Đọc sách Thiên Văn Học của BS Bùi Trọng Căn

 

Đào Văn Bình

 

Thành Phố Hercules, California vào buổi sáng chớm thu, nắng vàng rực rỡ chiếu xuống mặt biển lấp lánh của Vịnh Cựu Kim Sơn, cuốn Thiên Văn Học của BS Bùi Trọng Căn đã được ra mắt, với sự hiện diện của khỏang 60 thân hữu phần lớn là cựu tù nhân chính trị của trại tù Plei Bong (Gia Trung) và thân hữu của hai Tỉnh Pleiku, Bình Định trước đây có phục vụ tại Tỉnh Pleiku. Buổi ra mắt sách được tổ chức tại một ngôi biệt thự nên thơ, nằm ngay trên bờ biển, do anh chị Trần Công Luận- một kỹ sư trẻ phục vụ tại Silicon Valley bảo trợ thật  trang trọng, hiếu khách với một bữa ăn thật thịnh soạn. Tôi và nhà tôi - Bùi Thị Ngọc Nga nằm trong những vị khách đó, và tôi được may mắn là người giới thiệu cuốn sách này. Sở dĩ tôi nhận lời giới thiệu cuốn sách là vì tôi và BS Bùi Trọng Căn có chút tình cảm. Năm 1970 tôi là Trưởng Ty Tài Chánh của Tòa Hành Chánh Tỉnh Pleiku, còn BS Bùi Trong Căn là Trưởng Ty Y Tế. Anh em thường xuyên gặp nhau trong các sinh họat của tỉnh cho nên nảy nở tình thân, nhất là tại một tỉnh lẻ “gío lạnh mưa mùa” như Pleiku.

 

Tại hải ngọai, một số bác sĩ viết văn, làm thơ, biên khảo, viết sách về y khoa không phải ít nhưng chưa thấy ai đi vào lãnh vực khoa học. Bác Sĩ Bùi Trọng Căn có thể là một trường hợp hy hữu. Nguyên do nào khiến một vị bác sĩ lại say mê bộ môn khoa học khó hiểu này? Vào năm 1957 khi tác giả còn học Dự Bị Y Khoa  “Quá ngạc nhiên thích thú khi được quan sát Mặt Trăng qua viễn vọng kính tại Khoa Học Đại Học Đường Sài Gòn năm 1957, từ đây ông lập chí hướng về Thiên Văn….vào ngày 20-7-1969 tác giả được chứng kiến, theo dõi sát cuộc điện đàm trực tiếp giữa Phi Hành Gia Amstrong của Apollo 11 tại Mặt Trăng và Trung Tâm Không Gian NASA Texas, do duyên may làm việc chung với một tóan bác sĩ trẻ người Mỹ trong đòan MILPHAP  tại Nam Việt Nam. Từ 1975 đến 1981 tác giả đi tù cải tạo. Năm 1982 về lại Sài Gòn, tác giả tìm mua được rất nhiều sách giá trị bằng Pháp và Anh Ngữ về Thiên Văn để nghiên cứu học hỏi. Những tập sách này được bán chui tại các chợ trời sách trên hè phố Sài Gòn  sau cuộc “Cải Tạo Văn Hóa” của chính quyền CSVN. Từ 1993 tác giả cùng gia đình định cư tại Bang Oregon, Hoa Kỳ theo diện HO. Không lâu sau tác giả cố gắng mua được một viễn vọng kính riêng, cùng theo dõi đều các nguyệt san Astronomy, Scientific American, National Geographic …Thêm vào đó tác giả cũng nhờ dự giúp đỡ của bạn bè , chỉ bảo cho một số sách tham khảo cùng các tài liệu giáo khoa của Đại Học Havard, đặc biệt là sự hỗ trợ nhiệt tình của Giáo Sư Thiên Văn tài năng người Việt Nam là Lưu Lệ Hằng (Jane Lưu).” (*)

 

Đó là cơ duyên và nguyên do xa gần khiến giấc mơ của một chàng sinh viên y khoa trẻ năm xưa nay đã thành hiện thực khi mái đầu chàng sinh viên đó đã bạc trắng, hình thành giữa cuộc sống lưu vong nghèo túng, giữa cơn đổi đời khốc liệt của Việt Nam khi bạo quyền cộng sản thực hiện chính sách “Cải Tạo Văn Hóa”, Phần Thư Khanh Nho, Đốt Sách Chôn Học Trò thời Bạo Tần khiến bao nhiêu sách vở qúy giá biến thành tro bụi hoặc giấy gói hàng hoặc bán chui tại các vỉa hè, vừa bán vừa chạy trốn công an. Theo tác giả: “Cuốn sách này là sự tổng hợp các tài liệu sưu tầm được từ 1993, tác giả đã sọan và viết lại có hệ thống trong các năm từ 1999 đến 2006. Mục đích của tác giả là cố gắng trình bày các tiến bộ về Thiên Văn , Không Gian, Vũ  Trụ bằng Việt Ngữ sao cho thật dễ hiểu, để có thể phố biến rộng rãi kiến thức căn bản của bộ môn khoa học thích thú này đến với độc giả khắp nơi. “ (*)

 

