THÖÔNG NHÔÙ
CHA
"Caùnh nhaïn vaøo maây
thieát tha"
Phaïm Töø Sôn
Xin caûm ôn daân toäc
Hoa kyø ñaõ coù nhieàu ngaøy
leã bieát ôn chieán só, toân vinh
cha meï , ca ngôïi tình yeâu...
Kyû nieäm ngaøy daønh
cho cha naêm nay, môøi baïn xem moät soá
ngöôøi con phuïng döôõng cha mình.
Chöõ phuïng döôõng hieåu theo
nghóa roäng , töøng cöû chæ lôøi
noùi, caùch saên soùc nôi aên choán
ôû, giaûi trí, veä sinh, tính ñoái
xöû thöôøng tröïc lieân tuïc
hay chieáu leä....
Cuõng neân nhaân ngaøy
naøy ñeå cho ngöôøi cha nghó
veà con mình, vì ôû ñaây
chöa coù ngaøy leã vinh danh nhöõng
ngöôøi con.
Töø Sôn laø buùt
hieäu cuûa cha toâi, luùc sinh thôøi,
vieát caùc ñaëc kyù (features) veà
xaây döïng, chuyeân ngaønh coâng chaùnh,
noâng giang. Giôø ñaây khi hoài
töôûng veà cha, thænh thoaûng toâi
laáy buùt hieäu naøy, döôùi
moät soá baøi, nghó raèng cha ñaéc
yù.
1.
Cha toâi qua ñôøi
ôû tuoåi taùm möôi baûy, giöõa
luùc toâi khoâng coøn nhaø cöûa,
phaûi ñi ôû troï taïm bôï
vì gia ñình ñaõ phoûng vaán
, khaùm söùc khoeû töø laâu,
chôø bay ñi Myõ tò naïn, theo dieän
RD2 (Resettlement of The Former Detainees).
Di theå cuûa cha taïm
quaøng taïi Nhaø Tang Leã, Trung Taâm Beänh
Nhieät Ñôùi, beán Haøm töû,
quaän 5 Saøi goøn. Baïn ñoàng nghieäp
cuûa cha, ngaønh Coâng Chaùnh, ôû
tuoåi ñoù, khoâng coøn ai, neân
khoâng ai ñeán vieáng cha. Anh em ruoät
vaø anh em coät cheøo cuûa cha cuõng quy
tieân heát caû. Chæ coøn nhöõng
vò thaày cuûa con caùi (nhö Hieäu
tröôûng vaø Tröôûng khoa Hoùa
ñaïi Hoïc Khoa hoïc) vaø caùc baäc
sui gia, ñeán phuùng vieáng, cuøng caùc
con chaùu vaø baïn beø cuûa con chaùu.
Meï toâi maát tröôùc
cha toâi hai möôi baûy naêm. Caùi yù
nghóa ñau thöông vaø coâ ñôn
cuøng cöïc ñoù , chò em toâi
khoâng theå naøo thaám thía cho baèng
cha cuûa mình ñöôïc.
Töø naêm 24 tuoåi (naêm1930),
toát nghieäp chuyeân moân caàu ñöôøng,
cha toâi ñaõ vaøo ñôøi.
Trong 63 naêm coøn laïi, cha ñaõ soáng
lang thang, khaép nuùi röøng soâng bieån,
cao nguyeân, trung du, ñoàng baèng, thò
thaønh vaø thoân xoùm, thuû ñoâ
vaø maùn möôøng.
Nai röøng , söùa
bieån, caù traøu caâu
Töï löïc möu
sinh ñeán baïc ñaàu
Giöõa beán vôï
hieàn ñau, vónh bieät
Moät bôø maéc
caïn, moät bôø saâu
Choøng chaønh soá
kieáp thöông ñau
Tìm ñaâu coù
nöõa nhòp caàu tri aâm.
