NGÖÔØI TAM NAËNG


Caûm Bieán

1.
Ngaøy 24 thaùng 2 naøy Baùc troøn 69 tuoåi.  Noùi theo tuoåi ta laø baùc ñöôïc 70 giöõa caùi thôøi nay khoâng ai cho ñoù laø coå lai hy nöõa.  Em göûi Baùc ñoaïn thö chung veà xuaân Nhaâm Ngoï cuûa chaùu Uùt Vinh :

“ Chuùc moïi ngöôøi moät naêm môùi doài daøo söùc khoeû, thaønh coâng tôùi taáp vaø haïnh phuùc traøn treà.  Keøm theo laø moät böùc tranh HOA MAI moät ngöôøi baïn môùi chuïp ôû chôï hoa Saigon VN.

“ Hoa mai vaøng gôïi nhôù Vieät nam vaø thôøi aáu thô raát nhieàu.  Hoài nhoû, teát naøo cuõng ngaém töøng caùnh hoa vì noù gaén lieàn vôùi nhöõng giaây phuùt sung söôùng nhaát trong naêm.  Söôùng nhaát laø ñöôïc nghæ hoïc, ôû nhaø, muoán laøm gì thì laøm, ñöôïc quaàn aùo môùi, thöùc khuya naáu baùnh chöng beân löûa hoàng, queùt voâi nhaø, ñoå nöôùc röûa neàn nhaø, vöøa laøm vöøa voïc nöôùc, ñöôïc tieàn lì xì, ñöôïc aên uoáng thaû daøn, chöông trình TV hay cho tôùi khuya, ñöôïc chôi phaùo, ñöôïc aên döa haáu möùt ngoït vaø hoät döa beo beùo, ñöôïc ñi ra Thuû-ñöùc thaêm coâ Kha, chôi ngoaøi ñoàng rau muoáng… Sung söôùng khoâng keå xieát.

“ Ñeâm nay laø ñeâm giao thöøa thöù chín xa queâ höông.  Khoâng coøn laø treû con nöõa, quaàn aùo töï mua, tieàn töï laøm, nhöng vaãn coøn haùo höùc khi ñöôïc vaøi ñoàng trong nhöõng bao lì xì nhoû.  Cuoäc soáng naøy ñaõ ñaày ñuû hôn xöa boäi phaàn, nhöng ít nieàm vui naøo saùnh ñöôïc vôùi nhöõng nieàm vui ñôn giaûn ñaäm ñaø thuôû aáu thô moãi khi Xuaân veà.  Nhöõng kyû nieäm aáy soáng maõi trong loøng, ñeå moãi khi Xuaân ñeán treân xöù ngöôøi giöõa cuoäc soáng taáp naäp moät thôøi xa caùch, duø nôi ñaâu, ñang laøm gì, keït xe treân xa loä, hay baän bòu hoïp haønh trong sôû laøm, Teát laïi veà trong loøng, khoâng phaùo ñoû ñaày ñöôøng, khoâng mai vaøng ñaày ngoõ, nhöng Teát vaãn veà trong hoài öùc nghe vang vang tieáng phaùo, ngöûi thaáy muøi phaùo, laïi caûm thaáy ñaát Meï gaàn hôn bao giôø.”    ( PH Vinh)

2.
Ñoù laø Cung Chuùc Taân Xuaân Nhaâm Ngoï 2002 cuûa caäu kyû sö con trai uùt baø Sen Traéng.  Caäu chaøo ñôøi cuoái naêm 75 ôû Saøi goøn roài ñoäi toå quoác ra ñi ôû treân ñaàu, bay xuyeân thung luõng Hoa Vaøng naøy, roài quay laïi ñaäu xuoáng Redwood cuûa Microsoft, nhôûn nhô ñöôïc 3 naêm ; nay laïi tính bay leân mieàn Baéc, muùa trí trong ñaïi hoïc Chicago Illinois ñeå laáy MS veà Luaät Ñieän Töû, thaùng 8 naøy ; maø cuõng coù theå bay qua ñaïi hoïc Houston Texas cho gaàn meï hôn.  Vaên cuûa caäu uùt vieát traøn lan nhö noùi vaäy.  Meï caäu cöng caäu nhöùt nhaø, baõ cöù ñi mua caù boâng lau veà naáu canh chua, vì caäu ta thích aên caù naøy, baét caû nhaø aên theo, meät nghæ !

