50  Naêm  Nhìn  laïi

“Baéc Kyø Di Cö 54”

Nguyeãngoïchaán, cnn

           Vaøo thôøi ñieåm naøy, nöûa theá kyû tröôùc, Hieäp ñònh  ngaøy 20 thaùng 7 naêm 1954 ñaõ  ñöôïc kyù keát taïi Geneve, nhö moät nhaùt dao oan nghieät chaët leân thaân xaùc Meï Vieät Nam, baêm thaønh hai maûnh, ngaên ñoâi gioøng maùu, laáy caàu Beán Haûi laøm laèn ranh ñoaïn tuyeät. Nöûa phaàn thaân theå ñi veà moät phöông trôøi voâ ñònh, nöûa coøn laïi ñaém chìm trong u toái ñoïa ñaày döôùi goâng xieàng boïn phi nhaân. 

          Töø ngaøy laäp quoác, oâng cha ta ñaõ ñoå nhieàu maùu vaø nöôùc maét gaày döïng giaûi giang sôn gaám voùc, chaùu con goùp coâng ñaép boài gìn giöõ ñieåm toâ. Theá maø tröôùc quyeát ñònh soáng coøn aáy hoï phaûi ñaønh ñoaïn boû heát. Hôn moät trieäu ngöôøi lam luõ suoát ñôøi, khi ra ñi chaúng mang ñöôïc gì ngoaøi caùi tay naûi, caùi thuùng ñoäi treân ñaàu, caùi quang gaùnh treân vai. Vaøi ngöôøi voäi vaõ xuùc theo moät naém ñaát toå boàng beá nhau tìm ñuû moïi phöông tieän ñi veà phöông Nam, taïo thaønh moät cuoäc di cö vó ñaïi vôùi nhieàu nghòch caûnh bi thaûm, huøng traùng, laøm chaán ñoäng dö luaän caû theá giôùi. Baùo chí ñaõ vieát nhieàu vaø khoâng tieác lôøi ca ngôïi loøng can ñaûm, nghò löïc vaø söï löïa choïn khoân ngoan cuûa khoái ngöôøi naøy. Moät tôø nhaät baùo Phaùp vieát:

          “Coù leõ ñaây laø moät cuoäc di cö lôùn lao nhaát theá giôùi sau cuoäc phaân chia nöôùc AÁn giöõa Hoài quoác vaø Hindoustan naêm 1947. Cuoäc di cö naøy coù phaàn to taùt gaáp maáy laàn cuoäc di cö töø Baéc sang Nam Haøn muøa thu naêm 1950. Cuoäc ñoåi dôøi tuy raát bi thaûm, nhöng khoâng do söï hoaûng hoát taïo ra maø ñaây laø haønh ñoäng coù yù thöùc cuûa nhöõng ngöôøi bình tónh duøng baûn ngaõ choïn löïa ñuùng”

Di Cö.

Phong traøo di cö cuûa ñoàng baøo Baéc Vieät ñöôïc thöïc hieän moät caùch oà aït töø khi Phaùp vaø Vieät minh kyù Hieäp ñònh ñình chieán taïi Geneva ngaøy 20-7-1954. Nhöng ngay töø cuoái thaùng 6-1954, khi quaân Phaùp ruùt khoûi caùc tænh mieàn Nam Trung chaâu Baéc Vieät: Buøi chu, Ninh bình, Nam ñònh, Thaùi bình, ñoàng baøo ôû caùc tænh naøy ñaõ tìm moïi caùch di chuyeån veà Haø noäi vaø vuøng phuï caän. Tieáp theo ñoù, quyeát ñònh ruùt quaân khoûi caùc tænh quanh Haø noäi: Phuùc yeân, Haø ñoâng, Haø nam, Höng yeân, Baéc ninh, cuûa boâ Tö leänh Phaùp ñaõ laøm cho ngöôøi daân mieàn Baéc thöïc söï lo ngaïi cho töông lai vaø hoï baét ñaàu tìm ñöôøng thoaùt khoûi vuøng Vieät minh kieåm soaùt. Nhöõng ngöôøi coù ñieàu kieän taøi chaùnh, coù thaân nhaân taïi Mieàn Nam, ñaõ töï kieám phöông tieän voâ Nam. Chuyeán taøu ñaàu tieân chôû ngöôøi mieàn Baéc di cö vaøo Nam caäp beán Saøigoøn ngaøy 18-7-1954, hai ngaøy tröôùc Hieäp ñònh Geneva ñöôïc kyù keát. Chuyeán taøu thöù hai chôû ñoàng baøo Phaùt dieäm cuõng rôøi ñaát Baéc 3 ngaøy tröôùc Hieäp ñònh Geneva caäp beán Saøi goøn ngaøy 26-7-1954.

