kieåm soaùt taát caû nhöõng cuù ñieän thoaïi goïi tôùi vaø goïi ñi cuûa Khang Nguyeãn, trong maáy ngaøy qua... Khoâng chòu noåi hình aûnh Khang bò boû naèm treân neàn xi maêng, nhö moät con caù ñôïi xeû thòt, toâi boû ñi, trôû laïi saân tröôùc. 

Khi ñoù, duø ñaõ gaàn 8 giôø toái, nhöng trôøi coøn saùng. Moãi luùc moät coù theâm nhöõng ngöôøi baïn hay tin, hôùt hô, hôùt haûi tìm ñeán. Rieâng toâi, bò moät soá baïn (ñieån hình nhö Trieát vaø Chaán,) quyeát lieät baét toâi ñi veà. 

Toâi nghó, hoï khoâng muoán ngay luùc naøy, coù theâm moät ngöôøi baïn hoïc khaùc cuûa hoï (laø toâi,) “ñi xa!”

 

Hoâm nay, ñaõ boán ngaøy sau chuyeán “ñi xa” baát ngôø cuûa Khang; toâi khoâng ghi nhaän ñöôïc ñieàu gì khaùc hôn ngoaøi chuyeän Chuû Nhaät 23 thaùng 7 tôùi ñaây, thay vì laø ngaøy hoïp cuûa ban toå chöùc theo saép xeáp cuûa Khang, (thì,) nghieät ngaõ thay, ñònh meänh laïi bieán ngaøy ñoù, thaønh ngaøy chuùng toâi tôùi nhaø quaøn, nhìn maët Khang laàn cuoái!!!!

Hoâm nay, ñaõ boán ngaøy, sau caùi cheát cuûa Khang, thay vì xoùa boû caùi tuøy buùt / hoài kyù naøy, nghe lôøi T., toâi ngoài vaøo baøn maùy. Ngoài vaøo baøn maùy, nhöng toâi khoâng bieát phaûi tieáp tuïc baøi vieát cuûa mình theá naøo, ra sao?!? Toâi nghieäm thaáy chöõ, nghóa, raát thöôøng khi trôû thaønh trô treõn, dò hôïm tröôùc tieáng cöôøi nhaïo baùng, thôù lôï cuûa phaàn soá. Toâi nghieäm thaáy, chöõ, nghóa, tröôùc nhöõng chia, lìa töùc töôûi, raát thöôøng khi, trôû thaønh nhöõng teân heà traâng traùo, baát nhaân, voâ sæ...

Hieåu nhö vaäy, caûm nghieäm ñöôïc ñieàu aáy, toâi thaáy, neáu toâi phaûi noùi vôùi chò Kim Hueä / Nguyeãn Höõu Khang moät ñieàu gì,  trong luùc naøy thì ñoù seõ laø:

 

Thöa chò Kim Hueä / Nguyeãn Höõu Khang, toâi hieåu raèng, baát cöù moät lôøi an uûi yù nghóa, hay ho, toát ñeïp naøo, trong luùc naøy, cuõng seõ chæ laø nhöõng lôøi voâ nghóa, thaäm chí giaû doái... tröôùc söï maát maùt, tröôùc noãi ñau vöôït xa, quaù xa söùc chòu ñöïng cuûa moät con ngöôøi.

Toâi cuõng bieát, nhöõng ngaøy tôùi, caùch gì, ngoâi nhaø ôû ñöôøng Morning Glory cuûa chò vaø caùc chaùu, cuõng seõ thöa thôùt daàn, thaêm vieáng. Ñieàu ñoù cuõng ñaõ töøng xaåy ra vôùi ngoâi nhaø ôû ñöôøng Midwood Lane, Anaheim cuûa chò Uyeân Na - - Ngoâi nhaø ôû ñöôøng Ramone, Santa Ana, cuûa chò Thu Traàn - - Ngoâi nhaø ôû ñöôøng Potomac, Irvine  cuûa chò Thieàu Kim - - Hay ngoâi nhaø ôû ñöôøng Memorial Dr., ôû Houston, cuûa chò Thieân Höông...Khi caùc anh Nguyeãn Höõu Ñònh, Taï Ñöùc Thieän, Nguyeãn Kim Tieàn, Ñinh Quoác Tröïc vónh vieãn khoâng coøn nöõa.

Söï cay nghieät cuûa ñôøi soáng, tính baát nhaân cuûa vaät chaát, söï tôûm lôïm (phaûi göôïng nuoát xuoáng) cuûa thöïc teá...khieán baèng höõu (luoân caû baø con, anh em, hoï haøng,) khoâng theå tieáp tuïc vieáng thaêm chò vaø caùc chaùu, nhö nhöõng ngaøy anh Khang môùi “ñi xa.” Nhöng söï thöa vaéng nhöõng lui tôùi kia, theo toâi, khoâng coù nghóa moïi ngöôøi ñaõ queân anh, queân chò.

Khoâng. Toâi bieát roõ nhö vaäy. Khoâng phaûi ñaâu, thöa chò Kim Hueä. Bôûi vì, cuõng nhö caùc anh Ñònh, Thieän, Tieàn, Tröïc..., anh Khang vôùi nuï cöôøi treû thô, nhaân haäu, anh Khang vôùi nhaân caùch göông saùng nhö vaäy, seõ khoâng chæ soáng maõi trong chò vaø, caùc chaùu (maø,) anh aáy cuõng seõ soáng maõi trong chuùng toâi... Tôùi ngaøy chuùng toâi cuõng seõ laàn löôït theo anh, ñi xa. Vaø, chò, ngay chò, thöa chò Kim Hueä, roài chò cuõng seõ “ñi xa.”  Leõ voâ thöôøng vaïn vaät.  

Rieâng Chuû Nhaät naøy, khi ñeán vieáng thaêm anh laàn choùt, ôû Peek Family Murtuary, sau khi thaép cho anh neùn nhang, tröôùc khi ra veà, (duø cho ñònh meänh coù neùm vaøo maët toâi chuoãi cöôøi thôù lôï nhaïo baùng thì,) toâi cuõng vaãn xin ñöôïc noùi vôùi chò raèng:

“Thöa chò Kim Hueä, chò haõy haõnh dieän, coù moät ngöôøi choàng, nhö Nguyeãn Höõu Khang. Bôûi vì, taäp theå cuûa chuùng ta nôi queâ ngöôøi, khoâng coù nhieàu laém ñaâu, nhöõng con ngöôøi, nhöõng nhaân caùch, nhö Khang Nguyeãn.”

Du Töû Leâ

(July 20-06.)     

----------------------------------------------------------------------------------------

(*) Ñoïc “Toâi, aáu thô vaø, meï,” HT Productions, California, USA, aán haønh, Thaùng Hai, 2000; nhaø saùch Vaên Ngheä toång phaùt haønh.

(**) Nhaø thô Ngoïc Hoaøi Phöông cho bieát, lôùp B3 (nöõ sinh Tröng Vöông) sau hai naêm Thaát, Luïc, hoïc nhôø Chu Vaên An, tôùi naêm ñeä Nguõ, ñöôïc ñöa veà tröôøng Gia Long vaø; trôû thaønh nöõ sinh Gia Long töø ñoù.