Cha thuoäc lôùp ngöôøi
lôùn leân giöõa hai cuoäc ñaïi
chieán theá giôùi, töø 10 tuoåi
ñeán 40 tuoåi, laø ba thaäp nieân
töôi ñeïp nhaát, trong saùng vaø
sung maõn nhaát cuûa moät ñôøi
ngöôøi. OÂng töø boû ngoâi
nhaø xinh ñeïp ôû 156 phoá Hueá
Haø noäi ñeå ñi theo tieáng goïi
haûi hoà vaø sôû thích chuyeân
moân, cha lang thang Nam tieán vaøo Tourane, Hueá,
Dalat, Djiring, Pleiku, Thakhet, Bình ñònh, Phuù
yeân, Baûo loäc, Phan thieát, Saøi goøn..
Coù nôi ôû vaøi ba naêm, coù
nôi ôû naêm baûy naêm.
Thôøi Phaùp thuoäc,
cha noùi tieáng taây nhö gioù vaø
noùng tính hôn Tröông Phi; cha bôïp
tai moät kyõ sö caàu coáng (ngöôøi
Phaùp) vaø bò ñaøy aûi ñi
laøm nôi röøng thieâng nöôùc
ñoäc. Thôøi coäng hoøa, cha ñöôïc
thöôûng Chöông Myõ Boäi Tinh veà
xaây döïng . Cha lo choã ôû cho vôï
con ôû moãi nôi, baèng caùch töï
xaây nhaø theo yù mình. Cöïc chaúng
ñaõ cha môùi nhaän nhaø cö
xaù cuûa nhaø nöôùc. Chaúng
bao giôø cha chòu ñi mua nhaø! Ñôøi
cha cha ñaõ xaây nhieàu nhaø cho vôï
con: moät ngoâi nhaø saøn 8 phoøng vaø
4 kho laãm ôû Chö seâ (Pleiku); moät
ngoâi nhaø toâle 5 phoøng vôùi nhieàu
cöûa kính keøm cöûa laù saùch,
treân ngoïn ñoài Klung-Trao (Blao) xinh ñeïp;
moät ngoâi nhaø traïi, laù döøa,
ôû Trung löông, Boàng sôn, Hoaøi
nhôn (Bình ñònh); moät ngoâi nhaø
döøa khaùc, 3 phoøng, cho meï toâi
môû quaùn haøng xeùn, ôû ngaû
ba ñöôøng Phuø myõ-Long giang (Hoaøi
aân , Bình ñònh). Chính nôi ñaây,
moät chaøng trai ñeo suùng luïc, cöôõi
ngöïa hoàng, ñaõ gieo tieáng seùt
aùi tình cho chò toâi. Hoï soáng
haïnh phuùc, cho nhau ba ñöùa con gaùi
(sau naøy caùc chaùu ñaõ thaønh
thaân vaø thaønh nhaân). Cha coøn xaây
moät ngoâi nhaø ngoùi nhoû khaùc,
2 phoøng, ôû bôø bieån Qui nhôn
vaø moät nhaø goã lôïp toâle
3 phoøng ôû Ñaïi ninh, Ñöùc
troïng, Laâm ñoàng. Ñoù laø
chöa keå thôøi kyø möôøi
naêm (45-54) cha döïng nhöõng QUAÙN
BEÂN ÑÖÔØNG, ``ñaây quaùn
beân ñöôøng, maùi khoùi leân
chaïnh noãi loøng, ñaây quaùn beân
ñöôøng, chôø mong khaùch qua
ñöôøng thöông``....
Möôøi laêm naêm
cuoái ñôøi cha laø möôøi
laêm naêm löu laïc cuûa Thuùy Kieàu,
voâ saûn chôn chính! Lôùp con caùi
ñi tuø, lôùp con caùi bò töôùc
ñoaït coâng danh, loät maát tieàn
höu boång thaâm nieân, chæ coøn laøm
coâng nhaät, giaät gaáu vaù vai. Con chaùu,
lôùp vöôït bieân, lôùp
xuaát döông laøm thôï traû nôï
cho oâng Hoà, lôùp töø Baéc
vaøo Nam, coâng thaàn lyù lòch..
