Gaàn ñaây, coù tin UÛy ban Nhaân Quyeàn Lieân Hieäp Quoác, do ñaïi
  dieän cuûa Neùpal laø oâng Shambhu Ram Shimkhada chuû toïa, ñaõ quyeát
  ñònh, trong phieân hoïp thöù 56 taïi Geneva, truy toá tröôùc Toøa aùn Hình
  söï Quoác teá, chín nöôùc, trong doù coù Chính phuû VN veà nhöõng toäi
  aùc maø chính phuû naøy vi phaïm töø thaùng tö 1975. Haønoäi cöû Thöù
  tröôûng Tö phaùp Haø Huøng Cöôøng bieän hoä tröôùc Toøaï Caùc naïn
  nhaân cuûa CS ñöôïc keâu goïi gôûi caùc hoà sô baèng chöùng qua moät
  ñòa chæ taïi Phaùp ñeå chuyeån ñeán nhaø chöùc traùch höõu quyeàn.

  Tin vöøa noùi laø daáu hieäu cho thaáy löông tri theá giôùi ngaøy nay ñaõ
  thöùc tænh khaù nhieàuï Nhöng ñoàng thôøi, moät caâu hoûi ñöôïc
  ñaët ra: Caùc bieän phaùp ñeå ñoái phoù caùc vi phaïm coù ñuû thích öùng
  hay khoâng ? bò chaùnh trò chi phoái ñeán möùc naøo ? vaø hình phaït seõ ra
  sao ? hay ñoù chæ laø moät troø bieåu dieãn xoâm tuï ? Thaéc maéc naøy coù
  lyù doï Thaät vaäy, ñeán nay, Quoác teá ñaõ can thieäp taïi Kosovo,
  Ñoâng Timor, Chechnya vaø vaøi xöù ôû Phi chaâu, nhöng khoâng thaønh
  coâng myõ maõn. 

  Taïi Nam Tö, toå chöùc NATO laøm ruøm beng quanh moät quan nieäm
  môùi, meänh danh "Quyeàn can thieäp veà nhaân ñaïo, Droit doõingeùrence
  humanitaire" ñeå tröøng phaït baèng voõ löïc moät cheá ñoä ñoäc taøi
  ñaøn aùp quaù ñoä coâng daân cuûa ho NATO thi haønh quyeàn naøy baát
  chaáp Lieân Hieäp Quoác vaø luoân caû chuû quyeàn quoác gia cuûa Serbia
  ñöôïc Hieán chöông LHQ baûo ñaûm. Toång thoáng Milosevic maïnh
  tay vôùi nhoùm thieûu soá Albanian ñoøi töï trò, vieän lyù do baûo veä söï
  thoáng nhöùt laõnh thoå vaø coi vieäc naøy laø vaán ñeà noäi boâ Kinh
  nghieäm cho thaáy: Trong vaøi tröôøng hôïp, thuoäc phaïm vi moät
  nöôùc, nhaân quyeàn coù theå xung ñoät vôùi chuû quyeàn quoác giaï

  Taïi Ñoâng Timor, lyù do nhaân ñaïo cuõng ñöôïc neâu ra vaø Lieân
  Hieäp Qöôùc cuõng duøng söùc maïnh, ñeå roài moät hình thöùc baûo
  hoä môùi ñem aùp ñaët treân laõnh thoå naøy, laøm daân chuùng ñòa
  phöông lo ngaïi khoâng ñöôïc höôûng sôùm neàn ñoäc laäp mong
  muoán.

  Taïi Chechnya, "quyeàn can thiieäp vì nhaân nhaân ñaïo" khöïng laïi oá
  tíeác thay! - nôi ngöôõng cöûa ñaïi cöôøng Nga soâ, phoù maëc cho
  chaùnh phuû naøy taøn saùt thöôøng daân voâ toäò Theá giôùi chæ che maët
  phaûn ñoái laáy leâ Ngaøy 20.9.1999, taïi dieãn ñaøn Lieân Hieäp Quoác,
  Toång thoáng Algeùrie Aldelaziz Bouteflika chua chaùt neâu caâu hoûi : "Phaûi
  chaêng söï can thieäp noäi boä coù tính caùch chính thöùc chæ ñoái vôùi
  caùc nöôùc yeáuû ".

