ĐIỂM PHIM

SPY GAME
Thế giới tình báo

Nguyễngọchấn, CNN

Nathan Muir tới ngày về hưu nhưng vì một nhân viên CIA của ông bị Trung Cộng bắt nên phái đoàn An ninh quốc gia mời ông qua để điều tra.

           Thế giới đang theo dõi tin tức cuộc chiến diễn ra hàng ngày, chống lại bọn khủng bố thì, Hollywood tung ra cuốn phim Spy Game, trò chơi tình báo, gây được sự chú ý có số thu đáng kể. Thêm vào nội dung gợi tò mò, hai tên tuổi Robert Redford và Brad Pitt là yếu tố hấp dẫn khán giả thuộc mọi lớp tuổi từ thập niên 70 đến 2000.

           Phim Spy Game đi vào thế giới gián điệp mà điển hình là CIA, Central Intelligent Agency của Mỹ. Đối với người Việt chúng ta nghe nói rất nhiều tới danh xưng "Xịa". Những người ở lại sau cuộc chiến, bị chụp mũ là "Xịa" coi như gỡ chắc vài chục cuốn lịch.

Nathan khai lại sự liên hệ giữa ông và Tom Bishop (Brad Pitt) từ thời chiến tranh Việt nam.

    NGƯỜI HÙNG CÔ ĐƠN.

           "Spy Game" mở đầu từ một trại tù trên đảo Swan Zhu. Nạn dịch tả hoành hành nước Trung hoa, trại tù trên đảo bị dịch chiếu cố. Phái đoàn quốc tế đến đảo chích ngừa cho cán bộ và tội phạm. Thầy chú và tù nhân đều sợ bệnh, chen lấn nhau dành chích thuốc. Cuộc chích ngừa đang diễn ra tốt đẹp thì Tom Bishop (Brad Pitt), nhân viên phái đoàn, lúc nghỉ trưa lẻn vào phòng máy điện, nhanh nhẹn nuốt một viên thuốc gì đó rồi chếnh choáng té vào hộp cầu chì điện. Anh bị điện giật nẹt lửa tứ tung, điện cả trại bị tắt ngúm. Mấy nhân viên đưa Tom qua phòng cấp cứu. Trong bóng tối, nhân viên đo nhịp, tuyên bố Tom bị đứng tim chết. Trước mặt các cán bộ nhà giam, mấy anh y tá đẩy giường băng ca ra xe ambulance. Dọc đường Tom nhúc nhích và nhanh như cắt, lăn vào cửa dẫy nhà giam tối om, dùng những dụng cụ đặc biệt mở khóa, kéo một tội nhân ra khỏi phòng giam, để lên giường phủ khăn, đẩy ra xe ambulance.

           Chuyên viên nhà giam cố chữa hệ thống điện, vài chục phút sau đèn sáng, video security hoạt động trở lại. Chỉ huy trưởng nhà giam nhìn màn ảnh video thấy khả nghi, ra lệnh cho lính gác chặn xe ambulance lại. Chiếc xe vừa ra tới cổng, lính gác nhào lên, bắt được Tom, người được anh cứu nhanh chân băng rừng chạy thoát.

Sau chiến tranh Việt nam Nathan làm việc cho CIA ông mời Tom vào làm việc với ông. Đia bàn hoạt động của Tom bao gồm Dông nam Á và Trung Đông.

           Chính phủ Trung Hoa tố cáo Hoa kỳ gài tình báo vào phá hoại lãnh thổ của họ. Theo luật Trung quốc, làm giám điệp sẽ bị đem ra tòa và hình phạt là tử hình.

    THẾ GIẢI ĐỘC.

           Tại trung tâm tình báo trung ương CIA Virginia, Nathan Muir (Robert Redford), nhân viên cao cấp đang chuẩn bị về hưu sau hơn 3 thập niên làm gián điệp cho CIA. Ông đang thu dọn đồ đạc cá nhân để rời nhiệm sở thì giám đốc mời ông qua phòng an ninh quốc gia thẩm vấn. Phái đoàn điều tra đòi tất cả hồ sơ của Tom Bishop. Nathan Muir nạp cầm chừng, số còn lại ông nhờ thư ký riêng, Glady Jennip (Marianne Jean-Baptiste) diếm giùm. Cuộc thẩm vấn về Nathan diễn ra trong bầu không khí căng thẳng.

Qua trò chơi tình báo Tom đã tiếp xúc, móc nối với nhiều hạng người, nhiều quốc tịch, trong đó có một nữ thiện nguyện viên người Anh làm việc tại Beirut.