Cha taét thôû giöõa
ñeâm khuya, ngay trong phoøng Caáp Cöùu
cuûa beänh vieän, laø nôi caám thaân
nhaân quanh quaån. Thaân nhaân phaûi ra naèm
ñaát ôû döôùi maùi toân,
caát saùt coång vaøo. Bình di coát
cuûa cha ñöôïc kyù gôûi
trong chuøa Giaø Lam, beân caïnh bình tro
cuûa Meï toâi, ôû 498 Leâ quang Ñònh,
Goø vaáp, Gia ñònh .. Chæ coøn
laïi theá thoâi! Treân nhieàu ngaên
giaù ñuùc coù ñoä naêm
ba traêm bình tro nhö vaäy; phaûi chaêng
ñoù laø nghóa ñòa tro cuûa
moät thaønh phoá linh hoàn?
Ra tuø veà, toâi phaûi
ñi hoát coát meï, ra tuø veà toâi
phaûi lo khaâm lieäm vaø hoûa taùng
cho cha; nhö vaäy toâi coøn haïnh phuùc
hôn nhieàu ngöôøi tuø khaùc.
Döôùi maùi chuøa Giaø lam coù
leõ cha meï nghe ñöôïc tieáng
chuoâng moõ, tieáng Kinh Caàu, maø hoàn
aám aùp, sieâu linh. Hai bình tro coát
vaãn ôû beân nhau, trong moät loàng
kính, coù caém hoa, vaø höông khoùi
traàm nhang che phuû... Töø maùi aám
ñoù, ñaáng sinh thaønh ra toâi,
nhö moät chæ daáu töôïng tröng,
ñaõ khoâng coøn chòu caûnh möa
gioù laïnh leõo daäp vuøi.
2.
Toâi laø con gaùi ñaàu
loøng, laø ngöôøi chò caû
cuûa boán ñöùa em. Cha toâi ra Haø
noäi hoïc tröôøng Böôûi.
OÂng hoïc gioûi vaø ñoã ñaït
sôùm; trôû veà Qui nhôn queâ
nhaø laøm vieäc trong ty Ngaân khoá. Vieät
minh leân OÂng taûn cö veà queâ noäi
Taây sôn, soáng vôùi ruoäng ñaát
vaø môû moät tröôøng tö
daïy caùc thanh nieân trong laøng; nhöng
chæ moät vaøi naêm, vì aùp löïc,
phaûi ñoùng cöûa.. Sau 54 hoài cö
veà Qui nhôn, cha tieáp tuïc soáng cuoäc
ñôøi daân daõ, ñeå meï
ñi daïy hoïc, giaùo chöùc ngaïch
nhaø nöôùc. Cha ôû nhaø, daïy
con nghieâm khaéc vaø thöông con heát
loøng.
Khi toâi ñöôïc
5 tuoåi, cha daïy toâi taäp bôi treân
soâng Coân, queâ nhaø, vaø daïy toâi
hoïc voõ An thaùi. Toâi raát thích
loäi nöôùc, vì vaäy maø chæ
moät thôøi gian ngaén, toâi laø ñöùa
beù bôi ñeïp vaø bôi nhanh. Cha
raát haõnh dieän vì toâi thöôøng
thaéng nhöõng cuoäc thi bôi.
Thôøi thô aáu, toâi
phaïm loãi raát nhieàu, ngang böôùng,
troán hoïc ñi chôi, cha baét toâi
naèm saáp, la maéng huøng hoã, OÂng
caàm caùi caùn roi cao hôn maët giöôøng,
neân chæ ñaùnh toâi nhöù nhöù.
