|
ĐIỂM PHIM THIRTEEN DAYS NguyễnNgọcChấn, CNN 
Nếu 38 năm trước, tổng thống Kennedy thiếu khôn ngoan, chắc hẳn thế chiến thứ 3 đang còn tiếp diễn, vũ khí nguyên tử giữa hai siêu cường đã làm nhân số thế giới giảm đi một nửa nếu không phải bị diệt chủng và, chúng ta không ngồi đây để bàn chuyện cũ. Mãi tới 38 năm sau người ta mới đưa lên màn bạc tình tiết éo le và sự căng thẳng tột độ kéo dài suốt 13 ngày trong tháng 10 năm 1962 giữa Mỹ và Nga. Phim 13 ngày mở màn bằng hình ảnh hỏa tiễn bắn lên không trung rồi, những nấm lửa khổng lồ loang đỏ màn ảnh. Âm thanh kinh hoàng của bom, lửa cháy làm rung chuyển không gian. Từ vùng lửa cháy phừng phừng ấy, chiếc máy bay thám thính siêu âm U-2 của Hoa kỳ bay trên cao độ 40 ngàn bộ, zoom ống kính không ảnh vào những vùng khả nghi, chụp lia lịa rồi bay thẳng về phi trường. Những cuộn phim được cẩn thận chuyển tay tới ngũ giác đài. Tại thư viện ngũ giác đài, mấy ông tướng cổ đầy sao, vội vàng lật những những tài liệu chụp hình vũ khí địch, so sánh với chi tiết trong không ảnh. Cả phòng gật gù nghiêm trọng. Trong khoảng khắc, McGeorge Bundy, Giám đốc CIA khệ nệ ôm những tấm ảnh lên đường trực chỉ tòa Bạch ốc. 
NGÀY THỨ NHẤT - 16 tháng 10 năm 1962. Kenny O'Donnell (Kevin Costner), cố vấn tổng thống, đang thảo luận với Kennedy về mấy chuyện lặt vặt xẩy ra trên thế giới. Vài cuộc đụng độ ở những địa danh xa lắc xa lơ. McGeorge Bundy và tướng Marshall Carter, tư lệnh không quân bước vào. Trả lời vẻ mặt khẩn trương của hai vị khách mới, Kennedy nói đùa "It's better be good, If not, I don't have time for it" (Có quan trọng không? Nếu không, tôi không có thì giờ đâu nhé !). Bundy chưa thay đổi nét mặt, nghiêm nghị lôi những tấm hình bầy ra trước mặt Kennedy:"Sure enough, it's hot, see it for yourself". Nhìn những tấm hình, gương mặt Kennedy chuyển từ bình thản đến tái dần ngồi thừ thở dài. Một khoảng khắc im lặng trôi qua Kennedy cáo lỗi với giám đốc CIA và tướng tư lệnh không quân để bàn riêng với Robert Kennedy, tổng trưởng tư pháp và Kenny O'Donnell, cố vấn. Ba người đưa nhau ra hành lang West Wing. Trong văn phòng còn lại hai người hồi hộp chờ đợi. Chờ khá lâu, Bundy nắm tay kéo tướng Carter ra khỏi phòng mỗi người đi về một hướng. 
NGÀY THỨ HAI - 17/10/1962 Tại phòng họp Tòa Bạch Ốc, mọi người ngồi chờ. Vài phút im lặng trôi qua, Kenny mở cửa bước vào, theo sau là tổng thống John F Kennedy và Robert Kennedy. Tướng Maxwell Taylor đã sẵn sàng trước bảng thuyết trình. Kennedy nhẹ gật, Maxwell Taylor chậm rãi mở đầu:"Ngay sát nách chúng ta, trên lãnh thổ Cuba, Nga sô đang thiết lập giàn hỏa tiễn nguyên tử. Phối kiểm giữa không ảnh và tài liệu CIA chúng tôi khẳng định những hỏa tiễn này thuộc hạng trung, chứa 3 tấn chất nổ, hỏa tiễn có tầm xa 1000 dậm, nghĩa là, trọn vẹn vùng đông Mỹ gồm Washington DC, tòa Bạch ốc, ngũ giác đài, các căn cứ hải quân đều nằm trong tầm tác xạ, và quan trọng hơn cả, chỉ có 5 phút từ khi hỏa tiễn rời nòng bay tới mục tiêu. Chúng ta không đủ thì giờ để ngăn chặn hết mọi hỏa tiễn địch. Chỉ cần hụt một trái là 80 triệu công dân Hoa kỳ sẽ bị thiêu hủy và 1/10 công sự của ta bị san bằng". Hôm nay là ngày thứ hai, còn 12 ngày nữa là hỏa tiễn Nga sẵn sàng "Up-and-Run". Sau phần thuyết trình của tướng Maxwell Taylor, mọi người im lặng chờ đợi, máy pan một vòng các khuôn mặt chính khách, gồm Tổng thống Kennedy, tổng trưởng Bobby Kennedy, Robert McNamara, ngoại trưởnbg Dean Rusk, Mc George Bundy, phó tông tông Lyndon Baine Johnson, và mấy ông tướng Hải, Lục, Không quân, tất cả mặt mũi các ông đều dài nhằng. Kennedy phá vỡ bầu không khi yên lặng bằng câu nói ngắn gọn để kết thúc cuộc họp tối quan trọng:"Tôi muốn tất cả những chuyện thảo luận này chỉ được nhắc tới tại phòng họp này, không để lộ ra ngoài làm cho dân chúng hoang mang, khó giải quyết. Cám ơn Max". 