Thaèng em, con chuù baùc ruoät, cuõng daân ñieän tö,û ôû Saøi goøn, 17 thaùng 3 naøy veà Soùc traêng cöôùi vôï, caäu uùt göûi phuï tieàn traàu cau ; coøn laõo baïn giaø ngoaïi baùt tuaàn, baïn cuûa cha meï Long Teø, cuõng göûi quaø, phuï theâm tieàn möôùn xe ngöïa ñeå “ ñöa Naøng deà Dinh”.  Phaàn em vaø caùc con lôùn cuõng lo nhôø chuù thím Uùt (uùt ít toäi nghieäp) nhôø maù con Ti mua caùi gì ñeïp ñeïp ñeo cho chaùu daâu.

Ngaøy vui sinh nhöït baùc, em khoâng veà ñöôïc.  Ngaøy ñoù moïi chuyeän buoàn xin baùc boû qua beân, baùc uoáng theâm vôùi baïn moät ly xaây chöøng thay em, chung vui.  Ñôøi baùc long ñong, baùc hoï Phaïm, loùt chöõ Ngoïc vaø caùi teân laïi theâm moät daáu naëng nöõa, neân baùc töï dieãu mình soá khoå vì hoï teân coù tôùi 3 daáu naëng , goïi laø tam naëng cho neân cuõng naêng taïm.
  
3.
Baùc ñi döï ñaùm hoûi ôû Soùc traêng môùi veà, xin baùc cho em ñaày ñuû tin töùc cuûa thaèng em NÑTuù , khoùa 16 Thuû ñöùc, ñaïi uùy Phaùo binh An Laõo Bình ñònh, xa nhau ñaõ 30 naêm.  Xin baùc keå roõ veà vôï con, nhaø cöûa, söùc khoûe, laøm aên, ñòa chæ gôûi thô vaø ñòa chæ email cuûa Tuù.  Cuõng xin baùc moät baøi baùo töôøng thuaät veà ñaùm hoûi naøy, nhaát laø hoï haøng beân coâ daâu Trieàu chaâu vaø hoï haøng beân meï chuù reå ôû Baèng taêng, OÂ moân.  Xin keå theâm böõa côm ngaøy teát ôû nhaø coâ giaùo Thuûy.  Em xin heïn baùc moät thö khaùc, giôø em ñang oâm thaèng chaùu noäi cho baø noù naáu canh chua.
Chaùu Loan qua Toronto Canada kieåm toùan vieäc laøm aên cuûa ngaân haøng Myõ vöøa trôû veà nhaø ôû Wisconsin, chaùu göûi lôøi kính thaêm vaø chuùc teát gia ñình baùc.  Chaùu thuoäc heä thoáng Metavante Corporation truï sôû ôû Milwaukee.

Anh sui cuûa em töø VN qua thaêm con töø thaùng 8 naêm ngoaùi, ñi 6 thaùng, nay ñöôïc gia haïn theâm 6 thaùng.  Anh sui raát meät maø vui, raát taän tuïy vôùi chaùu noäi ñaàu tieân cuûa aûnh, aûnh thay chò sui nuoâi chaùu.  Beân Saøi goøn chò sui ra phoûng vaán hai laàn xin ñi maø chaúng hieåu vì sao laõnh söï Myõ coø cöa, chæ cho aûnh ñi thoâi.  Anh sui cuõng daân Thueá vuï VNCH nhö baùc.  Chaéc baùc xin ñi thaêm con baùc cuõng ñi ñöôïc deã daøng.  Beân nay vaø beân Uùc baùc coù 2 con vôùi moät daâu moät reå vaø 4 chaùu noäi ngoaïi, baùc thöû gaéng leân ! 

4.
Em chuùc möøng thaèng Uùt cuûa baùc ñaõ maïnh khoeû tænh taùo khoâng coøn töông tö nöõa.  Chuùc möøng chaùu ñaõ xong ñaïi hoïc ngoaïi thöông.  Giôø ôû ñoù coù 2 oâng anh ruoät dìu daét chaùu hôïp taùc laøm aên vôùi Myõ, beân nay ñaõ coù oâng anh ruoät thöù 3.
Nhöng noùi gì thì noùi, haïnh phuùc khoâng theå ñi tìm ñaâu xa; noù ôû trong taám chaân tình vôùi mình vaø vôùi ngöôøi, ñeå luùc leân voi xuoáng choù, choøm xoùm vaãn ñuøm boïc mình vaø mình cuõng nguû ngon sau ngaøy hai böõa. Anh naêm Hoøa qua ñaây ñöôïc 20 thaùng roài, teát naøy aûnh buoàn laém vì vaãn nhôù queâ, chò naêm vieát thô daøi gôûi veà Pleiku, chaéc chuù uùt Thaønh ñoïc roài ?