Luùc naøo phaûi ñaùnh maïnh hôn
thì cha toâi thöôøng toû ra ñau
khoå. - troï nhaø ngöôøi ta, trong
xoùm bieån, Qui nhôn, cha mua chieác xe ñaïp
vaø ñeøo toâi ñi phoá. OÂng
ñaïp doïc theo meùp nöôùc bieån,
caùt öôùt, xuoáng taïi haøng
döøa Coâng chaùnh, môùi leo leân
ñöôøng. Cha mua cho toâi caây caø
rem, baûo toâi aên. Toâi ngoài sau
boùt ba ga, khoâng chòu aên kem, noùi
ñeå daønh cho meï, cha cöôøi,
baûo raèng khoâng aên thì kem chaûy
heát. Luùc ñoù toâi 12 tuoåi, cha
chaêm soùc saùch vôû, baøi laøm
cuûa toâi. OÂng coøn töï mình
taém röûa cho toâi, moãi khi toâi
chaïy ñi chôi veà, mình maåy ñaày
buïi baëm vôùi moà hoâi. Kyû
nieäm thi tieåu hoïc Quinhôn, môø saùng
cha ñaùnh thöùc toâi daäy, taém
goäi saïch seõ baèng nöôùc aám
cha naáu cho; maëc cho toâi moät boä ñoà
ñeïp baèng vaûi vaân, maøu
traéng, coù neàn hoa cuùc traéng vaø
chôû toâi ñi thi. Thi xong, ban giaùm khaûo
noùi sau moät tuaàn môùi coù keát
quaû. Toâi nhôù kyõ, ñeán
ngaøy treo baûng, môùi tôø môø
saùng, toâi ñaùnh thöùc cha daäy
xin chôû toâi ñi. Cha cöôøi
to, baûo raèng gaø gaùy canh naêm, ban
giaùm khaûo naøo laïi ñi taïi tröôøng
giôø naøy ñeå daùn baûng
cho con! Toâi teûng toø, xuï maët, ñaønh
phaûi ñôïi noân nao cho taïi 8 giôø.
ñeán luùc xem baûng vaø nghe xöôùng
danh teân mình ñaäu, toâi ñöôïc
78 ñieåm, maø ñieåm ñaäu tieåu
hoïc chæ caàn 60! Toâi nhaûy toùt
leân xe theo cha veà nhaø, cha con vui möøng
heát côõ. Thaùng 8 thi vaøo ñeä
thaát Cöôøng Ñeå , oâng Ñinh
thaønh Chöông laøm hieäu tröôûng.
Toâi thi ñaäu cao, ban Phaùp vaên. Cha daãn
veà queâ thaêm baø noäi, thaêm laøng
queâ vaø gaëp baïn cuûa cha. Cha raát
vui khi ñem khoe con mình vôùi baïn. OÂng
noùi:``Con toâi ñaäu vaøo trung hoïc
ñeä nhaát caáp; tröôùc ñaây
toâi lo noù khoâng ñaäu noåi, vì
ôû Vieät minh veà, lôùn tuoåi,
chæ daïy keøm con trong chieán tranh thoâi,
ñaâu coù tröôøng lôùp
ñaøng hoaøng gì ñaâu``. Moät
kyû nieäm nöõa, hoài ôû queâ,
cha toâi ñuoåi aên troäm luùc nöûa
ñeâm: oâng xaùch moät caây coân
cuøng röôït troäm, ñem theo con choù
Raùi. Con Raùi to lôùn, lai berger, caû
nhaø ai cuõng thöông quí noù. Teân
troäm ôû xoùm trong, teân laø
Thaû, noù baêng qua moät caùnh ñoàng
luùa, baêng qua moät xoùm lôùn, cha
toâi vaãn röôït theo. Chöøng moät
giôø sau oâng trôû veà mình
maåy laám lem buøn ñaát, con raùi
cuõng öôùt mem. Nhöng teân troäm
thoaùt cheát, tôûn tôùi giaø.
Töø ñoù veà sau Thaû khoâng
daùm beùn maõn taïi xoùm bôø
soâng Coân. Nhöõng ñeâm trôøi
saùng trong , cha toâi duøng coân muùa
voõ, daùng ñieäu oai huøng maïnh
meõ vaø caû ñôøi cha chæ
duøng voõ ñeå töï veä maø
thoâi.
- Qui nhôn, cöù cuoái
tuaàn cha ñöa con ra taém bieån.