  Nhö ñaõ thaáy, chuû tröông " can thieäp vì nhaân ñaïo" gaëp caûn trôû
  do tính caùch choïn loïc cuûa chuû tröông naøy, khoâng daùm ñem aùp duïng
  vôùi caùc xöù maïnh (nhöùt laø khi hoï coù voõ khí haït nhaân) , vì sôï noå
  toï Moät lyù do khaùc laø Lieân Hieäp Quoác thieáu phöông tieän ñeå can
  thieäp höõu hieäu treân ñòa caàuï Sau heát, thaùi ñoä thaùch thöùc cuûa
  caùc quoác gia thuoäc vuøng Nam baùn ñòa caàu gaây khoù khaên khoâng nhoï
  Hoï toá caùc ñaïi cöôøng oá Hoa kyø ñöùng ñaàu oá lôïi duïng nhaân
  quyeàn ñeå möu ñoà baù ñaïoï 

  Trong coâng cuoäc ñaáu tranh cho daân chuû, nhaân quyeàn taïi Vieät Nam,
  chuùng ta khoâng theå nhaém maét vaø khoanh tay troâng chôø nôi ngoaïi
  bang. Ñaáu tranh khoâng deã vì öu tieân ñoøi hoûi töï tin, töï löïc,
  kieân trì vaø keá hoaïch.

  Ngaøy nay, nhaân quyeàn khoâng coøn laø moät hoaøi baûo xa vôøò Nhaân
  Quyeàn ñaõ trôû thaønh moät nhu caàu toái yeáu ñoái vôùi nhaân loaïi
  nhö aùnh saùng vaø hôi thôï . Vôùi kyû thuaät truyeàn thoâng khoâng
  ngôùt toaøn caàu hoùa, theá giôùi ñöôïc baùo ñoäng mau choùng veà caùc
  vi phaïm nhaân quyeàn vaø phaûn öùng caáp thôøò Theá kyû ñang baét
  ñaàu ñem laïi nhieàu phöông thöùc vaø phöông tieän ñaáu tranh
  höõu hieäu môùò Ñoàng thôøi, caùc thöû thaùch cuõng gia taêng.

  Nhaân Quyeàn seõ coøn bò xaâm phaïm khi caùc nöôùc chöa ñoàng yù veà
  giaù trò phoå quaùt cuûa Nhaân Quyeàn. Nhaân quyeàn laø laõnh vöïc vaø
  muïc tieâu ñaáu tranh chính yeáu trong nhöõng ngaøy saép tôùi taïi Vieät
  Nam. Bao nhieâu saùng kieán vaø quyeát taâm cuõa coäng ñoàng Vieät haûi
  ngoaïi cuõng khoâng ñuû vì CS uø lì vaø man traï

  Chuùng ta caàn ñaëyøc bieät tranh thuû söï uûng hoä cuûa theá giôùò Naêm
  1999 chöùng kieán söï ra ñôøi cuûa moät "taân trieát thuyeát quoác teá,"
  (ñeå duøng ngoân töø cuûa Thuû töôùôïng Anh Tony Blair) . Thuyeát
  naøy chuû tröông nhaân loaïi phaûi yù thöùc cuï theå hôn traùch nhieäm
  ñaáu tranh cho Daân chuû vaø Nhaân Quyeàn.

  Moät soá thöùc giaû coøn ñi xa hôn . Hoï keâu goïi Coäng ñoàng Quoác
  teá "can thieäp vì lyù do xaõ hoäi (droit doõingeùrence sociale) " khi moät xöù
  rôi vaøo caûnh baàn cuøng, ñoùi khaùt, thaát hoïc vaø beänh taät, do loåi
  cuûa nhaø caàm quyeàn nöôùc ñoù, quaù tham nhuõng vaø voâ traùch
  nhieäm. Giaác mô naøy seõ thaønh söï thöïc hay khoâng? hay chæ laø moät
  saùo ngöû Duø sao, tröôùc khi keâu goïi beân ngoaøi hoå trôï, caàn trieät
  duïng söùc maïnh ñoái khaùng cuûa daân. Uaát khí cuûa soá ñoâng taïo vuõ
  baõoï Moïi cuoäc caùch maïng ñeàu baét nguoàn töø nhöõng baát maõn
  keát hôïp. 

  Ñeå tieáp tuïc ñaáu tranh, caàn nuoâi döôûng caâm hôøn vaø giöõ
  vöõng nieàm tin. Caâu keát luaän sau ñaây cuûa vaên haøo Jean Giraudoux
  trong kòch baûn EÙlectre coù theå aùp duïng cho vieãn aûnh cuûa söï vaän
  ñoäng gian khoå- nhöng cuõng ñaày khích leä - veà nhaân quyeàn vaø
  daân chuû cuûa chuùng ta: " Goïi noù laø gì khi ngaøy môùi loù raïng nhö hoâm
  nay ? Khi taát caû tieâu ñieàu, khi thaønh phoá chaùy hoang, khi nhöõng
  ngöôøi voâ toäi cheùm gieát laãn nhau, nhöng ñoàng luùc,caùc teân toäi
  ñoà gian aùc cuõng ñang haáp hoái trong xoù keït cuûa ngaøy ñang leân ? Noù
  coù moät caùi teân raát ñeïp: Teân noù laø BÌNH MINH , teân noù laø HY
  VOÏNG "

  LAÂM LEÃ TRINH , 
  Thuûy Hoa Trang
  Huntington Beach,
  California