NGÀY THỨ BA. 18/10/1962. Kennedy thảo luận với Dean Rusk, thúc ông noí chuyện với ngoại trưởng Nga chỉ nói những chuyện ấm ớ hội tề, không nhắc nhở gì tới CuBa, ngầm dọ ý họ xem Nga có biết những gì chúng ta đã biết chưa. Dean Rusk cho Kennedy biết, anh ngoại trưởng Nga vẫn tỉnh bơ như người Hà Nội, không để lộ một sơ sẩy nào, tuy nhiên anh ta có hớ một câu, khoe sức mạnh Nga sô không đo bằng khoảng cách không gian giữa hai quốc gia mà chỉ trong tầm tay. Nhóm quân nhân tại Ngũ giác đài họp mật, chuẩn bị kế hoạch oanh tạc và đổ bộ Cuba. Các tướng lãnh tự động ra lệnh giới nghiêm cho các đơn vị tác chiến, một số tài liệu quan trọng được di chuyển qua các vùng khác, sâu trong nội địa và qua miền Tây Mỹ. Kennedy nổi giận vì việc làm của toán quân nhân có thể làm Nga sô biết và ra tay trước. Để giải độc tổng trưởng Mc Namara tuyên bố cuộc tập trận trong vùng biển Bahama, bên ngoài hải phận Cuba. 
NGÀY THỨ TƯ 19/10/1962. Thiếu tá Williams Ecker nhận điện thoại trực tiếp từ tướng Marshall Carter, chỉ thị ông này làm phi vụ thí nghiệm đặc biệt trên lãnh thổ Cuba, bay qua những giàn hỏa tiễn để thăm dò phản ứng, chụp những cận ảnh để ghi nhận tốc độ lập dàn của Nga. Thiếu tá Ecker bay rất thấp để tránh radar và không trang bị vũ khí nặng, chỉ có máy thu hình cực mạnh. Chuyến bay của Ecker đem lại kết quả kinh hoàng. Là một phi công lão luyện đã có hàng ngàn giờ bay trong vùng đất địch, tránh né rất tài tình mà cũng bị bắn tơi bời hoa lá. Không ảnh xác định mức độ thiết kế tiến triển nhanh chóng và, số lượng phi đạn nhiều gấp đôi con số khởi thủy. Tài liệu được đem tới trình cho Kennedy, hối thúc ông sớm tìm giải pháp trước khi quá trễ. Kennedy đâm hoảng đồng ý giải pháp oanh tạc và đổ bộ vào Cuba, nhưng ông vẫn dành quyền tuyên bố giờ khai hỏa. Lệnh ban ra, các đơn vị trực thuộc chuẩn bị rầm rộ, tin tức lộ ra ngoài, truyền hình bắt đầu thổi phồng, loan truyền tin chiến tranh nguyên tử có nguy cơ diễn ra, dân chúng hoang mang, một số di chuyển ra khỏi tầm đạn, số còn lại lập hầm trú bom và tích trữ lương thực làm náo loạn miền Đông Hoa kỳ. NGÀY THỨ NĂM 20/10/1962. Ngoại trưởng Dean Rusk đưa ra giải pháp thứ 2 giúp trấn tĩnh Kennedy, thay vì các chiến hạm trên đường trực chỉ Havana, họ được lệnh bao quanh hải phận Cuba, ngăn chận tầu Nga và các quốc gia cộng sản vào bến. Sau khi hải quân Mỹ khám xét sẽ cho họ tiến vào cảng Cuba nếu tầu không chở vũ khí. Cuộc quarantine, kiểm soát tầu bè vào ra Cuba bị quốc gia này và Nga la toáng lên trước hội đồng bảo an Liên hiệp quốc. Tình hình căng thẳng khi một đoàn tầu hàng Nga trên đường vào cảng Havana không chịu dừng lại. Nguy hiểm nhất là đoàn tầu hàng này được một tiềm thủy đĩnh nguyên tử Nga hộ tống. 