Cha loäi ra xa, nöôùc ngaäp tôùi
coå, roài oâng ngoaéc caùc con ra. Chæ
coù moät mình toâi laø bôi tôùi
nôi cha. Cha loäi vaøo gaàn vaø daïy
caùc con bôi crune, bôi brasse, bôi ngöûa,
vaø bôi ñöùng nöôùc.
Muïc ñích cuûa cha laø ñeå
cho con caùi coù söùc khoeû toát.
Böõa naøo caùc con coù yù löôøi,
khoâng ñi bieån thì cha nghieâm neùt
maët laïi, ñöùa naøo cuõng sôï,
phaûi ñi. Khi toâi lôùn leân thaønh
moät coâ gaùi ñeïp, thaønh con raùi
caù cuûa bieån Qui nhôn thì coù
nhieàu chaøng trai chieâm ngöôõng;
nhöng khi hoï baét gaëp ñoâi maét
nghieâm khaéc cuûa cha, hoï ñaønh
phaûi laõng ñi..
Cha ñaõ qua ñôøi
naêm 1997 taïi beänh vieän Alexandre Brothers San
Jose, höôûng döông 86 naêm.
3.
Cha baây giôø khoâng
coøn laø cha cuûa thôøI xuaân treû;
luùc ñoù cha saùng suoát, haêng
haùi, nhieät tình, xoâng xaùo vaø
huøng hoã. Cha baây giôø laø cuûa
lôùp coå lai hy, ít noùi, ít cöôøi;
cöû chæ chaäm chaïp vaø yeáu ñuoái.
Moïi söï ñeå ngoaøi tai, ai noùi
gì cuõng gaät guø. OÂng böôùc
qua caùi tuoåi luïc thaäp nhi nhó thuaän.
Cha baây giôø laåm caåm moïi beà,
soáng ñeå chöùng giaùm töøng
maûnh vuïn haïnh phuùc vaø ñau khoå
cuûa con caùi, hoï haøng, baïn beø
vaø cuoäc ñôøi. Soáng ñi
tìm vui trong noãi coâ ñôn vaø
tieâu dao ngaøy thaùng vôùi baïn
giaø, nhöõng ngöôøi baïn ô
hôø cuûa moãi chuyeán ñi chôi.
Cha cuûa hôn hai möôi naêm qua, trong ñoù
coù nöûa phaàn lao lyù khoå sai vaø
nöûa phaàn traàm caûm löu ñaøy.
Löu ñaøy vaø tha thöù. Khoâng
tha thöù thì cuõng chaúng coù ñöùa
con naøo theøm van xin ñöôïc tha thöù.
Tha thöù vaø töï an uûi, töï
giaûi baøy vôùi vôï mình ñeå
tieáp tuïc soáng vaø töï bieän
kieåu AQ chính truyeän cuûa Loã Taán.
Dòp naøy dòp khaùc,
rôøi raïc vaø raùp noái laïi,
nhöõng ngöôøi con noùi chuyeän
vôùi nhau veà cha cuûa mình. Taïm
ñaùnh soá caâu noùi ñeå
deã phaân bieät töøng ngöôøi
noùi. *1. Cha toâi laàm roài, nöôùc
Myõ naøy khoâng giuùp cha ñieàu
gì caû, moïi söï saên soùc y teá,
tieàn giaø, housing.. cuûa cha chính phuû
laáy töø trong tieàn ñoùng thueá
cuûa con. Chæ coù ñieàu laø hoï
bieát phaân phaùt moät caùch coâng
baèng chính tröïc. *2. Chính phuû
lo cho cha thì mình raát möøng vì
an taâm, ñeå coâng söùc thì
giôø lo kieám tieàn. Thueá thì
ai cuõng phaûi ñoùng, mình thaát
nghieäp thì cha vaãn ñöôïc xaõ
hoäi saên soùc nhö thöôøng! Nhaát
laø cha coù theû y teá, chöù neáu
khoâng, mình eø coå ra traû tieàn
beänh vieän, baùc só, thuoác men ..thì
coù nöôùc cheát. Thöû veà
laïi maø soáng ôû VN xem, ngöôøi
giaø cöïc khoå bieát bao nhieâu! *3.