           Mấy ông tai to mặt lớn sở an ninh quốc gia, lên lớp với Nathan buộc tội nhân viên ông này làm hỏng kế hoạch lớn của chính phủ. Theo đó, phái đoàn giao thương sẽ tháp tùng tổng thống Mỹ qua điều đình với Trung cộng trong tháng tới. Sự xuất hiện một điệp viên trong lúc này sẽ làm thiệt hại cho việc giao thương cần thiết đối với Hoa kỳ.

           Nathan biết chắc Tom Bishop hành động một mình nên ông cần có thời gian để giải cứu nhân viên thân tín. Những nghi vấn được nêu ra buộc Nathan phải đưa chúng ta trở về thời điểm hai người gặp nhau 3 thập niên trước. Cuốn phim chuyển qua lại giữa hồi tưởng và thực tại, nhiều đoạn mù mờ khó hiểu.

           Khởi đi từ chiến trường Đà nẵng khi Nathan Muir là một thiếu tá lực lượng đặc biệt trong khi Tom Bishop là một hạ sĩ quan thám báo. Anh chiến binh trẻ nổi tiếng về tài bắn sẻ, lần tiếp xúc đầu tiên Nathan hỏi Tom : "Where do you learn that thing from?", Tom nhún vai trả lời "Boy Scout". Một điệp vụ khác, dưới quyền chỉ huy trực tiếp của Nathan, Tom phải ám sát một tên tướng Việt cộng trong mật khu. Anh lính trẻ làm tròn sứ mạng nhưng người đồng hành của anh bị thương vì trực thăng Việt cộng bắn (?) .

Nathan vượt qua mọi cửa ải với căn cước giả mạo của cộng sự viên.

           CNN xin mở một dấu ngoặc ở chỗ này; trong cuộc chiến tranh Việt nam, nhất là tại Đà Nẵng, Cộng quân không hề có và sử dụng không lực, thế mà cuốn phim lại chế ra chiếc trực thăng Nga sô trông rất hợm hĩnh bắn nhóm thám báo của Tom. Cuối cùng anh chiến binh Hoa kỳ cũng hiên ngang dùng súng cá nhân bắn máy bay và chiếc trực thăng kia đâm nhào xuống đất nổ toang.

           Trở lại với chiến trường Đà Nẵng, thiếu tá Nathan Muir ngồi trên trực thăng, quan sát, yểm trợ cho bộ binh. Thấy Tom đang bị lính Việt cộng rượt theo mà anh này nhất quyết không bỏ đồng đội, cố gắng dìu partner ra bãi đáp để trực thăng bốc về hậu cứ. Nathan khen Tom can đảm nhưng ông chê Tom không biết hy sinh đồng đội để bảo toàn lực lượng. Tom lại thẳng thắn trả lời, "Boys Scout dạy hy sinh cứu đồng đội lúc nguy hiểm mới đúng là bạn".

Đôi bạn già trẻ vào sinh ra tử trong những trò chơi tình báo khắp thế giới.

           Sau công vụ đó hai người chia tay và cuộc chiến tranh Việt nam cũng tàn rụi. Vài năm sau tình cờ gặp lại, Nathan trở thành nhân viên cao cấp của CIA còn Tom Bishop vẫn thong dong đi ngao du khắp nơi. Nathan mời anh này vào làm việc cho CIA. Nathan trắc nghiệm vài chuyện nhỏ, thấy Tom làm đúng ý nên tự mình huấn luyện cho Tom thành người thừa kế mình.

           Tom được Nathan nhồi sọ kỹ thuật tình báo chiến lược, nhiệm vụ của Tom không giới hạn vào vùng nào mà bao trùm khắp nơi... Đông Đức, Trung Đông, Beirut..v.. v. Nhiều công tác CIA phải tìm cách móc nối, liên hệ tình cảm, tình ái, tiền bạc để mua chuộc người địa phương làm việc cho phe ta. Nhiều trường hợp khó khăn cần những kẻ phản gián nhị trùng, mới lọt được vào tổ chức của địch để khai thác. Trường hợp khác Tom liên hệ tới Elizabeth Hadley (Catherine McCormack), một nữ nhân viên thiện nguyện Anh quốc làm việc tại Trung Đông, dùng ảnh hưởng của cô để bắc cầu liên lạc với những nhân vật đối kháng chế độ để lôi kéo họ hoạt động. Có lúc CIA phải đạo diễn những cuộc phản phé, dùng nhóm khủng bố này để phá hủy cơ sở nhóm khủng bố khác.