         Nhöõng ngaøy sau khi keát quaû Hoøa hoäi Geneva ñöôïc loan baùo, ngaøy 21-7-1954, laøn soùng ngöôøi quyeát ñònh rôøi boû nôi choân nhau caét roán tìm ñöôøng vaøo Mieàn Nam noåi leân aøo aït, suoát töø phía Baéc soâng Beán haûi ñeán taän vuøng Cao baèng, Laïng sôn, giaùp ranh Trung quoác. Töøng ñoaøn ngöôøi can tröôøng ñaáu tranh, vaät loän vôùi caùn boä coäng saûn traø troän, giaû danh baø con loâi keùo trôû laïi hoaëc uy hieáp caûn trôû laøn soùng di cö.

Vieäc chuyeân chôû ñoàng baøo thôøi gian  ñaàu do quaân ñoäi Phaùp ñaûm traùch. Nhöng soá ngöôøi vaøo ñöôïc Haø noäi vaø Haûi phoøng caøng ngaøy caøng ñoâng, boä Tö leänh quaân ñoäi Phaùp huy ñoäng toaøn  boä haûi vaø khoâng löïc vaãn khoâng thoûa maõn ñöôïc nhu caàu quaù lôùn. Chính phuû Vieät nam phaûi keâu goïi söï giuùp ñôõ cuûa quoác teá. Lôøi keâu goïi ñöôïc caùc nöôùc Myõ, Anh, Trung hoa vaø Ba lan ñaùp öùng.

Toång keát ñeán heát thôøi haïn di cö, caùc nöôùc treân ñaây ñaõ cung caáp phöông tieän giuùp chuyeân chôû ñoàng baøo töø Baéc vaøo Nam ñöôïc:

-Ñöôøng haøng khoâng: Maùy bay Phaùp chôû 4.280 chuyeán:213.635 ngöôøi

-Ñöôøng thuûy: Phaùp 338 chuyeán;   Myõ     109 chuyeán; Anh 2 chuyeán; Trung hoa 2 chuyeán; Ba lan 4 chuyeán, toång coäng soá ngöôøi ñi baèng ñöôøng thuûy laø: 555.037 ngöôøi

-Soá ngöôøi ñi baèng phöông tieän rieâng:102.861 ngöôøi

Ngoaøi soá ñoàng baøo treân ñaây ñöôïc ra ñi trong thôøi haïn qui ñònh cuûa Hieäp ñònh Geneva. Soá bò keït laïi vì phöông tieän chuyeân chôû cuûa caùc nöôùc keå treân khoâng vaän chuyeån heát, chính phuû ñaõ can thieäp gia haïn di cö cho soá ñoàng baøo naøy töø  ngaøy 18-5-1955. Soá ñoàng baøo naøy ñöôïc taøu thuûy cuûa caùc haøng taøu noäi ñòa chuyeân chôû tính ñeán ngaøy 19-8-1955 theâm ñöôïc:3.945 ngöôøi

Theâm vaøo nhöõng con soá treân ñaây, nhöõng ngöôøi ñi ñöôøng boä vöôït soâng Beân Haûi qua ñöôïc bôø soâng phía Nam,  baèng thuyeàn, baèng phao vaø bôi thoaùt tìm töï do cuõng ñöôïc: 3.730 ngöôøi

Toång coäng soá ñoàng baøo di cö baèng caùc phuong tieän treân ñaây laø: 879.208 ngöôøi, chöa keå soá ñi töï tuùc vì coù ñieàu kieän taøi chaùnh hoaëc saün coù baø con taïi Mieàn Nam. Con soá naøy cuõng leân ñeán gaàn 200.000 ngöôøi.