OÅng laøm gì thì oång laøm, mieãn
oång ñeå yeân cho mình, laø ñöôïc
roài! OÅng khoå nhieàu roài, bò
tuø laâu quaù , nhôø ñoù
maø keùo ñöôïc chò em toâi
qua ñaây. Bao nhieâu ñoù cuõng
ñuû bieát ôn oång suoát ñôøi.
*4. OÁi, ñaâu phaûi nhôø cha, ñoù
laø chính saùch cuûa Myõ chôù
boä! Myõ thì vì nhaän ñaïo,
coäng saûn thì vì an ninh vaø quyeàn
lôïi, coø keø bôùt moät theâm
hai.. nhöng neáu ai tuø khoâng ñuû
3 naêm thì laøm sao maø ñi?
Coät ñeøn ñi ñöôïc cuõng
ñi, nhöng khoâng coù vaøng laáy
gì vöôït bieân? Vaøng cho caû
chuïc con ngöôøi phaûi hôn traêm
laïng môùi ñuû. Bao keû coù
vaøng maø ñi caû chuïc laàn khoâng
loït, saït nghieäp, tuø toäi, cuoàng
ñieân. Moät nöûa thuyeàn nhaân,
khoâng nuoâi maù thì nuoâi caù,
bò haõm hieáp ñaøy ñoïa
vaø nhöõng traïi chôø, ñau
khoå , tuyeät voïng xieát bao! Cha mình
ôû tuø laø traùnh cho mình thoaùt
ñöôïc nhöõng tai öông ñoù,
coøn ñoøi gì hôn? *5. Ñoøi
gì hôn nöõa thì cöù vieäc
ñoøi. Töø 85 tôùi giôø
, ôû queâ cuõng nhö ôû ñaây,
tao coù thaáy oång laøm ñöôïc
gì ñaâu? Laïi coøn vieát laùch
laêng nhaêng noùi tôùi ñöùa
naøy ñöùa khaùc, thieät laø..
. - Laø sao? OÅng chæ noùi tôùi
caùi ñeïp cuûa tuïi bay, tuïi bay coù
muoán oång loät heát caùi xaáu ra
khoâng? Giaø caùi ñaàu roài, ba
boán chuïc tuoåi ñaáu roài maø
coøn ñeå cha laøm moïi cho tuïi bay,
ngaøy ngaøy ñi chôû gaïo,chôû
nöôùc loïc, chôï buùa, queùt
doïn vöôøn töôïc, röûa
xe.. ñi löôïm ñuû thöù
baùo chôï veà cho tuïi bay ñoïc
, doïn raùc ñaày nhaø; caû chuïc
con ngöôøi, bao nhieâu laø raùc,
keùo ra ñöôøng. *6. Tao troâng oång
cheát cho roài cho oång söôùng caùi
thaân oâng, coøn hôn laø soáng giaø,
quaù giaø ñeå cho tuïi bay vaãn
coøn æ eo, haïch xaùch. Tao khoâng thaáy
moät ñöùa naøo, duø chæ ñöôïc
moät laàn, naáu cho cha moät bình traø,
böng cho cha moät ly nöôùc, xôùi
cho cha moät cheùn côm, giaët cho cha moät
caùi aùo, giuõ cho cha moät manh chieáu,
moät taám vaûi giöôøng, noùi
vôùi cha moät lôøi dòu ngoït,
saên soùc cha luùc oám ñau. Tuïi
bay ñoái xöû vôùi meï cuõng
vaäy. (Maëc duø cha meï laø moät ñoâi
uyeân öông, 40 naêm qua vaãn maën noàng,
con caùi ñöôïc tuyeät vôøi
haïnh phuùc). KHOÂNG, hai möôi laêm
naêm nay KHOÂNG coù moät ñöùa
naøo laøm nhö theá! Coù leõ vì
tuïi bay söôùng quaù, ñöôïc
nuoâng chieàu töø nhoû tôùi
giôø neân cho vieäc laøm cuûa cha
meï nhö vaäy laø leõ ñöông
nhieân! Maëc daàu ngoaøi mieäng vaø
khi gaëp hoï haøng vaãn ñoùng kòch
ñaõi boâi!
