Q
Laàn tröôùc caäu coù höùa chæ caùch goõ unicode.

A
Ô... Coù leõ mình taäp ... ñoïc tröôùc, gioáng nhö taäp boø tröôùc khi ñi.

Q
Boä ñoïc deã hôn goõ?

A
Cuõng gaàn nhö vaäy ñoái vôùi unicode, nhaát laø duøng treân net. Bieát caùch ñoïc unicode cuõng nhö bieát caùch ñöùng taán vöõng. Tröôùc khi muoán ñaù thì phaûi bieát ñöùng taán, duø laø ñaù... gioù.

Q
ÔØ... Vaäy roài laøm sao ñoïc unicode?

A
Tröôùc khi bieát ñoïc, phaûi bieát veà caùi ENCODE

Q
Boä phaûi hoïc qua khoùa maät maõ tình baùo OSS?

A
No... 

Q
No... laø sao? Maø sao caäu cöù aáp uùng? Boä caùi naøy khoù noùi?

A
Oh... Oh... Khoâng khoù nhöng chæ hôi hôi... Ñeå toâi coá laáy ví duï thaät ñôn giaûn. Unicode coù nhieàu character hôn font cuõ nhö ACSCII. Right?

Q
Right.

A
Moãi character coù 1 ñòa chæ. Right?

Q
right...

A
Browser nhö Internet Explorer, Netscape duøng caùi ñòa chæ naøy ñeå in ra caùi character treân maøn aûnh "taøng hình", noùi noâm na laø caùi monitor tröôùc maët caäu. Right?

Q
Oh... Oh...  right...

A
Browser duøng caùi ENCODING ñeå "moø" chöõ.

Q
Caùi unicode coù nhieàu chöõ hôn font thöôøng, nghóa laø ENCODING khoâng gioáng caùi ENCODING duøng cho font thöôøng. Right?

A
Ñuùng. Gioáng nhö ñieäp vieân OSS 000 vieát tieáng Anh xong "nhaøo" cho bieán hoaù ñi. Taïi trung taâm tình baùo xöù Côø Hueâ, muoán coi ñöôïc ñieäp vaên cuûa OSS 000 thì phaûi duøng ENCODER duøng cho tieáng Anh.

Q
Nghóa laø ... noùi thaät toùm taét, duøng unicode thì phaûi SET caùi ENCODING.

A
Ñuùng... Ñuùng... Hieåu toâi khoâng ai baèng caäu ... Ñoïc unicode maø khoâng SET ENCODING thì...

Q
thì... browser in ra caùi chöõ leøo, con giun con deá. Roài... xong ngay... vaäy chöù SET ENCODING ôû nôi moâ?

A
Neáu caäu duøng Internet Explorer 5.5, nghóa laø version toâi ñang ...duøng, noùi noâm na laø version xòn nhaát ñeå ñoïc unicode, thì:
(1) Caäu ñeo kính cho caån thaän, nhoøm leân haøng ñaàu tieân cuûa Internet Explorer
(2) Caäu dôøi con chuoät vaøo chöõ thöù ba ñeám töø traùi sang phaûi, chöõ "View". Maø caäu coøn nhôù beân naøo laø traùi...

Q
Xong ngay... Next please...

A
(3) Caäu lau saïch ngoùn tay, xong click con chuoät. Caùi "drop down menu" seõ "drop" xuoáng.
(4) Caäu dôøi con chuoät xuoáng chöõ "Encoding", click ngay chöõ ñoù
(5) Khi caùi menu beân phaûi hieän ra, caäu click vaøo chöõ "Unicode (UTF-8)"

Q
Xong ngay... Roài sao ?

A
Vaäy laø xong. Nghóa laø caäu ñaõ SET ENCODING cho unicode! Neáu caäu duøng Netscape 6 thì laøm gioáng vaäy, chæ khaùc laø click vaøo "Character Coding" thay vì "Encoding". Communicator 4.7 thì laïi duøng "Character Set".

Q
Roài... moãi laàn môû page laø phaûi SET caùi naøy

A
Coù 2 tröôøng hôïp khi caäu coi web page. Neáu webmaster ñaõ duøng "tag" set cho caäu thì caäu khoûi phaûi laøm gì 98%. 

Q
Coøn 2%...?

A
2% laø khi maùy caäu ...meät, thieáu memory. Nhöng boû chuyeän naøy... Khi caäu ñoïc page maø websmaster khoâng duøng "tag" set ENCODING thì caäu phaûi SET laáy,  moãi khi thaáy tieáng TA khoâng ra daáu, vì caùi ENCODING naøy chaïy luøng tuøng xoøe.

Q
Toùm laïi laø, khi coi unicode maø chæ ra con giun con deá laø phaûi "check" caùi ENCODING naøy.

A
Ñuùng. 

Q
Vaäy caùi bí quyeát cuûa vieäc ñoïc unicode laø  ENCODING. Right?

A
Right. Bí quyeát cuûa vieäc goõ unicode cuõng laø ENCODING. Nhöng tröôùc khi noùi veà caùi "dzuï" naøy, phaûi noùi caùch goõ, nghóa laø noùi tôùi caùi "character map" , nghóa laø caùi "keyboard"

Q
Ô... Ô...

A
Noùi thaät toùm taét laø theá naøy. Caäu cöù nhoøm xuoáng caùi "keyboard" caäu ñang duøng. Noù laø "keyboard" cheá cho tieáng Meõo. Right?

Q
ÔØ... ÔØ...

A
Mình phaûi coù caùi "key" naøo ñeå "specify" chöõ unicode vaøo "keyboard" , chaúng haïn muoán goõ chöõ "aê", caäu goõ 2 laàn thaät nhanh chöõ "a".

Q
Gioáng nhö toâi goõ VNI, VPS ?

A
Ñuùng! Chæ khaùc laø bi giôø duøng unicode. Caäu coù theå "build" 1 caùi "virtual keyboard"

Q
Oh.. Oh..

A
Caäu cuõng coù theå ... download 1 caùi chuøa ñaõ laøm saün ñeå goõ unicode, caùi VPSKEYS 4.1

Q
Where?

A
http://www.vps.org

Q
Caùch goõ nhö goõ VNI, VPS?

A
Same... Same... chæ khaùc laø caäu nhôù set "tab" "Kyõ Thuaät" ôû unicode.

Q
Xong ngay... Trôû laïi "dzuï" ENCODING.

A
Caäu coù Arial font version 2.82 vaø VPSKEYS 4.1, caäu ñaõ coù theå goõ ra unicode, nhöng khi caäu ñieàn vaøo form, vaøo message board treân web site chaúng haïn, caäu phaûi nhôù set caùi ENCODING ôû "Unicode (UTF-8)".

Q
Thì khi ngöôøi khaùc ñoïc môùi noùi "cuøng moät ngoân ngöõ" vôùi caäu. Noùi thaät toùm taét laø ngöôøi ñoïc vaø ngöôøi vieát phaûi duøng ENCODING ôû "Unicode (UTF-8)".

A
Ñuùng.. Ñuùng... Khoâng ai hieåu toâi hôn caäu.

Q
Ñeå toái nay toâi chæ cho "naøng". Nhöng coøn caùch vieát mail göûi mail baèng unicode? Caùch Chat baèng unicode? Caùch ñieàn tuùi buïi "comments" baèng unicode? Caùch laøm site baèng unicode? Caùch...

A
Ñeå töø töø... "Thaùng gieâng laø thaùng aên chôi".

Q
ÔØ ha... ÔØ ha...

Dieäu Thuû Thö Sinh