Sách dày 413 trang, trình bày trang nhã, sáng sủa, lối viết hoa (capitalization) thống nhất theo văn chương Hoa Kỳ bao gồm những chương như sau:

Chương 1: Lịch Sử Khoa Thiên Văn

Chương 2: Hệ Mặt Trời

Chương 3  Môn Thiên Văn Với Các Phương Tiện Dụng Cụ

Chương 4  Mặt Trăng Và Thám Hiểm Mặt Trăng

Chương 5  Nền Thiên Văn Vô Hình

Chương 6  Ngôi Sao Của Chúng Ta: Mặt Trời

 

Chương 7  Lên Không Gian: Vệ Tinh Và Trạm Không Gian

Chương 8  Trái Đất: Ngôi Nhà Tráng Lệ Hay Địa Đàng

Chương 9  Thủy Tinh Và Kim Tinh

Chương 10  Hỏa Tinh Và Vòng Thiên Thạch

Chương 11  Mộc Tinh Hay Thần Jupiter

Chương 12  Thổ Tinh Với Vòng Trang Sức

Chương 13  Thiên Vương Tinh

Chương 14  Hải Vương Tinh Và Khuyển Vương Tinh

Chương 15  Biên Giới Của Hệ Mặt Trời

Chương 16  Không Gian Và Vũ Trụ Học

Chương 17  Các Sao

Chương 18  Xã Hội Các Lòai Sao

Chương 19  Đơn Vị Cấu Tạo Vũ Trụ: Các Thiên Hà

Chương 20  Lỗ Đen: Bí Mật Của Vũ Trụ

 

            Đọc xong 413 trang tôi không khỏi ngạc nhiên là tác giả đã khéo léo liên kết được tính văn chương, triết học, huyền thọai  vào một tác phẩm khoa học khiến cho sách trở nên không những không khô khan mà lại còn hấp dẫn. Khởi đầu mỗi chương hầu như tác giả đều “lảy Kiều” chẳng hạn như khởi đầu Chương Bốn nói về Mặt Trăng tác giả đưa bốn câu thơ:

 

Vầng trăng vằng vặc giữa trời

Làm chi cho bận lòng này lắm thân

Đùng đùng gió dục mây vần

Một xe trong cõi hồng trần như bay.

 

Rồi khởi đầu Chương Sáu nói về Mặt Trời tác giả đưa vào hai câu thơ:

Sâm thương bát ngát xa trông

Mặt trời gác nùi non phơi bóng vàng.

 

Rồi mỗi chương lại có bài đọc thêm trong đó tác giả đưa vào một số giai thọai thật hấp dẫn chẳng hạn như truyện Tôn Ngộ Không nhảy không qua bàn tay của Phật Tổ Như Lai trong Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân được tác giả dùng để giải thích ý niệm Không Thời Gian Bị Uốn Cong - một ý niệm phổ quát trong thiên văn học của Thế Kỷ 20. Rồi chuyện đối đáp giữa Trang Tử và Huệ Tử khi hai người đứng chơi trên cầu tại Sông Hào, bàn luận về con cá đang bơi dưới nước, được tác giả diễn dịch đó là ý thức trong Không Thời Gian. Rồi các thi sĩ đời Đường như Lý Bạch, Đỗ Phủ được tác giả giải thích là hai ông này ứng vào Sao Thương (Antares)  là sao sáng nhất trong chùm sao Hổ Cáp Scorpius) vốn có nhiều tình cảm cho nên mới nảy ra những vần thơ trác tuyệt như vậy. Ngòai ra tác giả còn nhắc tới một vài nhân vật Việt Nam có có đề cập tới môn thiên văn như Bùi Kỷ, Trần Trọng Kim và Lê Quý Đôn.

Trong phần tâm tình riêng, tác giả có nói rằng tại Việt Nam bây giờ VC cũng có cái gọi là Hội Thiên Văn nhưng thực chất chỉ để làm cảnh và không thấy có công trình khảo cứu nào. Và hầu như tại Việt Nam từ trước đến giờ chưa có một cuốn sách nào nghiên cứu về Thiên Văn Học cho nên có thể nói đây là cuốn sách mang ý nghĩa khai phá. Trong thời đại mà nhân lọai đua nhau chinh phục không gian, vũ trụ. Hỏa Tinh, Mặt Trăng v.v. vốn thuộc của chung. Ai chinh phục được thì thuộc quyền sở hữu của quốc gia đó. Do đó trong phần giới thiệu cuốn sách tôi có đề nghị là - nếu cuốn sách này được phổ biến rộng rãi đến giới trẻ, biết đâu trong năm mười năm nữa chúng ta sẽ có những nhà nghiên cứu vũ trụ lỗi lạc như Cô Lưu Lệ Hằng (Jane Lưu) hiện đương là GS tại Đại Học Havard và trong tương lai con cháu chúng ta sẽ lái phi thuyền bay vào không gian khơi khơi như chúng ta lái xe hơi ngày nay.

 

Đào Văn Bình

California ngày 2-10-07

 

 

 

 

Cước chú: Dấu (*) là trích dẫn từ tiểu sử tác giả

Giá bán khỏang $20 MK. Ai muốn mua xin liên lạc tác giả theo địa chỉ điện thư: buican@comcast.net