*7. Tieàn, chæ tieàn thoâi,
giaûi quyeát ñöôïc heát vaán
ñeà! Laàm, laàm to. Vaû laïi cha
meï tôùi giôø naøy vaãn chöa
caàn ñeán tieàn cuûa tuïi bay. Khoâng
phaûi nhieàu lôøi vaãn thaám tình
trung haäu, chæ nhìn vieäc laøm maø
thaáy löûa trong tim. Hay, hay laém , nhöng
ôû ñaây khoâng thaáy noùi
maø cuõng khoâng thaáy laøm!! *8.
Nhaø nöôùc nuoâi cha no ñuû,
no laém, cha chæ ñoùi loøng toân
kính vaø söï hieåu bieát caûm
thoâng cuûa caùc con. Cha baûo: Buoàn maø
laøm gì! Vui maø laøm gì! Chæ
coøn döûng döng maø soáng. Haàu
nhö nôi ñaây ai ai cuõng ñeo ñuoåi
caùch soáng ñeám tieàn vaø cöïc
kyø ích kyû.
4.
Baùc só Leâ Phöông
Thuùy trình baøy nhöõng vaán ñeà
cuûa ngöôøI Vieät cao nieân, nhaán
maïnh tuoåi 65 laø tuoåi baét ñaàu
cho giai ñoaïn cuoái cuûa ñôøi
ngöôøi. Coøn tuoåi 50 trôû ñi
ñaõ bieát ñöôïc meänh
trôøi, khoâng coøn bon chen gì nöõa.
Baø aáy ñuùng khi nhaän xeùt ngöôøi
giaø vaãn coøn suy luaän saéc beùn,
khoâng hoaøn toaøn luù laãn hay maát
trí nhôù maëc duø hoï caàn
nhieàu thì giôø hôn ñeå vaän
duïng trí nhôù.
Cha noùi vôùi con,
cha nhìn laïi ñôøi mình vôùi
nhöõng thaønh coâng vaø thaát baïi.
Cha khoâng ñoå loãi khaùch quan, töï
nhìn nhaän veà thaát baïi xaõ hoäi.
Moät xaõ hoäi ñoåi ñôøi
ñaõ laøm chaäm böôùc tieán
cuûa con (vaø cuõng do nghò löïc taâm
tính cuûa töøng ñöùa con).
Tuø toäi cuûa cha ñaõ ñaåy
con bay tôùi Myõ an toaøn. Cha nhaém
maét ñöôïc roài, cha khoâng
mong moûi ñöôïc phuïng döôõng
vaø vaâng lôøi. Cha vaøo hoäi töông
teá 6 naêm nay, coù ra ñi baây giôø
thì caùc con cuõng coù ñöôïc
theâm naêm ngaøn chi phí nghóa ñòa
; xin caùc con hoûa taùng cha, ñem naém
tro taøn raéc xuoáng bieån Thaùi bình.
Duø thua traän naêm 75, cha
vaãn cöù haøi loøng veà cuoäc
ñôøi mình. Cha ñöôïc
soáng qua kyû nieäm tuø ñaøy, kyû
nieäm traêm naêm tröôøng Quoác
Hoïc, (cuûa moät thôøi tuoåi treû
cuûa cha )vaø kyû nieäm hai ngaøn naêm
nhaân loaïi nhö môùi hoâm qua!
Cha ngoài treân maûnh ñaát
höùa naøy vaø mæm cöôøi
nhìn con boong chen theo sôû thích.
Neáu con thi maõi khoâng
ñaäu, buoân ñaâu loã ñoù,
khoâng giöõ ñöôïc coâng
vieäc laøm laâu daøi, tai naïn beänh
taät, bò löôøng gaït, khoâng tìm
ñöôïc ngöôøi yù hôïp
phu theâ, khoâng tieàn, khoâng nhaø , hay
coù tieàn, coù nhaø sang, xe ñeïp
maø con khoâng bieát laøm sao cho cha meï
vui leân, yeâu thöông vaø chia seû
lo toan vôùi con.... thì ñoù khoâng
coøn laø loãi ôû cha.