Môû Roäng Voøng Tay

          Mieàn Nam Vieät laø vuøng ñaát truø phuù, ngöôøi daân hieàn hoøa ñang soáng an nhaøn boãng phaûi cöu mang theâm moät trieäu ngöôøi. Tuy cöõng laø ñoàng baøo nhöng vaån coøn khaù nhieàu xa laï, töø ngoân ngöõ, neáp soáng tôùi phong tuïc taäp quaùn. Tuy nhieân vì caûm thoâng söï maát maùt, hoaøn caûnh cay nghieät, vôùi tình maùu muû ruoät thòt, ngöôøi Mieàn Nam ñaõ ñoùn nhaän khoái löôïng ñoàng baøo Baéc Di Cö vôùi taám loøng roäng môû vaø voøng tay ñoùn chaøo.

Ngay khi ñaët chaân ñeán Saigoøn caùc traïi taïm cö ñaõ ñöôïc thaønh laäp taïi Saøi goøn, Gia ñònh, Vuõng taàu. Caùc traïm tieáp cö ñöôïc ñaët taïi: Nhaø haùt Lôùn - Bình ñoâng II- Beänh vieän Bình daân - Bình ñoâng III - Daï löõ Vieän Nancy - Kim chung  - Nhaø kieáng - Ñaïi Theá giôùi - Phuù thoï Leàu - Taân sôn Nhaát- Nhò Thieân Ñöôøng - Xuaân tröôøng (Quaän Thuû ñöùc) - Raïch döøa (Vuõng taøu)

Muøa heø naêm aáy, caùc tröôøng coøn nghæ hoïc cuõng ñöôïc tröng duïng laøm traïm tieáp cö: Toân thoï Töôøng -Tröông minh Kyù-Nguyeãn taán Nghieäm - Petrus Kyù- Caây goã lôùn - Caây goãnhoû - Ñoã höõu Phöông - Phuù tho ï- Dakao - Khaùnh hoäi.
        Sau thôøi gian taïm truù ñeå hoaøn taát caùc giaáy tôø caàn thieát, ñoàng baøo di cö ñöôïc ñeán ñònh cö taïi nhöõng vuøng phuø hôïp vôùi ngheà nghieäp: 98 traïi ôû Nam phaàn - 8 traïi taïi Cao nguyeân - 44 traïi taïi Trung phaàn. Moät soá tröôøng Trung Hoïc töø Mieàn Baéc cuõng di chuyeån troïn boä vaøo Nam tieáp tuïc ñaøo taïo caùc hoïc sinh öu tuù sau naøy, ñieån hình nhö Tröôøng Trung Hoïc Chu Vaên An, Tröng Vöông.v..v.

Töø ñoù hai mieàn Nam Baéc khoâng coøn khoaûng caùch maø ñaõ hoøa chung moät nhòp thôû vôùi cuoäc soáng Vieät nam. Ñôøi soáng thanh bình buoåi ban ñaàu aáy töôûng seõ trôû thaønh vónh cöûu, naøo ngôø Coäng Quaân laïi  baønh tröôùng xaâm nhaäâp phöông Nam tieáp tuïc gaây theâm tang toùc cho ñeán ngaøy chuùng chieám troïn hai Mieàn ñaët toaøn coõi Vieät Nam döôùi goâng cuøm Coäng saûn.