Phe quân nhân ra lệnh cho chiến hạm Mỹ chuẩn bị thủy ngư lôi để đánh chìm tiềm thủy đĩnh nga. Bộ trưởng quốc phòng Mc Namara phải nặng lời với bộ trưởng Hải quân, buộc ông thu hồi lệnh tấn công tầu ngầm Nga. NGÀY THỨ SÁU 21/10/1962. Nga đưa nội vụ ra trước hội đồng bảo an liên hiệp quốc, cáo buộc Mỹ gây hấn, dọa sẽ chống lại tới cùng và quyết tâm bảo vệ quốc gia anh em Cuba. Tình hình căng thẳng hơn khi phe Cộng hòa trong quốc hội Mỹ chê Kennedy vi phạm công pháp quốc tế. Ngaọi trưởng Dean Rusk và Robert Kennedy phải ra điều trần trước quốc hội cho biết hiện tình Cuba đang đe dọa nền an ninh quốc gia. Chính quyền Kennedy chỉ điều trần nhưng không vội đưa ra tang chứng khiến cho quốc hội Mỹ tạo áp lực, đòi Kennedy phải làm sáng tỏ vấn đề. NGÀY THỨ BẨY, 22/10/1962. Không quân Mỹ đưa một phi tuần U-2 bay trên không phận Cuba. Trước khi bay, đích thân cố vấn tổng thống, Kenny O'Donnell gọi điện thoại noí chuyện với phi công và chúc những lời dấm dớ. Phi công này không biết chuyện gì sẽ xẩy ra, nhưng vẫn sẵn sàng bay vào vùng đất địch. Trên không phận Cuba, chiếc U-2 đã bị hỏa tiễn bắn như mưa. Tránh né mãi cũng không thoát, cuối cùng phi cơ U-2 trúng đạn tan ra từng mảnh, phi cống chết mất xác. Nhóm quân nhân trả đũa bằng một trận mưa pháo bắn trên đầu chiếc tầu hàng Nga không chịu dừng lại ngoài khơi Cuba. Một lần nữa Mc Namara lại phải lớn tiếng ngăn cản để chuyện không nổ lớn. Mặt ngoại giao Mỹ phản kháng chuyện máy bay U-2 bị bắn rơi, Cuba trả lời đó là một tai nạn, vì một dàn phòng không đã set từ trước chưa kịp reset. Đôi phía ngoại giao tiếp tục tranh cãi trong ôn hòa cố tìm giải pháp êm đẹp hơn. NGÀY THỨ TÁM 23/10/1962. Trong khi tình hình cực kỳ căng thẳng, CIA nhận được một điện văn của Krushchev, nội dung hòa hoãn, chấp thuận sẽ tháo bỏ giàn hỏa tiễn khỏi Cuba với điều kiện Mỹ hứa sẽ không đổ bộ chiếm Cuba. Điện văn được đưa ra trước hội đồng an ninh quốc gia. Phe dân sự phấn khởi, phe quân đội không đồng ý, cho rằng đây là cái bẫy để Nga mua thêm thời gian hoàn tất các giàn phóng. Nga đòi Mỹ phải trả lời gấp trong vòng 48 tiếng đồng hồ. Đôi bên phe ta còn tranh cãi chưa có sự đồng tâm nào. NGÀY THỨ CHÍN 24/10/1962. CIA nhận được điện tín thứ hai từ Nga, lần này với luận điệu căng thẳng, cáo buộc Hoa Kỳ đã gây hấn, họ đòi Hải quân Mỹ phải rút khỏi hải phận Cuba nếu không Nga sẽ có phản ứng mạnh. Kennedy và những cố vấn thân cận suy ra, Tổng bí thư Nga cũng trong tình trạng như Kennedy, phe quân nhân lúc nào cũng sẵn sàng tuyên chiến, phe dân sự cố tìm cách giải quyết trên mặt ngoai giao. Trên bình diện ngoại giao, Nga vẫn khăng khăng tuyên bố Mỹ gây hấn, không có bằng cớ và ngang nhiên chèn ép quốc gia nhỏ bé Cuba. Adlai Stevenson, đại sứ Hoa kỳ tại Liên Hiệp quốc được ngũ giác đài cung cấp tất cả tài liệu quân sự, diễn tiến cuộc thiết trí giàn phóng hỏa tiễn tại Cuba từ ngày đầu cho đến khi gần hoàn tất. Từ trước, các quốc gia đệ tam vẫn về phe Nga tố giác Mỹ gây hấn không bằng cớ. Ông Stevenson đưa ra chứng cớ rõ như ban ngày, hình ảnh những phi đạn kinh hoàng hướng mũi về các căn cứ quân sự Hoa kỳ khiến cho các nhà ngoại giao thế giới phải trắng mắt, đồng loạt phản đối Nga. 