Theo chaùu Thuûy keå thì Ñaø laït baây giôø saïch ñeïp hôn hoài 1980.  Cô sôû haï taàng ñöôïc xaây döïng vaø söûa chöõa laïi.  Ñöôøng saù caàu coáng tu söûa vaø laøm môùi laïi raát saïch ñeïp .  Chaùu töøng ôû Luaân ñoân vaø giôø leân Ñaø laït thaáy mình nhö ôû nöôùc ngoaøi, khí haäu laïnh, moâi tröôøng trong laønh vaø troàng raát nhieàu hoa.  Haø em gaùi Thuûy cuøng choàng troàng hoa naêm nay raát ñöôïc muøa.  Hai ñöùa ñaàu tö 50 trieäu treân maûnh vöôøn nhoû thöøa höôûng cuûa cha meï.  Sau moät naêm troàng baùn ñaõ laáy laïi voán vaø baây giôø moãi thaùng thu nhaäp hoa gaàn 6 trieäu ( hôn 300 USD) moät khoaûng thu nhaäp khoâng nhoû ñoái vôùi daân Ñaø laït.  
Baùc thaáy ñoù, ngheà nghieäp vaø hoaøn caûnh soáng giuùp nhieàu cho vieäc kinh doanh laøm giaøu.  Baùc vaø em, caû 5 chò em mình, ñeàu khoâng phuø hôïp vôùi ngaønh ngoaïi giao, kinh doanh vaø thöông maõi.  Trong tình caûm, caû 5 ñeàu coù tính chieám höõu cao, khoâng troïng vaát chaát cuõng chaúng tha thieát laém vôùi tinh thaàn truyeàn thoáng cöùng nhaéc, vì vaäy haïnh phuùc gia ñình phaûi chìm noåi, nôï lôùn hôn duyeân.  Ta nôï nhau.  Vôï vôùi choàng laø hai nöûa thaân, hai nöûa thaân aáy ñeàu coù nhieàu thieáu soùt veà taâm lyù laãn sinh lyù, caàn xöôùng tuøy nhau, nöông töïa nhau suoát ñôøi.  Khi anh nhaém maét thì em ngôõ ngaøng, chöng höûng, troáng traûi nheï teânh  nhö ngöôøi meï vöøa sinh con, nhö gaùnh than traêm caân vöøa ñeå xuoáng, gaùnh naëng vöøa truùt boû. Nhöng sau ñoù, gaùnh coõi loøng laïi naëng daàn leân, naëng gaáp hai ! Töø phuùt naøy loøng em troáng vaéng, coâ ñôn ñau khoå laï luøng, mong sao ñöôïc gaùnh naëng laïi moùn nôï nhö xöa, ñeå baùch nieân ñoâi vôï choàng giaø sôùm hoâm huû hæ, bieát taát caû quaù khöù cuûa nhau, chæ caàn anh môû moät tieáng em laäp töùc hieåu caû traêm lôøi.  Haïnh phuùc thaät laø ñôn giaûn baùc nhæ ?