Kyû nieäm 50 naêm Di cö ngaøy nay khoâng chæ daønh rieâng cho hôn 1 trieäu ngöôøi Mieàn Baéc, maø noù ñaõ thaønh moät giai ñoaïn lòch söû caùch chia ñen toái. Nhöng töø thôøi ñieåm ñoù cuõng ñaùnh daáu söï hôïp nhaát cuûa nhöõng ngöôøi yeâu chuoäng töï do, keát thaønh moät khoái vöõng maïnh chuaån bò cho theá heä con em chuùng ta böôùc sang nöûa theá kyû sau töôi saùng hôn.

Ngaøy kyû nieäm 50 naêm seõ qui tuï haàu heát caùc hoäi ñoaøn cuûa ngöôøi Vieät Haûi Ngoaïi nhö : Hoäi Cao nieân Coâng Giaùo Vieät nam giaùo phaän Orange, Hoäi Ñoàng Höông Haø Noäi, Hoäi Ngöôøi Vieät Quoác Gia, Hoäi Cao Nieân AÙ Myõ/ Ñeàn Huøng, Baéc Toâng Quoác Töï Vieän, Hoäi Phuï Nöõ Vieät Myõ, Coäng Ñoàng Coâng Giaùo Vieät nam, Giaùo Phaän Orange, Hoäi AÙi Höõu cöïu SVSQ Thuû Ñöùc, Gia ñình hoïc sinh di cö Phuù Thoï.

Chöông trình seõ coù caùc tieát muïc raát caûm ñoäng:

- Töôûng nieäm oâng baø cha meï, anh chò em ñaõ khuaát.

- Tri aân oâng baø cha meï vaø anh chò em ñaõ saùng suoát, can ñaûm quyeát ñònh choïn löïa söï ra ñi tìm moät cuoäc ñôøi ñaùng soáng.

-Chia seû nhöõng caâu chuyeän vaø xem laïi nhöõng hình aûnh cuoäc di cö 1954.

-Thöôûng thöùc chöông trình vaên ngheä veà taâm tình cuûa daân “Baéc Kyø Di Cö 1954”

Nhaän dòp naøy, Ban toå chöùc cuõng phaùt haønh  cuoán ñaëc san Baéc Kyø Di Cö do nhieàu caây vieát chính hieäu, phaân taùch tæ mæ, chöùng nhaân taïi choã vaø caùc maûnh ñôøi oan nghieät do cuoäc di cö vó ñaïi naøy ñem tôùi, nhìn laïi nhöõng hình aûnh ñaày xuùc ñoäng  töø nöûa theá kyû tröôùc. Tôø ñaëc san ñöôïc in aán raát coâng phu, myõ thuaät do nhaø baùo Ñoã Tieán Ñöùc (Thôøi Luaän) ñích thaân chaêm soùc.

Ñeán vôùi buoåi Kyû Nieäm naøy chaéc haún chuùng ta seõ khôi laïi nhieàu xuùc ñoäng töôûng nhö ñaõ laéng ñoïng trong hoàn töø 50 naêm tröôùc. Muoán bieán theâm chi tieát xin lieân laïc vôùi oâng Nguyeãn Höõu Hieàn ñieän thoaïi (714) 924-2721./cnn/

CAPTIONS

Bia di cu :  1954 haøng trieäu ñoàng baøo mieàn Baéc  duøng moïi phöông tieän ñeå di cö vaøo Mieàn Nam
Dicu 1:      Tröôùc ngöôõng cöûa soáng coøn, ngöôøi daân Mieàn Baéc phaûi choïn löïa, oâm laáy moà maû oâng cha

                   ñeå maõi maõi soáng trong u toái khoù ngheøo, hoaëc ra ñi veà phöông trôøi voâ ñònh.

Dicu 2:       Hôn 1 trieäu ngöôøi ñaõ choïn söï ra ñi, Di Cö vaøo Nam ñeå coù cuoäc ñôøi ñaùng soáng. Ngöôøi

                   laønh laën ñeo taàu ñaõ ñaønh, ngöôøi taät nguyeàn cuõng khoâng chaáp nhaän cheá ñoä Coäng saûn vaø

                   döùt khoaùt ra ñi.