5.
Nhöõng ngöôøi
treû phaûi taäp queân vaø tha thöù
söï luoäm thuoäm, thieáu veä sinh vaø
laåm caåm cuûa cha mình. Ñoái vôùi
con daâu, cha cuõng bieát raèng trong moät
caùi beáp khoâng theå coù hai ngöôøi
ñaøn baø laøm chuû. Vì vaäy,
cha noùi vôùi meï, seõ doïn ñi
tröôùc leã cöôùi. Con gaùi
ruoät cuûa mình thì ñöôïc,
vì mình coù theå la heùt maéng
moû noù, noù vaãn cöôøi heà
heà. Haõy doïn ra ñi khi khoâng khí
coøn vui, coøn eâm ñeàm. Cha töï
nhuû, haõy thoaû hieäp vôùi chính
mình, choïn caùch soáng ñôn giaûn
nhaát, aên moùn aên nheï nhaøng nhaát,
theå thao theå duïc, du ngoaïn sinh hoaït coäng
ñoàng theo yù choïn, khoâng vuï lôïi,
khoâng ham danh. Cuõng ñöøng tuûi
thaân, ñöøng so mình vôùi
baát cöù ai , choïn löïa nhöõng
maùy moùc mình duøng vôùi giaù
phaûi chaêng cuûa moät keû ``tri tuùc,
tieän tuùc, ñaõi tuùc haø thôøI
tuùc``, moät keû coù möùc lôïi
töùc raát thaáp. Cha khoâng caàn
ñöôïc ai kính neå . Söï töøng
traûi, hieåu bieát vaø uy tín cuûa
cha trong quaù khöù ñaõ khoâng coøn
hôïp vôùi ôû ñaây, ñaõ
loãi thôøi roài. Cha noùi vaø
vieát ñöôïc tieáng Anh, neân
khoâng ñeán noãi naøo trong giao tieáp
xaõ hoäi. Cha laø coâng daân Myõ,
thi ñaäu moät caùch deã daøng. Coäng
saûn vaãn cheá ngöï ngöôøi
mang 2 quoác tòch, cha seõ kieân trì
giaûi thích veà caùch hieåu sai laàm
naøy cuûa hoï. Chuyeän cha con laø loaïi
chuyeän daøi , moãi thôøi moãi khaùc,
moãi nhaø moãi khaùc, khaùc laém,
nhöõng ñieàu maø Saøo Nam ñaõ
vieát cho cha cuûa mình:
Böùc thö naøy laø
böùc thö cuoái cuøng
Maø cha chæ laø cha
trong dó vaõng
Nay haï buùt cho thaâm
tình giaùn ñoaïn
Ñeå cho ñôøi
keát aùn keû gian phi
Thanh göôm thaàn con tuoát
saün chôø khi
Quyeát chaët ñöùt
moái xích xieàng nhaân loaïi..
Xích xieàng nhaân loaïi
vaãn coøn nhieàu, coøn nhieàu treân
chính queâ höông mình. Toâi laø
moät ngöôøi cha khoâng phaûn boäi
toå quoác Vieät Nam, toâi mong moûi taát
caû nhöõng ngöôøi con cuûa toâi
vaø cuûa caùc baïn toâi nôi
xöù ngöôøi, tieáp tuïc nung naáu
loøng yeâu nöôùc, töøng ngaøy
töøng giôø maïnh daïn tröø
khöû loaïi boû nhöõng tö töôûng
vaø haønh ñoäng phaûn boäi cuûa
chính mình vaø cuûa nhöõng ai coøn
toân thôø chuû nghóa Maùc Leâ.
(Kyû nieäm ngaøy
nhaäp nguõ, khoaù 18 tröôøng Boä
Binh Thuû öïöùc, trình dieän Quaân
Vuï Thò Traán Nha Trang, 10/6/1964 - 10/6/2000 San Jose).
Phaïm Töø Sôn.
|