5.
Teát nguyeân tieâu Nhaâm Ngoï, ôû Saøi goøn baùc chòu 34 ñoä C chaûy môõ thì ôû ñaây em run trong 4 ñoä C, haïnh phuùc laø noùng hay laïnh hôû anh ?  Haïnh phuùc coù theå mua ñöôïc baèng tieàn ? Haïnh phuùc cuûa ngöôøi ñoùi laø böõa côm ngon, haïnh phuùc cuûa chaùu Thanh laø mua nhaø beân Myõ, cho con ñi Myõ du hoïc, ñaàu tö ñòa oác lôùn hôn nöõa vôùi ngöôøi ngoaïi quoác. Baùc nhôù laøm chi nhöõng chuyeän ñau loøng, nhö caâu noùi :”Caäu hieän nay nhö choù chui gaäm chaïn, khoâng hôn khoâng keùm, maø khoâng bieát thaân, coøn khua moâi muùa meùp caùi noãi gì “ !  Em ñang coù trong tay baûn sao böùc thö cuûa Thöù tröôûng boä Taøi chaùnh (thôøi Toång thoáng Ngoâ ñình Dieäm) göûi cho anh chò vôùi tình caûm daït daøo.  Thö vieát töø Arlington Virginia ngaøy 11-7-2000 “…ñöôïc thö Chuù Coâ thöïc laø vui möøng, laïi coù 2 taám aûnh quyù giaù ñaày kyû nieäm xöa.  Thö Chuù vieát raát hay, raát kheùo, tình caûm suùc tích, chan hoøa töø ñaàu ñeán cuoái.  Anh traû lôøi Chuù ngay maët sau baøi thô baát huû Thuaàn Trung Nhaát Phieán (do 2 anh baïn thi só cuûa anh taëng anh chò, kyû nieäm cuoäc Kim Hoân cuûa anh chò). Trong cuoäc ñôøi cuûa anh ñaõ keùo daøi gaàn moät theá kyû, anh thaáy Trôøi Phaät ñaõ ban cho anh nhieàu phöôùc laønh khi ñöôïc xe duyeân vôùi ngöôøi baïn traêm naêm lyù töôûng. Chuù Coâ ñoïc nhieàu laàn baøi thô naøy thì seõ thaáy doøng doõi Thaàn Sieâu dò thöôøng bieát chöøng naøo… Chuùng ta ñöôïc laøm reå nhaø hoï cuï ñaïi vaên haøo vôùi ñöùc trò ñöùc ñaõ laø anh em ñaëc bieät roài, chuù cöù yeân trí anh em ta nhö moät.  Anh mong coù ngaøy Chuù Coâ sang beân naøy thaêm chaùu Haø, luùc ñoù anh vaø chuù ñöôïc taùi hoài thoaûi maùi thì quyù bieát bao !”
Thö khaùc vieát : “Arlington 29-3-2001 coù ñoaïn : “Anh voâ cuøng caûm ñoäng nhaän ñöôïc laù thö ñeà ngaøy 8-3-2001 cuûa Chuù, keøm theo baûn sao cuoán Ngaân Saùch:Thieát Laäp Vaø Thi Haønh maø anh ñaõ taëng Chuù ngaøy 24-9-1961, caùch ñaây 40 naêm.  Ñoïc laù thö ñaày tình caûm saâu ñaäm, lôøi leõ xuaát phaùt töø ñaùy loøng chaân thaät, anh caûm thaáy nhöõng caûm tình vaø nhöõng yù nghó ñaëc bieät maø Chuù ñaõ daønh cho anh.  Chuù laø con ngöôøi khaùc thöôøng, hoà deã xaõ hoäi ñôøi tröôùc ñôøi nay ñaõ nhaän thöùc ñöôïc.  Moùn quaø Chuù göûi cho anh coù moät giaù trò khoâng ngôø ñöôïc: noù nhaéc ñeán nhöõng tình caûm maø Chuù ñaõ aáp uû trong loøng ñoái vôùi anh vaø chò Trung…”

Baùc aï, vôùi em, haïnh phuùc gia ñình laø moät ngheä thuaät, ñaït ñeán söï soáng chung haøi hoøa, chaáp nhaän nhau, chòu ñöïng nhau, hieåu kyõ nhau vaø tha thöù cho nhau, chung löng ñaâu caät xaây döïng ñaøn con neân ngöôøi ngay thaät.  Ngöôøi ngaên naép chòu ñöïng ngöôøi böøa baõi, yeâu nhau taâm trí hao moøn, yeâu nhau ñeán thaùc vaãn coøn yeâu nhau.  Böïc boäi laøm chi, vì chæ haïi cho söc khoeû cuûa mình. Khoâng ai thay ñoåi ñöôïc ai, chæ coù theå thay ñoåi caùi nhìn vaøo söï vieäc, töø ñoù töï mình suy nghó laïi, giaûi quyeát töøng tình huoáng, phuø hôïp vôùi bieán ñoäng.

Vì vaäy maø chaúng bao giôø em ñi tìm haïnh phuùc, chæ ñi tìm maïo hieåm vaø ñoái phoù vôùi nguy nan.  Coù nhieàu giaù trò khoâng mua ñöôïc baèng tieàn, khoâng mua ñöôïc baèng baïo löïc vaø thuû ñoaïn.  Tuoåi thaát thaäp, moïi söï nghe qua nhö gioù thoaûng maây bay.

Kyû nieäm moät ngaøy sinh coù khi nhôù coù khi queân.  Thì thoâi, em taïm döøng nôi ñaây, göûi ñeán baùc vaø baùc Thuaàn moät chuùt taâm cuûa anh Phöông Trieàu :
  
  …Qua soâng nguùt moät ñöôøng dong ruoåi
  Quaùn nhoû ñeâm ngoài ngaém ñaïi ñao
  Oaèng vai vaùc naëng hoàn soâng nuùi
  Buoàn roùt vaøo ly boït soùng traøo…
  …Haûo thuû ! cuoäc chôi naøo ñích thöïc
  Troïng taøi baùn ñoä haùt ngheâu ngao
  Deø ñaâu chieán maõ qua nghìn baãy
  Maø baãy töø tay maùu muû naøo !
 
 

   Nguyeân tieâu Nhaâm Ngoï 2002 – Caûm Bieán