           Tom Bishop học được bài cách dùng người của CIA, khi cần dùng mọi phương tiện để đạt mục đích, khi sử dụng hết khả năng của họ, hãy phế thải họ như một món đồ cũ không hơn không kém. Tom nổi sùng với Nathan nhiều lần khi những đường dây thân tín của anh bị phát giác và bị giết chết tức tưởi.

           Mọi hoạt động của Tom và Nathan đều nằm trong phần điều tra của CIA, Nathan kể tới đâu thì hình ảnh ngày trước hiện về tới đó. Cuộc điều tra trở nên ráo riết vì Trung Quốc dọa sẽ đem Tom Bishop ra treo cổ trong vòng 24 tiếng.

Có khi Tom bất mãn vớ thượng cấp vì chính sách vắt chanh bỏ vỏ của CIA.

           Nhóm an ninh quốc gia cáo buộc Nathan bao che cho Tom hoạt động tình báo riêng mà mà không tham khảo với thượng cấp. Họ muốn yên lặng mặc cho Trung Cộng hành quyết Tom Bishop nhưng, Nathan lại dùng chiêu bài khác, làm lớn chuyện cho truyền thông biết. Nathan quen nhiều người trong giới truyền thông, anh cung cấp tài liệu mật cho họ loan tin điệp viên Tom Bishop bị Trung cộng bắt để Trung Cộng không thủ tiêu.

           Nathan trở thành mũi dùi của CIA và cơ quan An ninh quốc gia. Nhân viên an ninh lục lọi tan hoang văn phòng ông trước khi ông này rời nhiệm sở. ID ra vào bị thâu hồi, điện thoại của ông bị thâu lén, trương mục của Nathan bị kiểm soát gắt gao. Với bản lĩnh trùm tình báo, Nathan lén lấy ID của người khác, dùng điện thoại của thuộc cấp, chuyển trương mục của ông qua một account khác. Tất cả những chuẩn bị này đều làm trong bí mật nhưng cũng lọt vào mắt phái đoàn điều tra.

           Trong khi ấy, thay vì dự trù mua một căn nhà nghỉ hưu trên quần đảo Bahama, Nathan chuyển trọn vẹn số tiền mortgage của anh sang một vụ làm ăn khác. Nhân viên điều tra hạch hỏi ông thì Nathan cho biết tài sản của ông dùng vào việc ích lợi chung hơn là mua nhà nghỉ mát. Trên thực tế, giờ hành quyết Tom đã cận kề, Nathan phải ráo riết tìm cách cứu bạn.

           Thời gian thâu ngắn dần, chỉ còn lại vài tiếng, Nathan được tư lệnh Hải quân Thái bình dương yểm trợ tối đa. Mặt khác, số tiền thay vì mua nhà mát, Nathan chuyển qua trương mục bí mật để mua chuộc người Hoa làm việc trong trại giam trên đảo Swan Zhu. Cuộc đột kích diễn ra vài chục phút trước giờ Tom bị hành quyết. Tất nhiên phe ta phải thắng và Tom Bishop đã thoát chết trong đường tơ kẽ tóc.

           Trong cuộc chơi tình báo, Tom Bishop học được nhiều từ vị tiền nhiệm Nathan Muir, nhưng ngược lại chính ông CIA gộc cũng học được bài học từ kẻ hậu sinh, đó là không được bỏ rơi nhân viên đã làm việc sát cánh với mình.

           Nếu mọi giai cấp ngành tình báo Mỹ học được bài này vài thập niên trước, thì hàng trăm cán bộ Việt nam làm việc với CIA không bị bỏ rối, chết tức tưởi trong bàn tay kẻ thù Cộng sản.

           Cuốn phim, thực ra chưa lột đủ những chuyện vui buồn trong ngành tình báo, những điệp vụ dẫn chứng rất hời hợt, không căng thẳng lắm. Về kỹ thuật, CNN thẳng thắn phê đạo diễn Tony Scott đã không chú ý tới việc hóa trang diễn viên chính, sắc diện của Robert Redford và Brad Pitt vào thời điểm 1970, ở Đà Nẵng không khác gì 25 năm sau khi họ gặp nhau ở Đông Đức, Beirut 1994. Tuy nhiên nói là nói vậy nhưng mời được hai đại tài tử xuất hiện trong cùng một cuốn phim là may rồi, đạo diễn nào dám yêu cầu Robert Redford hóa trang già đi đúng như tuổi thật của anh ta./cnn/