NGÀY THỨ MƯỜI. Trên hải phận Cuba hai lực lượng Nga, Mỹ dàn trận, sẵn sàng chờ lệnh. Trong khi ấy mặt trận ngoại giao cũng làm việc ráo riết để tránh thế chiến có thể xẩy ra. NGÀY THỨ MƯỜI MỘT. Kennedy dự thánh lễ cầu nguyện trước bàn thờ Chúa, chào từ giã bà con. Ông bị các tướng lãnh hối thúc từng giờ, báo cáo các giàn phóng Nga đã hoàn thành, yêu cầu tổng thống cho lệnh onh kích và tấn công Cuba. Có lúc Kennedy đã ngập ngừng bốc điện thoại đỏ nối trực tiếp với Ngũ giác đài, nhưng ông dừng lại thở dài nói câu "Còn nước còn tát". NGÀY THỨ MƯỜI HAI. Dân chúng Mỹ đã sẵn sàng chấp nhận cuộc chiến tranh nguyên tử, mọi chuẩn bị chạy trốn hoặc hầm trú đã tràn ngập. Viên chức chính phủ đã trở về từ giã gia đình, vợ con. Sau khi từ giã con trai đang chơi banh trên sân trường, Kenny và Robert Kennedy được tổng thống Mỹ trao cho nhiệm vụ sau cùng trước ngưỡng cửa cuộc chiến ranh tàn khốc. Hai người tới gặp trực tiếp Đại sứ Nga. Khng khí cực kỳ căng thẳng, nhâh viên tòa đại sứ cũng bối rối như các công dân Mỹ. Tổng trưởng Robert Kennedy thẳng thắn: - Thưa ông đại sứ, tôi đại diện cho anh tôi, tổng thống Kennedy tới đây tìm hiểu quyết tâm của chủ tịch Krushchev. Nếu chiến tranh là mục tiêu sau cùng của Nga sô, chúng ta không còn gì để nói, nhưng, nếu quí quốc muốn cho hòa bình có cơ hội thứ hai, xin chủ tịch nước ông hãy chấp nhận yêu cầu của Hoa kỳ là, tháo gỡ giàn phóng hỏa tiễn khỏi CuBa. Chúng tôi long trọng tuyên bố sẽ không tấn công chiếm Cuba. Trên gương mặt gân guốc của đại sứ Nga Sô có lốm đốm những giọt mồ hôi. Đại sứ Nga ngập ngừng: - Chủ tịch nước tôi cũng như tổng thống Kennedy đều bị những áp lực từ phe quân nhân. Tôi không biết Krushchev có thể dàn xếp với phe quân nhân Nga được không, xin ông hãy cho chúng tôi 6 tiếng đồng hồ để trình với chủ tịch. Và sẽ có câu trả lời vào sáng ngày mai. NGÀY THỨ MƯỜI BA. 28 tháng 10 năm 1962. Kennedy cho Kenny về từ giã vợ. 12 ngày rồi anh chưa được về nhà, Kenny lên giường với một giấc ngủ đầy ác mộng. Nếu trời đất định, nửa đêm ấy, một phần tư nước Mỹ sẽ thành bình địa, 1/3 dân số Mỹ sẽ tan thây nát thịt. Kenny chập chờn, vợ anh run rẩy, không khí nặng nề. Quá mệt mỏi anh chị thiếp đi lúc nào không hay, khi ác mộng đánh thức anh dậy, nhìn đồng hồ đã 8 giờ sáng. Kenny biết thượng đế đã cứu nước Mỹ và thế giới khỏi cuộc chiến tranh thứ ba. Tin tức liên tiếp báo về ngũ giác đài, ngoài hải phận Cuba, các tầu hàng Nga đồng loạt trở đầu rời Cuba. Tin không ảnh xác nhận các giàn phóng từ từ hạ xuống và tháo gỡ. Cuộc chiến tranh nguyên tử không xẩy ra như lịch sử đã ghi chép. Nước Mỹ, nhất là tổng thống Kennedy đã tránh khỏi một cuộc tàn sát mà hậu quả không thể lường được./cnn/ CAPTION: |